La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
Do strony głównej I LO w Tarnowie

Materialoj por geliceanoj

  Librejo       Enhavo       Reen       Antaŭen  


LA INSULO MISTERA

Aŭtoro: Julio Vern

©2024 Geo
I-LO en Tarnovo

La Enhavo

La Edukada Servo
La Librejo
La Titola Paĝo

Unua Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
Dua Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tria Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Ĉapitro VIII   

Subvestoj. – Ŝuoj el foka felo. – Produktado de fulmkotono. – Semado. – Fiŝkaptado. – Testudaj ovoj. – La progreso de Jup. – Farmbieno. – Muflonĉasado. – Novaj vegetaĵaj kaj bestaj riĉaĵoj. – Rememoroj de la malproksima patrujo.

La unua semajno de januaro estis dediĉita al kudrado de subvestoj, tiel necesaj por la loĝantoj de la setlejo. Danke al la kudriloj trovitaj en la kesto, kudrado estis plenumita fortike, kvankam ne tre lerte.

Ankaŭ ne mankis fadenoj, danke al la feliĉa ideo de Cyrus Smith reuzi la fadenojn, kiuj estis uzataj por kunkudri la ŝelon de la balono. Gideon Spilett kaj Harbert elŝiris ilin ĝistute kun admirinda pacienco; Pencroff devis rezigni tiun ĉi laboron, ĉar ĝi terure incitis lin, kvankam neniu povis egali lin en kudrado.

Sekve oni preparis lesivon el la cindro, en kiu la balonkovraĵo estis forigita de la graso, kaj la kanvaso, purigita de la verniso, reakiris sian molecon kaj naturan elastecon, kaj tiam submetita al la senkoloriga efiko de la suno, iĝis neĝblanka.

Tiamaniere oni kudris kelkajn dozenojn da ĉemizoj kaj ŝtrumpetoj – ĉi lastaj kompreneble ne estis trikitaj, sed kudritaj el tolo. Kun granda ĝojo, la setlantoj surmetis freŝajn subvestojn, kvankam sufiĉe dikaj kaj malglataj, kaj kovris siajn litojn per littukoj.

En la sama tempo, la kolonianoj komencis kudri ŝuojn el fokaj feloj, kiuj devis anstataŭigi la ŝuojn alportitajn de Ameriko.

Malgraŭ la konstanta varmego de la komenco de 1866, Gideon Spilett kaj Harbert iris ĉasi ĉiutage kaj alportis reen novan ĉasaĵon.

Cyrus Smith ĉiam konsilis al ili ŝpari municiojn, kaj li mem pensis anstataŭigi per aliaj substancoj la pulvon kaj plumbon trovitajn en la kesto, kiujn li volis konservi por la estonteco. Estis necese pretigi sin por ĉiuj neantaŭviditaj okazaĵoj kaj ŝpari municion uzante aliajn substancojn kiujn oni povus facile produkti anstataŭe.

Anstataŭ plumbo, kies spurojn oni ne trovis sur la insulo, la inĝeniero decidis uzi ferajn hakaĵojn, kiujn oni povis facile akiri. Se temas pri pulvo, Cyrus Smith, havante ĉemane salpetron, sulfuron kaj karbon, povis ĝin produkti; tamen tiu ĉi entrepreno postulis grandajn zorgon kaj singardemon, kaj, ne havante la necesajn ilojn, estis neeble akiri bonkvalitan pulvon.

Cyrus Smith preferis do akiri fulmkotonon, la substancon kiu konsistigas kotonon kiel fibron. Tia fibro, t.e. ordinara planta histo, troviĝas en tute pura stato ne nur en kotono, sed ankaŭ en kanabo kaj lino, en papero, en malnova tolo, en siringa kerno, ktp. Sur la insulo estis multe da siringo; precipe ĉe la buŝo de Ruĝa Torento, kaj la kolonianoj jam uzis la berojn el tiuj ĉi arbustoj anstataŭ kafon. Sufiĉis kolekti la siringan kernon por havi la unuan bezonatan substancon; la duan, fumantan nitratan acidon, la inĝeniero povus facile akiri, ĉar ne mankis salpetro.

Restis nur fari fulmkotonon, kaj kvankam ĝi estis malpli bona ol pulvo en multaj rilatoj, la kolonianoj baldaŭ havis multe da ĝi.

En la sama tempo, setlantoj elhakigis tri akreojn da tero sur la Granda Altebenaĵo, forlasante la reston por onagra paŝtejo. Oni kolektis en la ĉirkaŭaj arbaroj gravan kvanton da sovaĝaj legomoj: spinaco, kreso, rafano, rapo, kiujn oni intencis rafini per racia bredado kaj kompletigi la dieton per ili, kiu ĝis nun konsistis preskaŭ ekskluzive el viando. Oni ankaŭ alportis lignon kaj karbon. Ĉiu tia ekskurso ankaŭ servis por plibonigi la vojojn, kiuj malrapide ebeniĝis sub la ĉarradoj.

