|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() LA INVADO EL PASINTECOAŭtoro: James Patrick Hogan |
©2026 Geo
|
| La Enhavo |
Sur la mura ekrano en la manĝejo de la familio Fallows, en la loĝunuo por funkciistoj de pli alta rango de grado meza en la segmento Maryland, oni projekciis filmon pri la milito de 2021.. Jay Fallows estis superfeliĉa kiam la projekcio finiĝis. La filmo montris usonanojn kiel altajn, muskolajn, sveltajn homojn kun ŝtalkoloraj okuloj kaj ondantaj haroj, vestitajn en ĵaket-similaj uniformoj kun kravatoj, kio pruvis, ke ilin portas homoj decaj kaj bonkondutaj. Kontraste la sovetianoj havis buldogajn vizaĝojn, estis falsaj kaj senkompataj, portis mallonge tonditajn harojn, kaj butonumis siajn uniformojn ĉe la kolo, signifante sian deziron konkeri la mondon. La usonanoj havis superan teknologion, ĉar ili estis pli bone razitaj.
– La giganto ne estis mortigita – la alta, muskola, ŝtalokula heroo anoncis al sia lojala, ondahara asistanto dum ili staris antaŭ vertikaldeteriĝa aviadilo de la Usona Aerarmeo sur la pinto de San Gabriel Hill super la cindrokampoj de Los Angeles. – Nun, kiam lia misio estas plenumita, li dormos iom da tempo por resanigi siajn vundojn. Sed li releviĝos, pli malmola kaj hardita en flamoj. Ĝi ne estos vana. – Dum la fotilo malproksimiĝis, la figuroj kaj la monteto rapide malgrandiĝis, kaj la panoramo etendiĝis por ampleksi la subiran sunon, kiu tamen atestus la revenantan tagiĝon; la muziko tondris en vigla finalo de trumpetoj kaj tamburoj kontraŭ fono de ĥoro, kiu sonis kiel ĉiela.
Jay Fallows pensis por momento, ke li eble vomos kaj provis malŝalti la aŭdion, samtempe mordante la restaĵojn de lunĉo. Astronomia lernolibro kuŝis sur la tablo antaŭ li. Malantaŭ li, lia patrino kaj lia dekdujara fratino, Marie, silente ĝuis la finan mesaĝon de la filmo. La libro estis malfermita ĉe paĝo montranta la konstelaciojn de la norda hemisfero, kiel vidite de sur la Tero. Ili aspektis similaj al tiuj de sur la Mayflower II, escepte ke al Kasiopeo mankis unu stelo – la Suno. Sur la sekva paĝo, en unu brako de la Suda Kruco, estis Alfa Centaŭro, kiu de sur la ŝipo aperis kiel hela cirklo, brilanta aparte en la malfono. Proksima Centaŭro, sur la tera mapo tute ne estis montrita. Ĝi estis malforta ruĝa nano, malpli ol dekmilono de la brileco de la Suno, sed nun sufiĉe proksima kaj facile videbla de sur la Mayflower II. La ŝanĝoj en la stelpejzaĝo, preskaŭ nerimarkeblaj de tago al tago, eĉ de monato al monato, fariĝis eĉ pli malrapidaj de kiam la ĉefa propulso komencis funkcii kontinue, konstante malrapidigante la rapidecon de la ŝipo, kun kiu ĝi traflugis kvar lumjarojn da kosmo.
Plej multaj plenkreskuloj, kiujn Jay konis – nome tiuj pli ol dudek kvin jaraj, kaj tiel plu – sentis, ke estas ilia devo montri simpation al tiuj kiel li, kiuj neniam spertis vivon sur la Tero. Kion oni montris al li ne garantiis, ĉu li vere perdis tiom multe. La vivo sur la Mayflower II estis komforta kaj sekura, kun multaj interesaj agadoj, kaj en la proksima estonteco, la ekscita defio de nova, nekonata planedo atendis lin. Certe neniu sur la Tero povus esti atendinta ion tian.
