La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
Do strony głównej I LO w Tarnowie

Materialoj por geliceanoj

  Librejo       Enhavo       Reen       Antaŭen  


LA INSULO MISTERA

Aŭtoro: Julio Vern

©2024 Geo
I-LO en Tarnovo

La Enhavo

La Edukada Servo
La Librejo
La Titola Paĝo

Unua Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
Dua Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Tria Parto
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Ĉapitro XX

Pluvsezono. – Problemo de vestaĵoj. – Fokoĉasado. – Kandelproduktado. – Hejmlaboroj en la Granita Palaco. – Du pontetoj. – Ekspedicio por ostroj. – Kion Harbert trovis en sia poŝo.

La vintra sezono komenciĝis en junio, kiu respondas al decembro en la norda hemisfero. Ĝi komenciĝis per pluvego kaj postaj ventegoj. Nur tiam la loĝantoj de Granita Palaco povis aprezi la avantaĝojn de vivi en loko ŝirmita de ŝtormoj kaj malseka vetero.

Cyrus Smith ankaŭ sekurigis la forĝejon kaj fornojn situantajn en la Kamentuboj.

Oni pasigis la tutan junion farante diversajn laborojn, inter kiuj ĉasado kaj fiŝkaptado ne estis neglektitaj, do la konservejo ĉiam estis abunde provizita. Pencroff decidis kapti kelkajn kuniklojn ĉiutage. Nab preskaŭ tutan sian tempon pasigis salante kaj fumumante la viandon, rezulte de tio ĝi konserviĝis bonege.

Oni ankaŭ devis pensi pri vestaĵoj. La kolonianoj posedis nur la vestaĵojn en kiuj la balono elĵetis ilin sur la insulon. Ili estis varmaj kaj daŭraj kaj la kolonianoj prizorgis kaj tenis ilin ekzemple puraj; tamen, oni devis anstataŭigi ilin per io. En kazo de severa vintro minacis al la kolonianoj severa malvarmo.

Ĉi-rilate la eltrovemo malsukcesis al Cyrus. Li estis devigita pensi pri pli urĝaj bezonoj; tial frostoj povus surprizi ilin antaŭ ol oni povus solvi la vestan problemon. Do oni devis pacienci kaj pasigi la vintron sen novaj vestoj. Kun la alveno de printempo, ili decidis organizi grandan ĉason de muflonoj, kiuj montriĝis al ili dum la ekskurso al Monto de Franklin. El la akumulita lano la inĝeniero povos krei varmajn kaj daŭrajn materialojn... Kiel? – tio jam estis lia sekreto.

– Nu, ni kompensos tion al ni varmigante niajn surojn ĉe la fajro en la Granita Palaco! – diris Pencroff. – Ni havas sufiĉe da brulaĵo, do ne estas kialo por ŝpari ĝin.

– Ĉiuokaze – respondis Gideon Spilett, – la Insulo de Lincoln ne kuŝas tro alte, do la vintroj verŝajne ne estas tro severaj ĉi tie. Vi ja diris, Cyrus, ke la tridek-kvina paralelo proksimume respondas al la pozicio de Hispanio en tiu hemisfero?

– Sen dubo – respondis la inĝeniero. – Tamen eĉ en Hispanio okazas foje severaj vintroj! Tiam ne mankas nek neĝo nek frosto; do la Insulo de Lincoln ankaŭ povas esti elmetata al ili. Ĉiukaze, ĝi ĉiam estas insulo, kaj kiel tia ĝi devus havi pli moderan klimaton.

– Kial, sinjoro Cyrus? – demandis Harbert.

– Ĉar la maron, mia infano, oni povas konsideri kiel ian grandegan rezervujon, kiu konservas la varmon akumulitan somere. Vintre ĝi redonas la varmon, do en marbordaj landoj la temperaturo ĉiam estas modera, ne tro alta somere kaj ne tro malalta vintre.

– Ni konvinkiĝos pri tio – Pencroff respondis. – Mi ne intencas rompi al mi la kapon, ĉu estos malvarme aŭ ne. Tamen estas certe, ke la tagoj estas mallongaj kaj la vesperoj estas longaj. Tial indas konsideri la aferon de lumigado.

– Nenio povus esti pli facila – respondis Cyrus Smith.

– Kiam ni komencos solvi ĉi tion?

– Morgaŭ! Kaj ni komencos per fokĉaso.

– Por produkti sebkandelojn el ili?

– Hontu vin, Pencroff, vakskandelojn!

