La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
Do strony głównej I LO w Tarnowie

Materialoj por geliceanoj

  Librejo       Enhavo       Reen       Antaŭen  


TRA DEZERTO KAJ PRAARBARO

Aŭtoro: Henryk Sienkiewicz

©2021 Geo
I-LO en Tarnovo

Ĉapitro 19

La vizito ĉe Mahdi kaj la interparolo kun li videble ne resanigis Idrison, ĉar nokte li grave malsaniĝis kaj matene li estis senkonscia. Ĥamiso, Gebhro kaj la du beduenoj estis vokitaj al la kalifo, kiu parolis kun ili kelkajn horojn kaj laŭdis ilian kuraĝon. Sed ili revenis en la plej malbonaj humoroj kaj kun kolero en la animo, ĉar ili esperis ricevi grandan rekompencon por la servoj kaj anstataŭ tio Abdullahi donacis al ĉiu po unu egiptan pundon kaj po unu ĉevalon. La beduenoj komencis kvereli kun Gebhro, kaj preskaŭ ekestis interbatiĝo. Fine ili deklaris, ke ankaŭ ili vojaĝos kun la kamela poŝto al Faŝodo, por postuli de Smaino la decan ekstrapagon. Al ili aliĝis ankaŭ Ĥamiso, kiu esperis, ke la protekto de Smaino alportos al li pli grandan profiton ol la restado en Omdurmano.

Por la infanoj komenciĝis semajno de malsato kaj mizero, ĉar Gebhro tute ne volis manĝigi ilin. Feliĉe Staĉjo posedis du talerojn kun la portreto de Maria Tereza, kiujn li ricevis de la greko, do li iris sur la vendoplacon por aĉeti daktilojn kaj rizon. La sudananoj tute ne kontraŭstaris al tiu ekskurseto, bone sciante, ke el Omdurmano li ne povas forkuri kaj neniuokaze li forlasus la malgrandan "bint". Tamen la ekskurso ne okazis sen aventuroj, ĉar la apero de la knabo en la eŭropa vesto, aĉetanta sur la vendoplaco nutraĵojn, kuntiris denove arojn da duonsovaĝaj derviŝoj, kiuj akceptis lin per rido kaj hurlado. Feliĉe multaj el ili vidis, ke li estis hieraŭ ĉe Mahdi, kaj ĉi tiuj haltigis la aliajn, kiuj volis ataki lin. Nur la infanaĉoj ĵetis kontraŭ li sablon kaj ŝtonojn, sed tion li tute ne atentis.

Sur la foirplaco la prezoj estis tre altaj. Daktilojn Staĉjo tute ne povis aĉeti, kaj la pli grandan parton de la rizo forprenis de li Gebhro "por la malsana frato". La knabo kontraŭstaris al tio kun la tuta forto, pro kio okazis interbatiĝo, el kiu la malpli forta knabo eliris kun kelkaj bluaj batmakuloj kaj ŝvelaĵoj. Montriĝis ĉe tio ankaŭ la krueleco de Ĥamiso. Li montris sian simpation nur al Saba kaj nutris lin per nekuirita viando. Sed kun la plej granda indiferenteco li rigardis la mizeron de la infanoj, kiujn li ja konis delonge kaj kiuj ĉiam estis al li bonaj. Kaj kiam Staĉjo turnis sin al li kun la peto, ke li donu almenaŭ al Nel iom da manĝaĵo, li respondis ridante:

– Iru almozpeti.

Kaj okazis fine la neceso, ke Staĉjo volante savi Nel'on de la malsatmorto, komencis almozi en la sekvaj tagoj. Ne ĉiam tio estis senefika. Iam iu eksoficiro aŭ soldato de la egipta kedivo donis al li kelke da piastroj aŭ kelke da sekigitaj figoj, promesante helpi lin ankoraŭ la sekvontan tagon. Iufoje li trafis misiiston kaj monaĥinon, kiuj, aŭskultinte lian historion, ekploris pro la sorto de ambaŭ infanoj kaj, kvankam ili mem troviĝis en granda mizero, ili oferis al li, kion ili havis. Ili promesis krom tio al li viziti ilin en la tendoj. Kaj efektive ili faris tion esperante, ke ili eble sukcesos kunpreni la infanojn al si, antaŭ ol ili forvojaĝos per la poŝto. Sed Gebhro kaj Ĥamiso forpelis ilin de la infanoj per skurĝoj. La sekvintan tagon Staĉjo renkontis ilin denove kaj ricevis de ili iom da rizo kaj du pulvorporciojn da kinino, kiujn la misiisto komisiis al li konservi kiel eble plej zorge, antaŭvidante, ke en Faŝodo sendube ili malsaniĝos je febro.

– Vi vojaĝos nun – li diris – laŭlonge de la inundejo de la Blanka Nilo. La rivero, ne povante flui libere tra la baroj faritaj per kreskaĵoj kaj arbfolioj, kiujn la akvofluo kunportas kaj lokas en pli malprofundaj terenoj, kreas tie vastajn kaj infektajn marĉojn. La febro ne ŝparas tie eĉ la negrojn. Gardu vin precipe kontraŭ noktado sen fajro, sur la nuda tero.