Dum la lecionoj pri la Politika Scienco en lernejo la ĉefa tasko de la Mayflower II estis difinita kiel "profilaksa liberigo". Tio signifis, ke, ĉar azianoj kaj eŭropanoj estis kiaj ili estis, ili volus konkeri la Kironon kaj formi ĝin laŭ sia putra maniero se ili nur havus la ŝancon. Tial, Mayflower II devis instrui al la Kironanoj kiel defendi sin ene de du jaroj. Estis aliaj, pli abstraktaj kialoj, kial estis tiel grave por la Kironanoj esti edukitaj kaj kleraj. Ĉi tiujn kialojn, tamen, Jay ne plene komprenis, ĉar ili apartenis al la multaj misteroj, kiuj sendube rivelus sin en la ĝusta tempo, kiel parto de solvado de la kompleksa problemo de fariĝi plenkreskulo. Kiajn ajn revelaciojn Jay estis spertonta, li ne povis kompreni la ligon inter ili kaj la konstruado de vaporlokomotivoj kaj la solena deklaro de sia patro, ke daŭrigi la amikecon kun Steve Colman ne estus bona ideo. Sed ne estis senco fari grandan aferon pri tio, do Jay mensogis pri siaj intencoj, sentante neniun kulpon pri tio, ĉar la homoj, kiuj instruis lin esti honesta, ne donis al li alian elekton. Nu, formale ili donis ĝin al li, sed tio ne gravis, ĉar estis aferoj, kiujn ili ĉiuokaze ne komprenis... aŭ eble ili forgesis. Sed Steve komprenos.
– Mi ĝojas, ke mi ne naskiĝis tiam – Marie diris malantaŭ li. – Mi ne povas imagi tutajn urbojn brulantajn. Ĝi certe estis terura.
– Jes, ĝi estis – Jean konfirmis. – Ĝi estas leciono, kiun ni ĉiuj bezonas memori. Kaj ĝi okazis, ĉar homoj forgesis, ke ni ĉiuj havas niajn fiksajn lokojn en la ordo de aferoj kaj niajn fiksajn taskojn por plenumi. Tro multajn nekompetentajn kaj malindajn homojn oni lasis leviĝi al pozicioj, kiujn ili ne meritis.
– Reprenu tion, kio estas via, pagu tion, kio estas ŝuldata. Kaj faru volonte tion, kion vi supozeble devas – Marie deklamis.
– Bonege – ŝia patrino deklaris.
Vi bubaĉo – Jay pensis, turnante la paĝon. La sekva ĉapitro de la libro komenciĝis per diagramo de la Centaŭro-sistemo, elstarigante ĝian centran duuman sistemon kun ĝia okdekjara orbito de reciproka kurado. La diagramo ankaŭ havis enmetitajn bildojn de planedoj, unue prenitaj per instrumentoj de la Kuan-yin kaj poste konfirmitaj de la kironanoj. Sub la ĉefa diagramo oni montris spektrogramojn de la Sun-simila Alfa G2v kun multaj metalaj spektrostrioj; la pli malvarmeta, oranĝkolora K1-tipa Beta Centauri kun malfortigita blua rando de la spektro kaj malfortaj absorbigaj bendoj de liberaj radikaloj; kaj M5e, la ruĝoranĝa Proxima, kun fortaj violaj absorbozonoj kaj klaraj CO, CH, kaj TiO-spektrostrioj.
– Ne estos milito sur la Kirono, ĉu ne? – demandis Marie.
– Kompreneble ne, karulino. La kironanoj simple ne turnis sufiĉe da sia atento al tio, kion la komputiloj provis instrui al ili. Ili ĉiam havis maŝinojn, kiuj donis al ili ĉion, kion ili deziris, kaj tial ili pensas, ke la vivo estas unu granda ferio. Sed tio ne estas ilia kulpo, ĉar ili ne estas homoj kiel ni. – Ĉi tiu opinio estis vaste disvastiĝinta sur la Mayflower II, eĉ malgraŭ tio, ke la ĉefa episkopo de la ekspedicio kunportis specialan dispozicion el la Tero, kiu dekretis, ke kironanoj havas animojn. Jean rimarkis, ke ŝi esprimis sin tre malklare kaj haste aldonis: – Nu, kompreneble, ili estas homoj. Sed ne ĝuste kiel vi, ĉar ili naskiĝis sen patroj aŭ patrinoj. Vi ne devus malami ilin aŭ io tia. Nur memoru, ke vi estas iom pli bona, ĉar vi estis iom pli bonŝanca kaj vi scias aferojn, kiujn ili ne havis la ŝancon lerni. Do, eĉ se ni devos montri al ili iom da firmeco, finfine estos por ilia propra bono.