Ĉi tio estis fakte la projekto de la inĝeniero. Oni povis facile efektivigi ĝin, precipe ĉar ili havis kalkon kaj sulfatan acidon, kaj fokoj estis provizontaj ilin per la graso necesa por tiu ĉi produktado.

Estis la 4-a de junio kaj Pentekosta dimanĉo. Tial ili unuvoĉe decidis solene festi ĉi tiun feston. Ili ĉesigis sian tutan laboron kaj fervore preĝis. Sed ili estis dankpreĝoj. La kolonianoj de la Insulo de Lincoln ne estis mizeraj rompiĝuloj, elĵetitaj sur dezertan insulon. Ili nenion petis plu, sed dankis.

La sekvan tagon, la 5-an de junio, en sufiĉe necerta vetero, ili ekiris al la insuleto. Necesis uzi la malfluson por vadi la kanalon. En ĉi tiu okazo, ili ankaŭ decidis konstrui kanuon, kiu faciligus al ili komunikadon en estonteco kaj sur kiu ili povus naĝi laŭ la Rivero de Kompato en la internon de la lando.

Fokoj estis abundaj kaj niaj ĉasistoj, armitaj per fer-ligitaj ĵetlancoj, facile mortigis duonan dozenon da ili. Nab kaj Pencroff senfeligis ilin surloke kaj kunprenis nur la grason kaj felojn, kiuj estis uzotaj por fari ŝuojn.

La rezulto de ĉaso estis ĉirkaŭ tricent funtoj da graso, kiun ili estis uzontaj por fari kandelojn.

Ĉi tiu operacio ne prezentis la plej etan malfacilaĵon. La rezulta produkto ne estis tute perfekta, sed ĝi certe estis utila. Se Cyrus Smith estus havanta nenion pli ol sulfatan acidon, miksante ĝin kun tia graso kiel foka graso kaj varmigante la miksaĵon super fajro, li povus izoli glicerinon, kaj poste oleinon, margarinon kaj stearinon. Por simpligi la procezon, li preferis saponigi la grason per kalko. Kiel rezulto, li akiris kalkan sapon, kiu povus esti facile malkomponebla sub la influo de sulfata acido: la kalko precipitiĝis ĉe la fundo kiel sulfato kaj la grasacidoj estis liberigitaj.

El tiuj tri acidoj: oleika, margarika kaj stearika, la unua, estanta likvaĵo, estis forigita per premado. La aliaj du kreis la substancon el kiu ili estis formontaj kandelojn.

La tuta laboro daŭris ne pli ol dudek kvar horojn. Oni faris la meĉojn el plantaj fibroj post kelkaj provoj. Trempitaj en ĉi tiu likvaĵo, ili transformiĝis en verajn stearinajn kandelojn, al kiuj mankis nenio alia ol blankeco kaj poluro. Ili verŝajne ne havis la samajn avantaĝojn kiel kandeloj trempitaj en borata acido, kiuj, kiam ili brulas, iĝas vitrecaj kaj forbrulas tute, ĝis la plej malgranda peco. Cyrus Smith tamen faris tre bonajn pinĉilojn por pritondi ilin. Kaj tiamaniere ĉi tiuj kandeloj lumigis la longajn vesperojn, kiujn ili pasigis en la Granita Palaco.

Dum ĉi tiu monato ankaŭ estis multe da laboro en la nova loĝejo, precipe lignaĵlaboro; krome, ili plibonigis ilojn kiuj havis primitivan formon kaj pliigis ilian rezervon.

Interalie oni faris ankaŭ tondilon, per kiu niaj kolonianoj povis fine tondi siajn harojn kaj, se ne razi, almenaŭ pritondi la barbojn laŭplaĉe. Harbert ne havis barbon, Nab havis malgrandan barbon; sed iliaj kunuloj havis vizaĝharojn, kiuj tute pravigis la bezonon de tondilo.

Necesis al ili multe da peno por fari mansegilon, sed finfine ili finis kun produkto kiu, kun iom da zorgo, povis tranĉi lignon. Uzante ĝin, ili faris tablojn, benkojn kaj ŝrankojn, per kiuj ili meblis ĉefajn ĉambrojn; fine, litojn, kies tuta litaĵo konsistis el matracoj el diversaj herbo. La kuirejo, kun bretoj sur kiuj staris potoj el bakita argilo, kaj brika forno, aspektis perfekte, kaj Nab deĵoris tie same serioze kiel en iu kemia laboratorio.

