|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() LA INVADO EL PASINTECOAŭtoro: James Patrick Hogan |
©2026 Geo
|
| La Enhavo |
Jean Fallows komencis malami la Kironon, la Kironanojn, kaj ĉion ajn rilatan al tiu sendia, senleĝa, fremda kaj malamika loko. Post dudek jaroj da ĉiutaga kaj ĉiumonata rutino sur la Mayflower II, ŝi sopiris la varmon kaj sentsekurecon, inter kiuj ŝi kreskis, do ŝi sopiris reveni al sana, civilizita kaj komprenebla medio. Ŝi komprenis vivmanieron, en kiu buĝeto kaj neceso diktis la ordon, laŭ kiu bezonoj estis plenumitaj; en kiu klare artikitaj leĝoj regis la kondutregulojn; kaj en kiu elprovitaj kaj fidindaj protokoloj difinis ĉies rolon kaj funkcion – inkluzive de sia propra. Ŝi ne komprenis, kaj ne volis kompreni, la bolantan oceanon de anarkio, en kiu ŝi nun estis mergita, la oceanon, en kiu oni atendis, ke ĉiu penu antaŭeniri sen ia subteno, kiel papera boateto ĵetita sur ŝtormajn akvojn, sen mapoj markantaj bordojn, sen haveno por ripozo, sen gvidaj steloj. Ne estis loko por ŝi ĉi tie, kaj ŝi deziris neniun. Ŝi sekrete revis pri miraklo, kiu turnus la Mayflower-on II kaj reportus ŝin al la Tero por dua dudekjara returna vojaĝo.
Kiel doktoriĝantino pri biologio ĉe la Universitato de Michigan, la ŝtato de ŝia naskiĝo, ŝi iam aspiris specialiĝi pri la biokemio kaj genetiko de primitivaj vivformoj. Ŝi esperis, ke tiaj studoj alproksimigos ŝin al kompreno pri kiel senviva materio organiziĝis laŭ la kompleksaj manieroj, kiuj ebligis estiĝon de vivo. Ŝi pravigis ĉi tiun intereson al si mem argumentante, ke ŝia scio povus kontribui al provizado de nutraĵo por la rapide kreskanta loĝantaro de la nova Ameriko. Sed tiam ŝi renkontis Bernard-on, kies juneca entuziasmo kaj vizioj pri la Granda Reformo, trapluganta la tutan mondon, vekis ŝian politikan konscion kaj, kun li, propulsis ŝin en tute novajn dimensiojn de interhomaj rilatoj kaj motivoj, ĝis nun preskaŭ tute fremdaj al ŝi. La fortoj, kiuj formos la mondon kaj forĝos la sorton de ĝiaj nacioj, ne troviĝas – kiel ŝi komprenis – en mikrobiologiaj kulturpladoj aŭ en sedimentoj centrifugitaj en laboratorio, sed en la mensoj, koroj kaj animoj de homoj vekitaj, organizitaj kaj mobilizitaj. Rezulte, ili kune vojaĝis de kunveno al kunveno, parolis de la samaj tribunoj, ĝojkriis unuvoĉe ĉe amaskunvenoj, aplaŭdis la paroladojn de gvidantoj, kaj fine kune forlasis la Teron por konstrui etendaĵon de la modela socio sur la Kirono.
Sed sen konstanta alfluo de novaj konvertitoj, sen ilia subteno, la entuziasmo de la fruaj, politike aktivaj jaroj de la vojaĝo fine svagiĝis. Dum kelka tempo, Jean redediĉis sin al sia origina alvokiĝo, partoprenante ekspertajn kursojn ĉe segmento Princeton kun renoviĝinta entuziasmo, fokusiĝante pri temoj kiel gena rearanĝo, kaj sekve, vastigante siajn agadojn, ŝi entreprenis sciencan esploradon kaj kelkajn prelegojn je la nivelo de la magistra lernejo. Danke al sia esplorado kaj prelegoj ĉe Princeton, ŝi kontaktis Jenny-on Pernak, kiu estis scienc-esplora laboristo, kaj Evan Verritty, tiam subadministrantinon en la Edukdepartamento. Estis Jean, kiu prezentis ilin unu al la alia. En la sekvaj jaroj, kiam Jay kaj poste Marie naskiĝis, ŝi provis plenumi siajn profesiajn devojn, partoprenante prelegojn kaj kursojn ĉe Princeton kaj asignante al si legprogramon, sed dum la tempo pasis, ŝi pli kaj pli ofte maltrafis prelegojn, kaj ŝiaj legadoj estis konstante prokrastitaj ĝis morgaŭ, kiu, kiel ŝi bone sciis, ŝajnis neniam alveni. Ŝi fine rimarkis, ke ŝi legas artikolojn pri loĝejaranĝoj – kaj ne pri la mekanismo de transskribo de deoksiribonuklea acido – ŝi pli volonte spektas malpezajn familiajn komediojn el komputilaj provizoj ol sciencajn filmojn pri ĉela diferenciĝo, kaj ŝi pasigis pli da tempo kun amikoj, kun kiuj ŝi interŝanĝas kuirajn receptojn, ol kun tiuj, kiuj diskutas la statistikon de heredeco. Sed ŝi kreskigis du infanojn, pri kiuj, laŭ siaj propraj reguloj, ŝi povis fieri. Pro ŝia dediĉo, ŝi meritis premion. Kaj nun la Kirono minacis ŝteli tiun premion.