– Ĝi signifas la tempon, kiam la ĉinoj kaj eŭropanoj alvenos ĉi tien?
– Ĝuste. Ni devas montri al la kironanoj kiel fariĝi fortaj same kiel ni lernis, kaj kiam ni faros tion, tute ne estos milito.
Jay decidis, ke li havis sufiĉe, murmuris pretekston, kaj movis kun sia libro en la salonon. Lia patro kuŝis etendita en brakseĝo, diskutante politikon kun Jenny Pernak, amiko fizikisto, kiu vizitis ilin unu horon antaŭe. Politiko estis alia mistero, kiun Jay supozis, ke iam klariĝos al li.
Por konservi la esencajn trajtojn de la usona sistemo, la vivo sur la Mayflower II estis regata de civila administracio, kiu kontrolis kaj la regulan armean komandantaron kaj la ŝipanaron, organizitan laŭ militaj reguloj. La ĉefa leĝdona organo de ĉi tiu administracio estis la Supera Direktoraro, estrita de la Misia Direktoro, elektita al ĉi tiu posteno por trijaraj oficperiodoj kaj respondeca pri nomumo de la dek membroj de la Direktoraro. La fina oficperiodo de la nuna Misia Direktoro, Garfield Wellesley, devis eksvalidiĝi post la fino de la vojaĝo. Tiutempe, elektoj devis esti okazigitaj por la registaro, rekonstruita laŭ maniero pli taŭga por la planedaj kondiĉoj.
– Howard Kalens, sendube – diris Bernard Fallows. – Se ni havas nur du jarojn por ordigi ĉi tiun lokon, li estas la ĝusta homo, kiun ni bezonas. Li scias, kion li volas, kaj li diras ĝin, sendepende de la kapricoj de publikaj opinisondaĵoj. Kaj li havas la ĝustan fonon por la tasko. Oni ne povas transdoni la guberniestrecon al iu el la plebo, vi komprenas.
Pernak ne rapidis konsenti, kion Fallows klare atendis. Li komencis diri ion nedevigan, haltis, kaj rigardis Jay-on enirantan. – Saluton, Jay. Kia estis la filmo?
– Ehm, mi ne spektis. – Jay malklare gestis per sia libro kaj remetis ĝin sur la breton. – La sama kiel la aliaj.
– Pri kio parolas la knabinoj tie? – demandis Bernard.
– Mi ne certas. Mi ne vere aŭskultis ilin.
– Rigardu – li jam prepariĝas por geedzeco – Bernard diris al Pernak ridante. Pernak por momente montris la dentojn. Bernard ekrigardis sian filon. – Jes, estas ankoraŭ sufiĉe frue. Ĉu vi jam scias, kion vi faros ĉi-posttagmeze?
– Mi pensis iri al Jersey por kelkaj horoj kaj labori pri la lokomotivo.
– Bonege. – Bernard kapjesis, sed li rigardis Jay-on en la okulojn dum sekundo pli longe ol necese kaj kun pli da seriozeco ol lia tono pravigis.
– Kiel iras la laboro pri ĝi? – demandis Pernak.
– Ne malbone. Mi jam testis kaj instalis la kaldronon, kaj la radoj estas pretaj por muntado. Nuntempe mi provas kongruigi la glitvalvojn kun la altpremaj cilindroj. Malfacila afero.
– Ĉu vi sukcesis aranĝi ilin? – demandis Pernak.
– Mi devis vrakigi unu kompleton – Jay suspiris. – Mi kredas, ke mi bezonas ĝustigi ilin denove. Mi supozas, ke mi komencos per tio hodiaŭ.
– Do, kiam vi montros ĝin al mi?
Jay levis la ŝultrojn. – Kiam ajn vi volas.