Post la lignaĵista laboro venis tempo por ĉarpentado. La nova deflukanalo postulis du pontojn, unu el kiuj devis esti konstruota sur la Granda Altebenaĵo kaj la aliaj sur la marbordo mem. Ĉar nuntempe kaj la Altebenaĵo kaj la marbordo estis tranĉitaj de rtorento, kiun oni devis transiri por atingi la nordan parton de la insulo. Por preterpasi ĝin, oni devis iri malproksimen okcidenten, al la fonto de la Ruĝa Torento. Necesis do konstrui du pontojn, unu sur la altebenaĵo kaj la alia sur la marbordo, longajn je dudek ĝis dudek kvin futoj kaj konsistantajn el kelkaj ĉirkaŭhakitaj arboj. Ĉio ĉi tiu laboro daŭris kelkajn tagojn. Nab kaj Pencroff tuj profitis de la tiel konstruitaj pontoj kaj iris al la ostrejoj, kiujn ili malkovris inter la marbordaj montetoj. Ili kunportis ion similan al senforma ĉaro, kiu devis anstataŭigi la antaŭann vimenaĵon, kiu estis tro malkomforta. Ili kunportis kelkajn milojn da ostroj, kiuj tuj ekloĝis inter la rokoj, kreante naturajn benkojn ĉe la elfluejo de la Rivero de Kompato. La moluskoj estis bonegaj kaj servis kiel preskaŭ ĉiutaga plado.

La setlantoj sentis nur unu mankon. Ili havis multe da viando kaj vegetaĵa manĝaĵo; drakodracenoradikoj, konvene fermentitaj, provizis ilin per acideca trinkaĵo, io simila al biero, multe pli bongusta ol pura akvo. Ili eĉ produktis sukeron sen sukerkano aŭ beto, kolektante en vazojn la likvaĵon sekreciitan de arboj apartenantaj al la familio de aceroj, nomataj de botanikistoj: Acer saccharinum, kreskantaj en ĉiuj landoj de la modera zono, kaj el kiu la insulo ankaŭ havis grandan kvanton. Ili preparis bongustan teon el sovaĝe kreskantaj herboj. Fine, ili ankaŭ havis multe da salo, kiu estas la nura mineralo trovita en manĝaĵo. Kio mankis al ili? Nu, pano! Eble poste oni povus anstataŭigi ĉi tiun artiklon per io alia, kiel sagofaruno aŭ panfruktofaruno; eble tiuj ĉi arboj estas en la arbaro en la sudo de la insulo — sed ilin oni ankoraŭ ne trovis.

Providenco tamen estis venonta helpi al ili; verdire nur en malgranda parto, sed ĉiukaze Cyrus Smith, kun sia tuta eltrovemo kaj inteligenteco, neniam povus produkti tion, kion Harbert iam trovis hazarde sub la tegaĵo de sia veŝto, kiun li ĵus riparis.

Tiutage — la pluvo torente falis— la kolonianoj kolektiĝis en la granda salono de la Granita Palaco, kiam subite Harbert kriis:

– Bonvolu rigardi, sinjoro Cyrus. Jen grajno da tritiko!

Kaj li montris al siaj kunuloj la grenon, la solan grenon, kiu eniris sub la tegaĵon tra la truo en la veŝtpoŝo.

Tiu ĉi kazo havis tre facilan klarigon. Harbert, estante ankoraŭ en Richmond, kutimis manĝigi kelkajn sovaĝajn arbarkolombojn, kiujn Pencroff donis al li.

– Kio, grenero? – demandis la inĝeniero fervore.

– Jes, sinjoro Cyrus, sed nur unu, nur unu sola!

– Eh! Mia knabo – kriis Pencroff ridante, – estas nenio pri kio paroli. Kion ni farus kun unu grenero?

– Ni havos el ĝi panon – respondis la inĝeniero.

– Panon? Eble kuketojn kaj tortojn! – ridis la maristo. – Nu, nu! Nur ke ni ne malsaniĝu pro tromanĝado.

Harbert, ne donante multe da graveco al sia malkovro, estis ĵus forĵetonta la semon, kiam Cyrus Smith prenis ĝin en la mano, pririgardis ĝin atente kaj, vidante, ke ĝi estas ankoraŭ en bona stato, fiksis sian rigardon sur la mariston kaj diris trankvile:

– Ĉu vi scias, Pencroff, kiom da spikoj povas produkti unu greno?

– Unu spiko, mi supozas! – respondis la maristo, surprizita de tiu ĉi demando.

– Dek spikoj. Kaj ĉu vi scias, Pencroff, kiom da grenoj povas produkti unu spiko?