La penso ektremigis ŝian spinon. Jean sidis sur la sofo apud la granda mura ekrano, rigardante la vizaĝon de Howard Kalens, kiu kondamnis la "politikon de nedecidemo" de Wellesley kiel kontribuon al la murdo de la soldato pafita la antaŭan vesperon kaj alvokis "pozitivajn iniciatojn por firme preni aferojn en la manojn, kion la situacio tiel klare postulas."
– Dudek-tri-jaraĝa knabo – Kalens ĵus diris – komisiita al ni kiel infano por doni al li la ŝancon vivi sian vivon kun perspektivoj en nova mondo, libera de ĉenoj kaj katenoj... vivi sian vivon kun fiereco kaj digno, kiel Dio celis – falĉita en la momento kiam li apenaŭ ekvidis ĉi tiun planedon kaj – enspiris ĝian aeron. Bruce Wilson ne mortis hieraŭ. Lia vivo finiĝis kiam li estis trijara.
Kvankam Jean sentis simpation por la soldato, la linio, kiun Kalens ŝajnis proponi, kun la perspektivo de ĉiam kreskantaj problemoj kaj neeviteblaj pliaj mortigoj, maltrankviligis ŝin eĉ pli. Kial ĉiam devis esti tiel? – ŝi demandis al si. Ŝi nur deziris senti sin komforta kaj sekura, vidi siajn infanojn kreski en decajn, respektindajn, respondecajn plenkreskulojn, kiuj fariĝos parto de la kokono de konata ĉiutaga vivo, kiu ĉirkaŭis ŝin – kaj por ilia estonta bonfarto kaj por sia propra. Ŝi rajtis atendi tion, kiel ion, al kio ŝi rajtis, ĉar ŝi meritis ĝin per sia ofero. Ĝi ne prezentis minacon al iu ajn. Do kial la kvereloj de aliaj homoj, kvereloj, kiujn ŝi ne helpis krei, nun forbalaigu ĉion tion?
Tiun matenon, Paul Lechat, kiun ŝi neniam konsideris kapabla je ia ajn konfronto, deklaris sian kandidatecon lastminute en la elektoj kaj postulis la establon de aparta Terana kolonio en Iberio, ie sur Selene. Li volis, ke la Teranoj povu vivi laŭ sia propra bontrovo, liberaj de eksteraj, koruptaj influoj, kaj, se eble, igi tian solvon permanenta, se ĝi konvenus al la popolo. Por Jean, la propono sonis kiel donaco el la ĉielo, kaj al multaj aliaj ankaŭ, juĝante laŭ la amasa subteno, kiu aperis de ĉiuj flankoj post kelkaj horoj. Do kial ne ĉiuj povus konsenti? – ŝi miris. Estis ja tiel evidente. Kial iuj estis tiel obstinaj, ke ili metis politikajn interesojn super tion, kion la ordinara racio vidis kiel la komunan bonon? Tiuj kiel Kalens, kiu en tiu momento vidis Lechat-on kiel minacon kaj alvokis siajn subtenantojn agi.