– Ĉu vi baldaŭ iros al Jersey?
– Mi planas iri. Sed mi ne devas iri tuj nun.
Pernak rigardis Bernard-on kaj metis siajn manojn sur la brakapogilojn de la seĝo kvazaŭ li estus leviĝonta. – Nu, mi ankoraŭ devas iri al Princeton ĉi-posttagmeze, kaj Jersey estas pli proksime. Mi povas preni la aŭton kune kun Jay.
Bernard stariĝis. – Kompreneble... mi ne haltigas vin, se vi havas ion farendan. Dankon pro la redono de la distranĉilon. – Li turnis sin al la manĝoĉambro kaj laŭte vokis: – Hej tie, ĉu vi volas adiaŭi Jerry-on?! Li foriras. – Pernak kaj Jay atendis ĉe la pordo por Jean kaj Marie.
– Ĉu vi iras? – Jean demandis Pernak-on.
– La laboro ne fariĝos memstare. Survoje mi haltos en Jersey por vidi lian lokomotivon.
– Ho, tiu ĉi lokomotivo! – Jean rigardis sian filon. – Ĉu vi denove laboras pri ĝi?
– Eble ankoraŭ dum kelkaj pliaj horoj.
– Nu, ne restu tie duonnokte ĉi-foje, ĉu bone? – Kaj al Pernak: – Zorgu pri vi, Jerry. Dankon pro via vizito. Salutu Evan kaj rememorigu ŝin, ke estas denove tempo por komuna vespermanĝo. Lastan dimanĉon post la diservo, ŝi diris, ke ŝi telefonos al mi pri tio, sed ŝi ne faris tion.
– Mi rememorigos al ŝi – Pernak promesis. – Preta, Jay? Do ni envojen.
Pernak portis sian nigrecan hararon mallonge tonditan, li estis forte konstruita, kaj havis viglan vizaĝon, kiu ĉiam fascinis Jay-on per sia senfina kapablo alpreni diversajn esprimojn. En la lernejo de Jay Pernak donis serion da prelegoj pri fiziko kaj akiris popularecon kaj pro sia kapablo distri la aŭdantaron kaj pro sia bonega scio pri la temoj. Li povis transdoni ilin per konvinka prezento, enmetante surprizajn asertojn pri tio, kio okazas ene de nigraj truoj; pri enigmoj rilatajn al la unuaj minutoj de la ekzisto de la universo; ĉu pri fantasmaj konjektojn koncerne de la vivo en torditaj spactempoj kun eksterordinara geometrio. Li iam montris Feynman-grafojn, montrantajn elementajn partiklojn kiel intersekcajn liniojn inter n-dimensia universo kun dudimensia continuum, kies unua akso reprezentis spacon kaj la dua tempon.
Matematike kaj teorie, partiklo moviĝanta antaŭen laŭ la tempa akso estis nedistingebla de sia antipartiklo, moviĝanta malantaŭen. Pernak, siavice, alfrontis la aŭdantaron kun la impresa hipotezo, ke eble ekzistas ununura elektrono en la tuta universo – eterne reproduktanta sin – kuranta antaŭen en tempo kiel elektrono kaj revenanta en kontraŭtempo kiel pozitrono. Ĉi tio, almenaŭ, Pernak emfazis, klarigus la fakton, ke ili ĉiuj havas la saman ŝargon kaj mason, ion, kion neniu ĝis nun povis klarigi pli kontentige.
Pernak marŝis per surprize longaj paŝoj por sia alteco, kaj Jay devis rapidi por paŝoteni kun li kaj ne resti antaŭe. Ili marŝis laŭlonge de la dense loĝataj etaĝkonstruaĵoj de la Maryland sekcio, kiuj tamen ŝajnis izolitaj, danke al la inĝenia aranĝo de kruciĝantaj terasoj.
