Fernando de Diego tradukis Don Quijote kiam hejm-komputiloj estis nur ideo de grupeto da revuloj. La skribadon kaj kompostadon de libroj oni faris preskaŭ mane, kaj la solaj iloj de verkisto por revizii siajn tekstojn estis okuloj kaj diligento. Krome, De Diego ne estis pedanta homo: Li uzis plurajn normojn por citiloj, dialog-strekoj, piednotaj klarigoj, akuzativigo de nomoj ktp.

Jen la fazoj de la longa reviziado por ĉi tiu bita eldono:

• Korekto de eraroj pro la retajpado de la tuta traduko (bedaŭrinde ne aŭtomate tekstigebla per skanilo). Kaj la papera kaj la retajpita tekstoj estis komparataj frazon post frazo.
• Korekto de ĉ. 220 eraroj en la originala libro (siatempe kompilitaj de Fernando de Diego per la kontribuo de G. Waringhien, L. Knoedt kaj H. Vatré).
• Unuecigo de helpo-signoj kaj aliaj. Manke de firma normo en Esperanto por ĉiuj kazoj, ni decidis uzi la hispanlingvan normon (ekzemple, interalie, pri dialog-strekoj kaj citiloj).
• Korekto de novaj eraroj trovitaj dum la antaŭaj fazoj. Evidentaj eraroj estis korektitaj. Pri eblaj lingvaj eraroj aŭ malklaraj punktoj en la teksto ni ĉiam respektis la stilon de la tradukinto kaj alvenis al decidoj nur komparinte la tradukon kun prestiĝaj hispanlingvaj eldonoj.
• Fina traserĉado de eblaj tajperaroj, helpe de tiucela programo.

Ni devis koncentriĝi pri la originala teksto kaj do tre malmultajn novajn piednotojn aldonis, kvankam multaj el la originalaj estis plilongigitaj aŭ reverkitaj. En venonta versio, ni planas aldonon de novaj piednotoj, certe utilaj por internacia publiko.

Por sekuro, la tuta procezo estis dokumentita kaj registrita per tiu-celaj komputilaj programoj. Tiel, iam ajn eblos konsulti tion, kio estis farita ĉiupaŝe, kaj la tiaman staton de la teksto.

Ĉar ĉi tiu bita eldono de Don Quijote estas homa verko, ĝi certe ankoraŭ havas erarojn. Feliĉe, la iama pri-komputila revo jam delonge realiĝis: Nun la teknologio ebligas facile kaj rapide korekti kaj publikigi aktualigitan version. Ni kalkulas je vi, leganto, por helpi don Quijote de La Mancha en ĉi tiu nova aventuro. Tamen memoru la saĝajn vortojn de Sancho Panza: «La verkoj haste faritaj neniam finiĝas tiel perfektaj, kiel necesas».

Marcos Cruz kaj Antonio Valén