– Mi konfesas, ke mi ne scias...

– Averaĝe okdek – diris Cyrus Smith. – Nu, la unua rikolto el ĝi alportus al ni okcent grenerojn, la dua rikolto plantita el tiuj ĉi greneroj alportus ducent kvardek mil grenerojn, la tria rikolto kvincent dek du milionojn, kaj la kvara rikolto pli ol kvarcent miliardojn da greneroj. Tia estas la proporcio.

La kunuloj de Cyrus aŭskultis lin silente. Tiuj ĉi nombroj mirigis ilin, kaj tamen ili estis precizaj.

– Jes, miaj amikoj – daŭrigis la inĝeniero. – Tia estas la fekundeco de la naturo. Kaj kio estas tiu ĉi multobligo de grenero de tritiko, el kiu unu spiko produktas nur okdek grajnojn kompare kun unu sako da papavosemoj, kiu produktas tridek du mil grajnojn; aŭ kun bastoneto da tabako, kiu produktas el ili tricent sesdek mil? Se ne estus pro multaj kialoj, kiuj malhelpas ĝian kreskon kaj fekundecon, ĉi tiuj plantoj transprenus la tutan teron en kelkaj jaroj.

– Nun diru al mi, Pencroff – daŭrigis la inĝeniero – ĉu vi scias kiom da buŝeloj da greno oni povas akiri el kvarcent miliardoj da greneroj?"

– Mi ne scias – respondis la maristo. – Mi nur scias, ke mi estas stulta!

– Nu, pli ol tri milionoj, kalkulante cent tridek mil grajnojn po buŝelo.

– Tri milionoj da buŝeloj! – ekkriis Pencroff.

– Tri milionoj.

– Ene de kvar jaroj?

– Jes – respondis Cyrus Smith. – Aŭ eĉ nur dum du jaroj, se, kiel mi pensas surbaze de la geografia situo de nia insulo, ni havos du rikoltojn jare.

– Nu, hodiaŭ, Harbert, vi faris malkovron ege gravan por ni – aldonis la inĝeniero. – Ĉio, mia amiko, ĉio povas esti utila por ni en la situacio, en kiu ni troviĝas. Bonvolu memori ĉi tion.

— Jes, sinjoro Cyrus, ni certe ne forgesos pri tio — respondis Pencroff — kaj se mi iam trovos grajnon de tiu ĉi tabako, kiu multobliĝas tricent sesdek mil fojojn, mi certigas al vi, ke mi ĝin ne ĵetos al la vento! Kaj nun, ĉu vi scias, amikoj, kion ni faru?

– Ni plantu la semon – respondis Harbert.

– Ĝuste – aldonis Gideon Spilett – kaj kun la tuta zorgo, kiun ĝi meritas, ĉar ĉi tiu grenero kaŝas en si nian estontan rikolton.

– Se ĝi nur kreskus! – ekkriis la maristo.

– Ĝi kreskos – respondis Cyrus Smith.

Estis la 20-a de junio, do ĝuste en la konvena tempo por planti ĉi tiun kaj tiel altvaloran semon. Komence, ili volis planti ĝin en poton plena de grundo; tamen, pensinte pri tio, ili decidis fidi la naturon kaj konfidi ĝin al la tero. Ĉi tio okazis ankoraŭ en la sama tago, kaj estus nenecese aldoni, ke neniu mezuro estis preterlasita por certigi sukcesan rikolton.

La ĉielo iomete heliĝis kaj la kolonianoj grimpis ĝis la pinto mem de la Granita Palaco. Ĉi tie ili trovis lokon bone protektitan kontraŭ la vento kaj samtempe plene elmontritan al la sudaj sunradioj. Ili purigis la lokon, zorge elsarkis ĝin, eĉ elfosis ĝin por forpeli la vermaron, metis sur ĝin tavolon da nigra tero miksita kun iom da kalko, baris ĝin kaj poste metis la semon en la humidan grundon.

Oni povas diri, ke la kolonianoj metis la fundamentan ŝtonon por la estonta konstruado. Tio rememorigis al Pencroff la tagon, kiam li ekbruligis la unu solan alumeton, kiun li havis tiutempe, kaj la penadon, kiun tiu operacio kostis al li. Ĉi-foje, tamen, temis pri multe pli grava afero. Ja la rompiĝuloj povus ĉiam iel eventuale ricevi la fajron, sed neniu homa potenco povus redoni al ili tiun grenon, se ĝi hazarde estus perdiĝonta.


<<  |  <  |  >


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero malsendiĝos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2024 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.