Jam post momento, Pernak komencis paroli pri fazŝanĝoj en la leĝoj de fiziko kaj ilia manifestiĝo kiel evolua procezo. Unu el la avantaĝoj de Pernak, laŭ la opinio de Jay, estis ke li ĉiam restis ĉe la temo kaj ne ŝarĝis lin per moralumado aŭ nepetitaj konsiloj de plenkreskulo. Jay ne estis certa ĉu tiu sinteno devenis de kaŝigata nekredo je la efikeco de moralumado, aŭ ĉu Pernak simple kredis, ke oni devas zorgi pri siaj propraj aferoj. Tamen, li neniam kuraĝis demandistarigi la fizikisto tian ĉi demandon.
Ili atingis la stacion de pasaĝeraj kapsuloj kaj haltis sur la kajo, kie kvar aŭ kvin personoj jam atendis. Kelkaj el ili estis najbaroj, kaj ili kapjese salutis Jay-on. La plej proksima kapsulo vojaĝanta cirkle laŭlonge de la Ringo estis alvenonta en minuto kaj kelke da sekundoj. Jay kaj Pernak haltis antaŭ balota afiŝo, montranta la severajn, aristokratajn trajtojn de Howard Kalens, lia protekta rigardo fiksita al la planedo Kirono. La slogano estis mallonga: PACO KAJ UNUECO.
– Traktu ĝin kiel fazŝanĝojn, kiuj priskribas la transirojn inter stato solida, likva kaj gasa – diris Pernak. – La leĝoj por gasoj validas nur ene de certa limigita intervalo. Se vi provas ekstrapoli ilin tro malproksimen, vi ricevos frenezajn rezultojn, kiel volumeno atinganta nulon, kaj tiel plu. En realeco, tio ne povas okazi ĉar la gaso transformiĝas en likvaĵon antaŭ ol vi atingos tiun ĉi limon. Kaj tiam kvalite malsamaj kondutoj okazas, kun novaj, propraj leĝoj.
– Ĉu vi diras, ke evoluo estas serio de ŝanĝoj de tiu ĉi tipo?
– Jes, Jay. Evoluo estas la senĉesa procezo de emerĝo de pli ordigitaj kaj kompleksaj sistemoj el pli simplaj, bazitaj sur serio de sinsekvaj fazoj. Unue estis fizika evoluo, poste atoma, poste kemia, poste biologia, ankoraŭ poste besta, fine homa, kaj nun ni havas aferon kun la evoluo de homaj socioj. – Ĉe ĉiu listigita fazo la moviĝema vizaĝo de Pernak alprenis malsaman esprimon. – Dum ĉiu fazo, aperas novaj rilatoj kaj ecoj, kiuj povas esti esprimitaj nur en la kunteksto de ĉi tiu pli alta nivelo, kaj ne laŭ procezoj funkciantaj ĉe pli malaltaj niveloj de evoluo.
Jay pripensis dum kelkaj sekundoj kaj malrapide kapjesis. – Mi kredas, ke mi komprenas. Vi diras, ke la maniero kiel homoj agas kaj sentas ne povas esti priskribita per la kemiaj kombinaĵoj, el kiuj ili konsistas. DNA-molekulo estas multe pli ol amaso da neorganizitaj valentaj ŝargoj. La maniero kiel ĝi estas organizita kreas ĝiajn proprajn leĝojn.
– Ekzakte tiel, Jay. Vi havas aferon kun malsupreniranta hierarkio de kreskantaj niveloj de komplekseco. Ĉe ĉiu nivelo, aperas novaj ligoj kaj signifoj, kiuj estas funkcio de la nivelo mem kaj tute ne ekzistas ĉe la niveloj sube. Ekzemple, estas dudek ses literoj en la alfabeto. Unu litero enhavas malmulte da informoj, sed se oni aranĝas la literojn en vortojn, la nombro da aferoj, kiujn ili povas priskribi, plenigus tutan vortaron. Se oni aranĝas vortojn en frazojn, frazojn en paragrafojn, kaj tiel plu, ĝis tuta libro, la diverseco estas preskaŭ senfina, kaj oni povas transdoni ajnan mesaĝon, kiun oni deziras. Tamen ĉiu libro iam verkita en la angla enhavas nur la samajn dudek ses literojn.