– Ni volus jam morti – respondis Staĉjo ĝemvoĉe.

Je tio la misiisto levis sian mizeran vizaĝon kaj preĝis dum kelka tempo, post kio li krucosignis la knabon, dirante:

– Fidu Dion. Vi ne malkonfesis Lin, do Lia kompato kaj protekto akompanos vin.

Staĉjo provis ne nur almozpeti, sed ankaŭ labori. Vidante iutage arojn da homoj, kiuj laboris sur la preĝoplaco, li aliĝis al ili kaj komencis porti argilon por la muro, per kiu la placo estis ĉirkaŭota. Oni ridis pri li kaj eĉ puŝis lin, sed vespere la maljuna ŝejko, gardanta la laboron, donis al li dek du daktilojn. Staĉjo estis kontenta pri tia salajro, ĉar la daktiloj, krom rizo, estis la sola saniga manĝaĵo por Nel, kaj en Omdurmano ili estis preskaŭ neaĉeteblaj.

Do li alportis ilin fiere al la malgranda knabineto, al kiu li donis ĉion, kion li nur povis ricevi, nutrante sin mem de unu semajno preskaŭ ekskluzive per "durro", kiun li forŝtelis de la kameloj. Nel tre ekĝojis je la vido de tiuj ŝatataj fruktoj, sed ŝi volis, ke ankaŭ li manĝu ilin. Do, stariĝinte sur la piedfingroj kaj metinte siajn manojn sur liajn brakojn, ŝi suprenlevis la kapeton kaj komencis rigardi en liajn okulojn kaj peti:

– Staĉjo! Manĝu la duonon, manĝu!

Kaj li respondis:

– Mi manĝis jam sufiĉe, mi manĝis! Ho, kiel sata mi estas!

Kaj li ridetis, sed tuj poste li komencis mordeti siajn lipojn, por ne ekplori, ĉar li estis efektive tre malsata. Li promesis al si, ke li morgaŭ denove iros serĉi laboron. Dume fariĝis alie. Matene alvenis mulazemo de Abdullahi kun la sciigo, ke la kamela poŝto eliras nokte al Faŝodo, kaj kun la ordono de la kalifo, ke ankaŭ Gebhro, Ĥamiso kaj la du beduenoj pretiĝu kune kun la infanoj al la vojo. Tiu ordono miregis kaj eĉ indignigis Gebhron; do li deklaris, ke li ne vojaĝos, ĉar lia frato estas malsana kaj estas neniu, kiu povus lin gardi. Cetere, eĉ se li estus sana, ili ne vojaĝus, ĉar ili decidis resti en Omdurmano.

Sed la mulazemo respondis:

– Mahdi havas nur unu volon, kaj Abdullahi, lia kalifo kaj mia ĉefo, neniam ŝanĝas siajn ordonojn. Vian malsanan fraton gardos sklavo, kaj vi vojaĝos al Faŝodo.

– Do mi iros al li kaj deklaros, ke mi ne vojaĝos.

– La kalifon eniras nur tiuj, kiujn li mem volas vidi. Kaj se vi perforte irus al li sen permeso, oni tuj kondukus vin – sur la pendigilon.

– Allah akbar! Do diru al mi klare, ke mi estas sklavo.

– Silentu kaj obeu la ordonojn! – respondis la mulazemo.

La sudanano vidis en Omdurmano pendigilojn, fleksiĝantajn sub la pezo de la pendigitoj. Ili estis ĉiutage, laŭ la ordonoj de la kruela Abdullahi, vestitaj per novaj kadavroj. Pro tio li teruriĝis. Tion, kion diris al li la mulazemo, ke Mahdi havas nur unu volon kaj Abdullahi ordonas nur unufoje – ripetadis ĉiuj derviŝoj. Ne estis alia konsilo – kaj necesiĝis vojaĝi.

– Mi ne plu vidos Idrison – pensis Gebhro.

Kaj en lia tigra koro kaŝiĝis tamen ia simpatio al la pli aĝa frato, ĉar ĉe la penso, ke li devas forlasi lin en malsana stato, kaptis lin malespero. Vane Ĥamiso kaj la du beduenoj provis lin konsoli, ke eble en Faŝodo estos pli bone ol en Omdurmano, kaj ke Smaino verŝajne rekompencos ilin pli malavare, ol faris tion la kalifo. Bedaŭrinde neniaj vortoj povis mildigi la koleron de Gebhro, kio evidentiĝis pleje sur la haŭto de Staĉjo.

Estis vere martira tago por la knabo. Oni ne permesis al li iri al la foirplaco, do li povis nenion perlabori, nek elpeti. Anstataŭ tio li devis labori kiel sklavo ĉe la selŝarĝoj, kiujn oni preparadis por la vojo. Tio estis por li tiom pli malfacila, ke pro la malsato kaj laciĝo li ege malfortiĝis. Li estis jam certa, ke li mortos dumvoje, se ne sub la skurĝo de Gebhro, tiam pro plena elĉerpiĝo.

