|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() LA INVADO EL PASINTECOAŭtoro: James Patrick Hogan |
©2026 Geo
|
| La Enhavo |
Generalo Johannes Borfontein havis simplan kaj praktikan vivfilozofion: nur tiu havas ion, kiu mem serĉas ĝin, kaj se necese, prenas ĝin. Neniu donas ion al iu ajn senpage, kaj neniu posedas ĝin longe, kion li ne defendos. Ĉi tiu ludo nomiĝas: Pluekzistado. Li ne starigis la regulojn; ili estis skribitaj en la leĝojn de la naturo longe antaŭ ol li venis en la mondon.
Estas tre bone provi esti afabla kaj ĝentila al ĉiuj – se tio funkcias; sed fine, la sola afero, kiu igis homojn atenti la belajn vortojn interŝanĝitajn super la intertraktada tablo, estis la nombro da divizioj kaj atomaj misilkapoj je ilia dispono – por subteni la vortojn. Kaj kiam ĉiuj aliaj rimedoj malsukcesis, la sola maniero, kiel nacio povis defendi siajn proprajn interesojn, estis defendi ilin per forto. En tiaj kazoj, la plej granda ŝanco por supervivo kuŝis en agi en sia propra favoro totale, uzante ĉiujn disponeblajn manierojn; duonaj rimedojn kondukis al pereo.
La rektaj kostoj, kiujn oni devis pagi, estis kompatindaj, sed kiam la naturo iam donis ion senpage? Kaj longtempe, ĉu tio gravis? La Sovetoj perdis dudek milionojn da mortintoj en la Dua Mondmilito, tamen tri kvaronojn de jarcento poste ili kapablis batali en la Tria Mondmilito. Usono, aliflanke, perdis ĉirkaŭ cent milionojn en la Tria Mondmilito, tamen necesis duono de tiu tempo por reakiri la statuson de superpotenco. En la plej bona kazo, sentimentalaj politikistoj kaj frenezaj idealistoj subtaksis la regeneran kapablon de la homa raso; kaj en la plej malbona kazo, tentante la agresanton per la allogo de facila predo, ili akcelis la militojn, kiujn ili kondamnis. Ĉu Hitler tiel ĝoje ĵetus sin en la frenezan konkeron de Eŭropo, se Chamberlain, kiam li iris al Munkeno, havus la subtenon de dek eskadroj de pezaj bombaviadiloj sur flughavenoj trans la Manika Markolo? Kaj kiam la politikistoj jam ellaboris kaj eluzis sian provizon de banalaĵoj, ĉu ne estis la generaloj, kiuj, finfine, konkeris ĉion, kio havis ian historian valoron?
Kiel ĉiuj maturaj realistoj, Borfontein akceptis la bedaŭrindan fakton, ke de tempo al tempo la planoj kaj movoj, kiujn li aprobis, rezultigis la mortigon de homoj, ofte en turmenta agonio. Sed li lernis "objektivigi sian vidpunkton" kun la senpartieco, kiun lia profesio postulis. Analizistoj raportis la laŭtaksan nombron de mortintoj en planita operacio kiel la "Viktimo-Faktoron", kaj la vunditojn kiel la "Batal-Redukto-Faktoron"; urbo destinita por forbruligo, kune kun ĝiaj loĝantoj, estis nomumita "Asignita"; areo inundita de napalmo kaj submetita al koncentrita bombado estis nomumita "Ofensiva Batal-Sciigo"-areo; kaj detrui vilaĝon kiel averton kontraŭ ŝirmado de ribelantoj estis "Defenda Ago". Tiaj estis la regularoj.