La kapsulo alvenis. Jay silente digestis la vortojn de Pernak. Kiam ili enkapsuliĝis, la knabo enigis la stacian kodon por la segmento de Jersey en la pordopupitron. Ili sidiĝis en neokupatajn sidlokojn unu kontraŭ la alia, kaj la kapsulo ekmoviĝis. Post mallonga kuro, ĝi eniris la elirejan tubon el Maryland kaj trapasis unu el la sferaj pivotaj artikoj, kiuj kaj kunligis la individuajn ringsegmentojn en tuton kaj estis ujoj por lagroj kaj rotaciajn mekanismojn, kiuj adaptis la pozicion de la segmentoj laŭ la moviĝo de la ŝipo. Por mallonga momento, ili vidis tra la travidebla ekstera kiraso la grandegan Spindelon, ŝajne tenatan tri mejlojn super iliaj kapoj per reto de traboj kaj traversoj, kun la vasteco de la kosmo malfermiĝanta ambaŭflanke. Tuj poste ili eniris la segmenton de Kanzas, kaj la vido ekster la fenestro ŝanĝiĝis: baritaj paŝtejoj kaj altegaj niveloj de agrikulturaj bienoj, fiŝbredejoj kaj hidroponaj basenoj.
– Bone, tiel oni povas iri reen al la Praeksplodo – Jay fine diris. – Kaj de tie, kien alie oni povas iri?
– El klasika vidpunkto – nenien. Sed mi estas sufiĉe certa, ke se vi renkontos teorion kun neordinaraĵoj, senfinecoj kaj sensencaj rezultoj, tio estas certa indiko, ke vi provas puŝi la leĝojn, kiujn vi konas, preter fazŝanĝon, sur la terenon, kie ili jam ne validas. Mi pensas, ke tio estas la kazo ĉi tie.
– Do kiom malproksimen oni povas iri? – Jay insistis.
– Kun la leĝoj de fiziko, kiujn ni scias – nenien, kio estas nur alia maniero ripeti bone konatajn konkludojn. Sed mi pensas, ke estas eraro konservi la kredon, ke antaŭe nenio estis en la kaŭza senco – se, kompreneble, “antaŭe” signifas ion similan al tio, kion ni kutime pensas, ke ĝi signifas. Pernak kliniĝis antaŭen kaj malsekigis siajn lipojn. – Mi donos al vi malstriktan analogion. Imagu flamon. Supozu, ke ekzistas raso de flamaj estaĵoj, kiuj vivas interne de ĝi kaj povas priskribi la procezojn ĉirkaŭ ili laŭ flamfiziko, kiun ili inventis. OK? – Jay sulkigis la brovojn, sed kapjesis. – Nun supozu, ke, kun ĉi tiuj leĝoj, ili povas spuri sian tutan historion reen al la momento, kiam la flamo unue ekbrilis sur alumeto aŭ ie ajn. Por ili, tio estus la komenco de ilia universo, ĉu ne?
– Ho, konsentite – Jay diris. – Iliaj leĝoj ne povus diri al ili ion ajn pri la malvarma universo antaŭ tiu momento. La fiziko de flamo povus esti aperinta nur post kiam la flamo jam estiĝis.
– Fazoŝanĝo, generanta siajn proprajn leĝojn – konfirmis Pernak, kapjesante.
– Kaj vi diras, ke la Praeksplodo estis io simila?
– Mi diras, ke ĝi estas tre probabla. Fazoŝanĝon iniciatas la koncentriĝo de energio – energidenseco – same kiel sur la kapeto de alumeto. Tial, povas evidentiĝi, ke la Praeksplodo kaj ĉio, kio sekvis ĝin, estis la rezulto de koncentriĝo de energio, kiu okazis pro iu ajn kialo en sistemo regata de kvalite malsamaj leĝoj, kies ekziston ni nur komencas suspekti. Jen ĝuste la direkto, en kiu mi daŭrigas mian esploradon.
La steloj denove ekbrilis, kaj ili jam estis en Idaho, en unu el la du segmentoj strukture rigide konektitaj al la Spindelo. Ĝia interno estis implikaĵo de malfermitaj kaj fermitaj spacoj, metalaj muroj kaj traboj, cisternoj, tuboj, tuneloj kaj maŝinaro. Ili haltis por momento por akcepti novajn pasaĝerojn, supozeble alvenantajn de Spindelo per la transurba linio. La kapsulo denove ekmoviĝis.