– Ĉu ni fuĝu kaj kaŝiĝu aliflanke de la planedo pro timo ofendi malorganizitan kaj sendisciplinan rason, kiu klare ŝuldas al ni ĉion, de kio ĝi profitas, kaj malŝparas ĉion senpune, kvazaŭ nenio havus valoron kaj ne bezonus esti gajnita? – demandis Kalens de la ekrano. – Kies scio kaj laboro inventis kaj konstruis la Kuan-yin-on kaj, kun ĝi, la maŝinojn mem, kiuj kreis prosperon sur la Kirono? Kies scienco kaj lerteco kreis eĉ la rason de la Kironanoj mem, kiuj nun pretendas posedon de ĉio ĉirkaŭ ili, dum ili forpelas nin kiel malriĉulojn de la festeno, kiun ni mem preparis? – Li paŭzis dramece, kaj lia vizaĝo, sub la krono de arĝentaj haroj, alprenis esprimon de indigno. – Mi diras: ne! Mi ne lasos esti forpelita tiamaniere. Mi rifuzas eĉ atesti ĝin. Mi deklaras publike kaj senrezerve, ke ĉiu sugesto en ĉi tiu direkto povas esti konsiderata nur kapitulaco al morala malkuraĝo, kiu eĉ ne meritas malestimon. Ni venis la tutan vojon ĉi tien, trans kvar lumjarojn da spaco, kaj ĉi tie ni restos, por partopreni en tio, kio estas nia rajto, kaj por ĝui tion, kio estas nur nia. – Tondra aplaŭdo salutis ĉi tiun paroladon. Jean aŭdis sufiĉe kaj ordonis al Jeeves malŝalti la ekranon.
Post la parolado de Lechat, ŝi nelonge nutris esperon, ke lia deklaro ekfunkciigus lavangon de publika subteno, kiu siavice devigus pli kleran kurson de oficiala politiko. Sed tiu espero svagiĝis du horojn poste, kiam Eva kaj Jerry vizitis ilin por mallonga adiaŭo antaŭ sia translokiĝo, kiu egalis al adopto de la kirona vivmaniero. Multaj homoj malkaŝe agis simile, kaj onidiroj pri dizertoj el la armeo eĉ disvastiĝis. Jean ne povis forigi la senton, ke Eva kaj Jerry ankaŭ forlasis ŝin, sed ŝi sukcesis esti afabla kaj deziri al ili bonŝancon. Ŝajnis kvazaŭ la Kirono mem persone konspiris kontraŭ ŝi, por frakasi ŝian mondon kaj detrui ĉiun fragmenton de vivo, kiun ŝi konis.
La domo, en kiu ŝi loĝis, ankaŭ estis implikita. Ŝi jam ne vidis ĝin kiel revon fariĝintan realon, kiel ŝi faris la tagon, kiam ili translokiĝis de la Mayflower II, sed kiel parton de la sama komploto – malgranda subaĉeto celita tenti ŝin vendi sian animon, same kiel sciencesplora posteno kaj nova apartamento tentis Evon kaj Jerry-on. La Kirono ne volis lasi ŝin sola. Ĝi estis kiel viruso, kiu atakas vivantan ĉelon kaj ŝanĝas ĝiajn vivoprocesojn por fari kopiojn de si mem.
La penso ektremigis ŝin. Ŝi leviĝis de la sofo por trovi Bernard-on. Li sendube estis en la kelo, kiun li kaj Jay transformis en laborejon, kompletigantan la municipajn laborejojn. Lastatempe, Bernard estis multe pli interesita pri la lokomotivo de Jay ol sur la Mayflower II. Jean suspektis, ke li faras tion por instigi Jay-on pasigi pli da tempo hejme, por mildigi ŝiajn dubojn. Sed lia intereso ne malhelpis al Jay fari siajn proprajn vojaĝojn al Franklin, foje malfrue en la nokton, post horoj pasigitaj en la banĉambro aranĝante sian hararon, elektante senfinajn ĉemizo-pantalono-kombinaĵojn kun gusto, pri kiu Jean neniam suspektis lin antaŭe, kaj eksperimentante kun kravatoj, kiujn li neniam antaŭe zorgis, krom se oni ordonis al li. Kion ajn Jay intencis, almenaŭ Marie sukcesis kompate limigi siajn amuziĝojn al sia propra amikaro kaj resti ene de la setlejo.
Kiam Jean ekstaris en la pordo, Bernard alĝustigetis grupon de glitvalvoj kaj krankoj, kiujn li prove fiksis en la muntlito. Ŝi rigardis momenton, kiam ŝia edzo puŝis malgrandan levilon, kiu siavice igis ĉiujn aliajn partojn gliti kaj rotacii glate kaj samtempe, kvankam kion ĉiu faris kaj kial, tio estis mistero por Jean. Bernard tiris la levilon reen, kaj ĉiuj partoj revenis al siaj originalaj pozicioj. Li levis la kapon kaj ridetis. – Mi devas kliniĝi antaŭ militaj trejnadmetodoj – li diris. – Unu afero povas esti dirita pri Steve Colman – li certe scias, kion li faras. Nia filo faris bonegan laboron ĉi tie. Li rimarkis la vizaĝesprimon de Jean kaj alprenis pli seriozan mienon. – Ho, provu superi ĝin, karulino. Mi scias, ke ĉio ĉi tie ŝajnas iom stranga al vi. Kion alian oni povas atendi post dudek jaroj? Vi bezonas tempon por kutimiĝi al ĝi. Ni ĉiuj alkutimiĝos.