Feliĉe la greko, kiu estis bonkora, alvenis antaŭ la vespero viziti la infanojn kaj adiaŭi ilin, kaj samtempe prizorgi ilin por la vojo. Li alportis al ili ankaŭ kelkajn kinin-pulvorojn, iom da vitraj kolieroj, kaj krom tio iom da nutraĵo. Tamen antaŭ ĉio, sciiĝinte pri la malsano de Idriso, li turnis sin al Gebhro, Ĥamiso kaj al la beduenoj:

– Sciu, – li diris al ili – ke mi venas ĉi tien je ordono de Mahdi.

Kaj ili, aŭdinte tion, kliniĝis ĝis la tero, post kio li daŭrigis:

– Vi devas dumvoje manĝigi la infanojn kaj bone konduti al ili. Ili devas raporti al Smaino pri via konduto, kaj Smaino sciigos pri tio la profeton. Kiam alvenos ĉi tien kontraŭ vi kiu ajn plendo, la sekva poŝto alportos al vi la morto-verdikton.

Nova kliniĝo estis la sola respondo al tiuj vortoj, post kio Gebhro kaj Ĥamiso havis mienojn de hundoj, al kiuj oni surmetis la buŝumon. La greko ordonis al ili foriĝi, post kio li denove parolis al la infanoj en la angla lingvo:

– Mi mensogis ĉion ĉi, ĉar Mahdi donis rilate al vi neniun novan ordonon. Sed ĉar li diris, ke vi devas iri al Faŝodo, do necesas, ke vi povu ĝin atingi vivantaj. Mi estas certa, ke neniu el ĉi tiuj homoj antaŭ sia forveturo vidos plu Mahdi'on, nek la kalifon.

Turnante sin al Staĉjo, li tiel parolis plu:

– Mi havis kontraŭ vi pretendon kaj mi havas ĝin plu. Ĉu vi scias, ke vi preskaŭ pereigis min? Mahdi ekkoleris ankaŭ kontraŭ mi, kaj por akiri lian pardonon, mi devis transdoni la pli grandan parton de mia havaĵo al Abdullahi, kaj mi ankoraŭ ne scias, ĉu mi savis min por longa tempo. Ĉiuokaze mi ne povos plu helpi al la militkaptitoj, kiel ĝis nun. Sed mi tre bedaŭras vin, kaj precipe ŝin (ĉi tie li montris al Nel)... Mi havas filinon en ŝia aĝo..., kiun mi amas pli ol mian propran vivon... Por ŝi mi faris al vi ĉion, kion mi faris... Kristo juĝos min pro tio... Ŝi portas ĝis nun sub sia vesto surbruste la arĝentan kruceton... Ŝi havas la saman antaŭnomon kiel vi, mia etulino. Se ŝi ne ekzistus ankaŭ mi preferus morti ol vivi en tiu infero.

Kaj li kortuŝiĝis. Dum momento li silentis, fine li frotis per la mano sian frunton kaj ekparolis pri io alia.

– Mahdi forsendas vin al Faŝodo esperante, ke vi tie mortos. Tiamaniere li venĝos je vi ambaŭ por via kontraŭstaro, kiu lin ektuŝis profunde, kaj li ne perdos la famon de "bonkorulo". Tia li estas ĉiam... Sed kiu scias, al kiu antaŭe la morto estas destinita! Abdullahi sugestis lin, ke li ordonu vojaĝi kun vi al tiuj hundoj, kiuj vin forkaptis. Malbone li rekompencis ilin, kaj nun li timas, ke tio disaŭdiĝu. Ili ambaŭ kun la profeto preferas ĉe tio, ke tiuj homoj ne rakontu, ke en Egiptujo estas ankoraŭ armeo, kanonoj, mono kaj angloj... Danĝera estos tiu vojo kaj malproksima. Vi vojaĝos tra lando neloĝata kaj malsaniga, do gardu, kiel okulpupilon, tiujn pulvorojn, kiujn mi donis al vi.

– Ordonu, sinjoro, ankoraŭfoje al Gebhro, ke li ne kuraĝu malsatigi kaj bati Nel'on – diris Staĉjo.

– Ne timu! Mi rekomendis vin al la maljuna ŝejko, kiu kondukas la poŝton. Li estas mia malnova konato. Mi donacis al li poŝhorloĝon kaj per tio mi gajnis lian protekton por vi.

Dirante tion, li komencis adiaŭi ilin. Preninte Nel'on sur siajn brakojn, li premis ŝin al sia brusto kaj diris:

– Dio benu vin, mia infano!...

Dume la suno subiris kaj fariĝis stelriĉa nokto. En la mallumo aŭdiĝis nur ĉevalblekado kaj la ĝemado de la ŝarĝitaj kameloj.


<<  |  <  |  >


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero pereos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2021 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.