– Tio malfermus eblecojn, kiuj povus boligi vian cerbon – daŭrigis Pernak. – Supozu, ekzemple, ke ni povus kompreni ĉi tiujn leĝojn kaj, je miniatura skalo, krei niajn proprajn koncentriĝojn, transdonantajn energion de... ni nomu ĝin la hiperkosmo, al nia propra universo — unuvorte krei 'Malgrandajn Eksplodojn" – blankajn minitruojn. Pensu pri kia energifonto tio estus! Termonuklea reakcio aspektus kontraŭ ĝi kiel krakpiza pafo.
Pernak svingis siajn manojn. – Aŭ io alia, Jay. Eblas montriĝi, ke la medio, en kiu ni vivas, kuŝas sur gradiento inter iu hiperfonto, kiu verŝas mason – energion – en nian mondon, kaj iu hiperforfluo, kiu drenas ĝin – eble io simila al nigraj truoj. Se tio estus la kazo, tiam la universo tute ne estus fermita termodinamika sistemo. Kaj tiam la profetaĵoj pri la detruo de la universo per frostiĝo, kiu iam okazos, eble estus sensencaĵoj, ĉar la dua leĝo de termodinamiko validas nur por fermitaj sistemoj. Alivorte: ni eble malkovrus, ke ni estas fajraj estaĵoj loĝantaj en alumetofabriko.
La kapsulo atingis la segmenton de Jersey kaj komencis malrapidiĝi, alproksimiĝante al la celloko, programita de Jay. Laborejoj kaj aliaj publike altingeblaj instalaĵoj por memfaruloj estis disigitaj laŭlonge de pli proksima rando de fabrikterenoj. Jay gvidis laŭ la vojo preter la administraciaj konstruaĵoj kaj laŭlonge de la galerio, tra brua areo odoranta je oleo kaj varmega metalo, al ŝtal-kovrita pordego. Tra malgranda flanka pordo, ili eniris la pordistejon, kie, malantaŭ vitra vando, la domzorgisto ludis kartojn kun la gardisto sur malnova, gratita metala tablo. Vidante Jay-on kaj Pernak-on, la pordisto stariĝis kaj alproksimiĝis, trenante siajn krurojn. Jay montris sian lernejatestilon permesantan al li liberan uzon de la laborejon. La pordisto ŝovis la karton en komputilan terminalon kaj redonis ĝin, kune kun ĵetono por kolekti ilojn de la laboreja magazenisto.
Kiam Jay pretiĝis foriri, la pordisto haltigis lin. – Estas io ĉi tie por vi. – Li etendis la manon sub la tablon kaj eltiris kartonan skatoleton kun la nomo de Jay skribita sur ĝi.
Mirigita, Jay distranĉis la pakaĵon kaj malfermis la skatoleton. Interne kuŝis peco da ŝaŭma remburaĵo kaj faldita noto. Sub la remburaĵo, kaŝita en ŝaŭma kaŭĉuka nesto, envolvita en grasita papero, kuŝis kompleto por la glitvalvo, finitaj, poluritaj kaj brilaj. La noto legis:
Jay,
Mi pensis, ke vi eble bezonos iom da helpo pri ĉi tio, do mi faris ĝin hieraŭ vespere. Se mia intuicio ne trompas min, vi havas iom da problemo. Ne utilas ĝeni homojn, kiuj intencas bone. Kredu min, li ne estas tiel malbona.
STEVE
Jay rapide palpebrumis kaj ekrigardis Pernak-on, kiu rigardis lin scivoleme. Li sentis sin kulpa, nekapabla elpensi tion, kio ŝajnis esti la necesa klarigo. – Bernard rakontis al mi ĉion – Pernak diris antaŭ ol Jay povis trovi respondon. – Mi pensas, ke li havas grandajn malfacilaĵojn nun, do ne interpretu ion pli en ĝi. – Li ekrigardis la skatolon en la mano de Jay. – Mi vidis nenion, tute nenion. Venu, Jay, ni iru rigardi tiun ĉi lokomotivon de vi.
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.