– Vi ne zorgas, ĉu ne? Ĉi tie... kiel aferoj estas... vi ne zorgas. Vi estas kiel Eva kaj Jerry. – Kvankam ŝi sciis, ke ŝia edzo provis esti akordema, ŝi ne povis mildigi sian tonon.
– Jerry diris kelkajn interesajn aferojn, kaj ili havas sencon – respondis Bernard, metante la liton sur la benkon antaŭ si kaj sidiĝante sur la seĝo. – La Kironanoj eble havas kelkajn strangajn kutimojn, sed ili havas multan respekton – kaj por ni kaj por unu si reciproke. Ĝi ne estas tiel malbona vivmaniero. Vere, ni eble devos lerni vivi sen kelkaj el la aferoj, al kiuj ni estas alkutimiĝintaj, sed ni estos rekompencitaj pro tio.“
– Ĉu ili montris respekton al tiu knabo, kiun ili mortigis hieraŭ nokte? – Jean demandis amare. – Kaj niaj homoj diras, ke ili eĉ ne akuzos la viron, kiu faris ĝin. Kia vivo estas tio? Ĉu ni supozeble akceptu, ke ili diktos siajn regulojn al ni, pafante ĉiun, kiu malobeas iliajn regulojn? Ĉu ni supozeble akceptu, ke ni ne faros ion ajn ĝis ni ricevos telefonon, kiu diros al ni, ke Jay estas en la hospitalo – aŭ pli malbone – ĉar li diris la malĝustan aferon?
Bernard suspiris kaj devigis sin paroli per trankvila voĉo. – Nu, ĉesu… Tiu “knabo” rompis la striktan malobeon pri ebriiĝi kaj komencis misuzi la knabinon longe post kiam li ricevis sufiĉe da avertoj por trankviliĝi. Kaj la filo de Van Ness estis tie inter la homoj, kiuj intervenis por trankviligi lin. Kion vi farus, se drinkulo fariĝus nekonstanta kaj svingus ŝargitan pafilon antaŭ la vizaĝon de via infano? Kion iu ajn farus?
– Kiel vi povas scii tion? – Jean kontraŭdiris. – Vi ne estis tie. Kaj tiel ĝi ne aspektis en la rakonto de Kalens antaŭ momento. Kaj multaj homoj verŝajne konsentas kun li.
– Li nur ludas kun la emocioj de homoj, Jean. Mi ankaŭ aŭskultis ĝin ĉi tie dum kelkaj minutoj, sed mi ne povis elteni ĝin. Ĉio, kio gravas al li, estas venki kelkajn argumentojn malprofite al Wellesley kaj haltigi la rapidan kreskon de subteno por Lechat. Kaj ĉi tiu tuta babilado pri la Kironanoj, kiuj asertas, ke ĉio ĉi tie apartenas al ili – tio estas pura sensencaĵo! Mi asertas, ke nenio povus esti pli malproksima de la vero, nur neniu volas preni momenton por pripensi ĝin.
Li pensis momenton, sulkigante la brovojn. Estas vere, ke li ne estis en "Du Lunoj", sed li telefonis al Colman tuj matene kaj aŭdis rakonton, kiu sonis vera. Sed en ĉi tiu humoro de Jean li ne volis mencii ĝin.
– Ĉiukaze, la faktoj pri la pafado estas registritaj – li diris. – Vi nur devas demandi Jeeves pri ili.
Ŝajnis, ke Jean jam rezignis pri la afero. Ŝi rigardis Bernard-on necerte dum kelkaj sekundoj, poste diris: – Fakte, tute ne temas pri tio. Temas pri... ho, mi ne povas esprimi ĝin alimaniere... pri vi.
Bernard ne aspektis aparte surprizita. – Ĉu vi volas eligi ĉi tion de via brusto?