La kuniklejo provizis kuirejon de la Granita Palaco per adekvata provizo de viando. Kaj ankaŭ la ostrejo, etendiĝanta inter la marbordaj rifoj, liveris ĉiutage bongustajn moluskojn. Baldaŭ la menuo riĉiĝis per fiŝoj, kiujn Pencroff kaptadis en la lago kaj la Rivero de Kompato per faritaj de si mem feraj hokoj.

En tiu ĉi tempo oni ankaŭ organizis ĉason de martestudoj vizitantaj la marbordon sur la Kabo de Makzelo. En ĉi tiu loko, la grundo estis kovrita per malgrandaj elstaraĵoj, kaŝantaj ovojn kun blanka, malmola ŝelo, kies blankaĵo havis la econ, ke ĝi ne kazeiĝis kiel okazas en birdaj ovoj.

– Ĝi estas vera ovobedo – observis Gideon Spilett. – Nur kolekti ilin!

Ne kontentaj nur pri ovoj, oni organizis testudĉasadon kaj tio rezultis tiel, ke oni alportis al la Granita Palaco dekduon da tiuj bestoj, kiuj kulinare estis vere altvaloraj. Testuda supo spicita per aromaj herboj kaj riĉigita per la agrabla gusto de kelkaj kruciferaj plantoj estis escepte bongusta.

Oni ankaŭ trovis alian fonton de replenigo de nutraĵprovizoj – en la Rivero de Kompato aperis aroj da salmoj. Estis la tempo, kiam inoj, serĉante lokojn taŭgajn por ovumado, preterpasis masklojn. Sufiĉis bari la riveron en kelkaj lokoj por kapti centojn da fiŝoj, kiuj, post salado, estis stokitaj por la vintro, kiam la vintraj frostoj, glacigane la akvosurfacon,j malebligos pluan fiŝkaptadon.

Ĉe tiu tempo, Jup prepariĝis por iĝi servisto. Oni vestis ĝin per jako, blanka tola pantaloneto, kaj antaŭtuko kun poŝoj, kiuj feliĉigis ĝin supervorte — ĝi ​​metis la manojn en ilin kaj ekkoleris kiam iu alia traserĉis ilin. La lerta orangutango ricevis bonegan edukadon de Nab, kaj rigardante ilin ambaŭ, estis evidente, ke ili perfekte komunikiĝas unu kun la alia.

Estas facile imagi la kontentiĝon de la loĝantoj de la Granita Palaco, kiam unu tagon Jup, kun buŝtuko sur la mano, komencis servi al ili ĉe la tablo. Gracia kaj atentema, ĝi plenumis sian servon kun nekredebla lerteco, ŝanĝante telerojn, alportante pladojn, verŝante akvon en glasojn, kaj ĉio ĉi kun seriozeco kaj digno, kiuj senfine amuzis ĉiujn kaj ĝojigis Pencroff.

Ne necesas diri, ke Jup jam tute alklimatiĝis al Granita Palaco, kaj ofte akompanis siajn majstrojn en la arbaron, neniam montrante ajnan intencon eskapi. Estis inde tiam vidi ĝin, paŝantan kun bastono, kiun Pencroff rabotis por ĝi, portante ĝin sur la ŝultro kiel pafilon. Kiam estis necese ŝirkolekti iun frukton el la supro de la arbo, Jup unusalte jam estis tie ĉe la supro. Kiam rado enmarĉiĝis, Jup tiris ĝin el la koto per unu puŝo.

Fine de januaro, la kolonianoj komencis grandskale laboron en la centra parto de la insulo. Ili decidis establi farmbienon por muflonoj proksime de la fonto de Ruĝa Torento, kaj ĉe la piedo de Monto de Franklin, kiu estis disponigonta lanon necesan por vintra vestaĵo.

Ĉiumatene la setlejo, foje entute, sed plej ofte reprezentita nur de Cyrus Smith, Harbert kaj Pencroff, iris al la fonto de Ruĝa Torento. Tie, oni elektis vastan lokon sur la suda deklivo de la monto. Tio estis herbejo kovrita de freŝa herbo, kaj arboj disĵetitaj tie kaj aliloke lasis la aeron libere flui. Eta torenteto, elŝprucanta sur la deklivoj de la monto, transtranĉis la terenon diagonale kaj fluis en la Ruĝan Torenton, do restis nur ĉirkaŭi ĉi tiun herbejon per palisaro, kiu altuŝis la monton ambaŭflanke, kaj sufiĉe alta, ke eĉ la plej lerta el tiuj bestoj ne povus eskapi super ĝin.