Jean tuŝis sian frunton kaj malespere skuis la kapon, kvazaŭ oni petus ŝin deklari aferojn memkompreneble. – Kiam mi renkontis vin, vi ne estis tia persono, kiu sidus ĉi tie kaj ludus kun trajnoj dum ĉio ĉi okazas ĉirkaŭe – ŝi fine balbutis. – Ĉu vi ne komprenas? Kio okazas ĉi tie, ĝuste nun, estas grava. Ĝi koncernas vin, min, Jay-on, Marie-on, kaj tion, kiel ni ĉiuj vivos – probable dum la resto de niaj vivoj. Antaŭ dudek jaroj vi – ni ambaŭ – estus farantaj ion. Kial ni sidas ĉi tie kaj lasas aliajn homojn – vantajn, arogantajn, avidajn, senskrupulajn homojn – decidi niajn vivojn? Kial ni ne faras ion ajn? Jen la afero. Mi ne povas elteni ĝin. – Bernard ne respondis, nur levis siajn brovojn demande. Jean levis siajn manojn en peteganta gesto. – Ĉu tio, kion Paul Lechat diris ĉi-matene, ne ŝajnas al vi tre saĝa? Ĉu tio ne estas la sola maniero? Li ja bezonos helpon pri tio. Mi esperis, ke vi tuj telefonos al li kaj ekscios, ĉu estas io, kion ni povus fari tie. Sed vi apenaŭ menciis ĝin. Damne, mi scias, ke mi estas dudek jarojn pli aĝa, sed almenaŭ mi ne forgesis ĉion, pri kio ni parolis tiam. Ni supozeble devis helpi konstrui novan mondon – nian mondon, kiel ĝi devus esti. Kaj tiel, ni alvenis. La vojaĝo finiĝis. Ĉu ne estas tempo pensi pri pagado je la biletoj?
Bernard stariĝis, malrapide paŝante tra la kelo, kaj ekzamenis la ilo-rakon sur la kontraŭa muro, profunde pensema. Li ne respondis dum longa tempo. Fine li ellasis longan suspiron kaj turnis sin por alfronti Jean-on, kiu faris paŝon malantaŭen en la pordo.
– Ni ankoraŭ povas konstrui ĝin – li diris. – Sed ĝi ne estas ĝuste tiel, kiel ni pensis tiam. Vi scias, Jerry pravis – ĉi tiu tuta socio trairis evoluan fazan ŝanĝon. Vi ne povas malfari ĝin pli ol vi povas regresi birdojn al la reptilia stadio.
Bernard faris paŝon pli proksimen, lia voĉo alprenante konvinkan, kuraĝigan tonon.
– Rigardu, mi ne volis mencii ĉi tion ĝis mi mem scios ion, sed ni ne devas implikiĝi en ĉion ĉi – neniu el ni. Kalens kaj ĉiuj aliaj apartenas al epoko, kiun ni postlasis. Ni ne plu bezonas ilin. Ĉu vi ne vidas, ke ĉi tio ne daŭros?
– Pri kio vi parolas, Bernard?
– Kiam mi iris al Port Norday kun Jay, ni eksciis, ke ili planas novan komplekson pli norden. Ili bezonas inĝenierojn – fuziajn inĝenierojn. Ili preskaŭ promesis al mi, ke mi ne havos problemojn akiri laboron tie, eble eĉ la administran postenon. Nur pensu – nia propra hejmo, ĝuste kiel ni ĉiam revis, kaj ne plu Merrick aŭ iu ajn el ili tedante nin. – Bernard levis siajn brakojn alten. – Mi povos esti mi mem por la unua fojo en mia vivo... kaj vi ankaŭ povos esti, ĉiu el ni. Ni neniam plu devos esti instruitaj de ili: kiuj ni estas kaj kiuj ni estas destinitaj esti. Ĉu tio estas... – Li paŭzis, vidante ke liaj vortoj ne havis la efikon, kiun li atendis. Jean retiriĝis tra la pordo, skuante la kapon en silenta protesto.
– Ĝi prenis ankaŭ vin – ŝi flustris per sufokita voĉo. – Same kiel ĝi jam prenis Evon kaj Jerry-on. Ho, kiel mi malamas ĉi tiun lokon! Ĉu vi ne vidas, kion ĝi faras el ni ĉiuj?
– Sed, karulino, ĉio, kion mi...
Jean turnis sin sur sian kalkanon kaj kuris al la lifto. La Kirono ŝtelis ŝian vivon, ŝiajn infanojn, ŝiajn amikojn, kaj nun eĉ ŝian edzon. Por momento, ŝi deziris, ke la Mayflower II finfine faligu tiujn bombojn kaj forviŝu ĉiun lastan Kironanon de la planedo. Tiam ili povus rekomenci, pure kaj konvene. Hontante pri la penso, ŝi forpuŝis ĝin, revenante al la vestiblo. Ŝi ekrigardis la drinkaĵŝrankon ĉe la kontraŭa muro, poste, post momenta hezito, iris kaj verŝis al si grandan glason da nediluita alkoholo.
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.