La konstruado de bieno postulis minimume tri semajnojn; krom la palisaron, Cyrus Smith konstruis vastajn ŝedojn el tabuloj, kiuj estis ŝirmejoj por bestoj. Cetere, la tuta bieno devis esti ege daŭra, ĉar muflonoj estas dotitaj per grandega forto kaj ilia perforto estis komence timinda.

Post kiam oni kompletigis la farmbienon, oni faris grandan pelĉason ĉe la piedo de Monto de Franklin, sur la herbejoj loĝitaj per muflonoj. Tiu ĉi plano estis plenumita la 7-an de februaro, en bela somera tago, kaj ĉiuj partoprenis ĝin. Ambaŭ onagroj, jam sufiĉe bone kondutantaj kaj kondukataj de Gideon Spilett kaj Harbert, montriĝis tre utilaj.

La ĉaso tute ne estis facila. El cent muflonoj, kiuj estis gregigitaj en unu lokon, oni kaptis ĉirkaŭ tridek muflonojn kaj dek sovaĝajn kaprojn. La fina rezulto estis kontentiga. La plimulto de la kaptitaj bestoj estis inoj, kelkaj el kiuj estis baldaŭ havontaj idojn. Ne estis do necese dubi, ke la grego bone reproduktiĝos kaj ke laŭtempe estos abunde ne nur lano, sed ankaŭ feloj.

Tiun vesperon niaj ĉasistoj revenis al Granita Palaco ege lacaj. La sekvan tagon ili rapidis por vidi kio okazas en la bieno. La bestoj provis rompi la palisaron, sed vidante, ke tio estas neefika, ili iom trankviliĝis.

Nenio pli serioza okazis en februaro. Oni plibonigis la ekzistantajn vojojn kaj traceis novan, kondukantan de la bieno ĝis la okcidenta marbordo. Ĉi tiu parto de la insulo estis ĝis nun la malplej esplorita; en la arbaroj kovrantaj la Promontoron de Lacerto loĝis predantoj, de kiuj Gideon Spilett intencis purigi la insulon.

Antaŭ ol venis la vintra sezono, ili okupiĝis pri kultivado de sovaĝaj legomoj, transplantitaj de la arbaro al la Granda Altebenaĵo. Harbert el ĉiu ekskurso alportis ian utilan arbuston. La legomĝardeno, bone prizorgata, akvumata kaj protektata kontraŭ birdoj, estis dividita en malgrandajn kvadratajn bedojn, en kiuj kreskis laktuko, rumekso, rapo, rafano kaj aliaj kruciferaj plantoj. La grundo sur la altebenaĵo estis fekunda kaj oni povis atendi abundajn rikoltojn.

Oni ankaŭ preparis diversajn trinkaĵojn: krom teo estis trinkaĵo el radikoj de draceno kaj biero, kiun Cyrus Smith faris el junaj ŝosoj de certa specio de piceo.

Fine de la somero, la birdaro pligrandiĝis je paro da belaj otidoj kaj kelkaj aliaj birdoj galinoformaj.

Do, dank' al la senĉesa laboro de ĉi tiuj kuraĝaj kaj inteligentaj homoj, ĉio sukcesis al ili.

En varmaj someraj tagoj, vespere, post laboro, kiam blovis la mara brizo, ili ŝatis sidi sur la bordo de la Granda Altebenaĵo, sub la verando de serpentuma hedero, kiun konstruis Nab. Sidante tie, ili interparolis, instruis unu la alian, faris diversajn planojn, kaj la bonhumoro de la maristo konstante gajigis tiun ĉi etan mondon, en kiu la harmonio neniam ĝenis.

Ili multe parolis pri la patrujo, pri la amata kaj granda Ameriko. Kiel finiĝis la Secesia Milito? Ĝi ja ne povis daŭri plu! La preno de la konfederacia ĉefurbo fare de generalo Grant verŝajne finis ĉi tiun sangan militon. Kaj nun triumfas la justa afero de la Nordo. En tiaj momentoj oni revis pri gazeto kun la lastaj novaĵoj. Dek unu monatoj ĵus pasis de kiam ili estis forigitaj de la mondo, kaj baldaŭ, la 24-an de marto, estos la datreveno de la tago, kiam la balono elĵetis ilin sur ĉi tiujn nekonatajn bordojn. Cyrus Smith malofte partoprenis la konversaciojn de siaj kunuloj. Kelkfoje nur komento de Harbert aŭ ŝerco de Pencroff alportis rideton al lia vizaĝo, sed li senĉese pensis pri tiuj neklarigitaj eventoj, kiuj okazis sur la insulo kaj kiujn li momente ne povis solvi.


<<  |  <  |  >


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero malsendiĝos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2024 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.