Kiel artileria majoro, apenaŭ tridekjara, li komprenis, ke la sud-afrika afero finfine perdiĝis. Do li elmigris por oferti siajn servojn kaj sperton al la emerĝanta Nova Ordo de Granda Ameriko, kie veteranoj spertaj pri batalado kontraŭ gerilaj ofensivoj kaj civilaj manifestacioj estis fervore serĉataj por helpi "renormaligi" la kaoson hereditan de la milito. Kiam li rapide supreniris tra la rangoj de la elito konfidita pri la fortoj de la nova nacio, Borfontein nelonge ekvidis la vizion komandi militforton vere kapablan subpremi la mondon. Sed la revo baldaŭ svagiĝis. Ora ŝanco prezentis sin kiam la azianoj – la solaj seriozaj rivaloj tiutempe – ĵetis sin al la gorĝoj unu de la alia en la lukto por supereco inter Ĉinio kaj Japanio-Hindio. Sed la ŝanco forglitis dum politikistoj hezitis; ĝi malaperis por ĉiam kiam Ĉinio akiris la superecon, rezultante en la kreado de la Orientazia Federacio. Post tio, la sola perspektivo por la estonteco fariĝis frontala kolizio inter la du hemisferoj de la Tero kaj, post ĝi, eĉ pli hontindaj jardekoj da konfuzo kaj nekonkludeblaj bataletoj pri la restanta militakiro. Dum lia vivo, neniuj pluaj cirkonstancoj ekestus por ekigi la Grandan Planon. Do li forlasis la Teron sur la Mayflower II serĉante pli bonan estontecon. Estis ironie – li diris al si plurfoje – ke lia impulsemo kaj senpacienco kondukis lin al decido, kiu lasus lin senhelpa sur kosmoŝipo dum dudek jaroj.
Senpacienco denove kaptis lin kiam li sidis en la kabineto de William Fulmire, ĉefjuĝisto de la Mayflower II, aŭskultante Howard-on Kalens kaj Marcian Quarrey diskuti la pli subtilajn punktojn de la konstitucio de la Misio. Dume, sur la planedo, la soldatoj malkaŝe interfratiĝis kun verŝajnaj estontaj malamikoj, kaj en la spaco, du jarojn malantaŭ ili, la kosmoŝipo de la Orientazia Federacio alproksimiĝis ĉiutage. Novaĵoj de la Tero parolis pri triflanka konflikto furiozanta tra Orienta Afriko, kie nigraj nacioj batalis kontraŭ araboj en la nordo kaj blankuloj en la sudo, la aŭstralia armeo surteriĝanta en Madagaskaro, la eŭropanoj malespere provantaj estingi la fajron, kaj la FWA ĝoje instiganta ĝin. Ĉi tiu novaĵo atingis la Pagodon longe antaŭe, do ĉiu povis diveni kiaj povus esti la intencoj de la ŝipanaro. Ne estis la ĝusta tempo por ĝeni sin pri ambigua sintakso kaj juraj subtilecoj.
Kvankam publikaj opinisondoj konstante montris, ke li havas grandan plimulton, Kalens maltrankviliĝis, ke eĉ kiel registarestro li devos dividi la povon kun la Misia Kongreso, senigante lin de la sola gvidado, kiun, kiel li estis konvinkita, la situacio postulos. Nur forta gvidanto kun la aŭtoritato fari finajn decidojn havus ŝancon trakti la aperantajn problemojn; sed la konstitucio de Mayflower II estis redaktita tiel, ke ĝi malhelpis iun ajn atingi tian pozicion. Ĝia spirito estis anakronismo heredita de antikveco, kiam la nove formita Usona Federacio serĉis manierojn protekti sin kontraŭ la ripeto de koloniismo, kaj la adoptita regadsistemo sufiĉe efike reflektis la etoson de tiama tempo. Tial la tuta problemo hodiaŭ.
Kiel Borfontein taksis, Kalens, kun la subteno de li mem kaj ĉiuj armeofortoj, havos la tutan povon, kiun li bezonos – kondiĉe, kompreneble, ke li venkos la venontajn baloton. Sed post diskutado de la afero kun Sterm, Kalens konsentis, ke malkaŝa provo trudi novan aŭtoritaton al la Kirono riskas fremdigi la loĝantaron de la ekspedicio. La situacio postulis pli subtilan aliron.
– Fine, homoj instinkte gravitas al tio, kio estas konata kaj malfremda – Kalens predikis al Borfontein post la kunveno. – Malkaŝe fidi je la jurŝtato, kiel kontraŭpezo al la senleĝeco, kiu regas sur ĉi tiu planedo, estas la maniero konservi koherecon. Ni ne povas endanĝerigi tion.
Borfontein tial devis konsenti obei la regulojn de la ludo, bazitajn sur juraj provizaĵoj koncerne nenormalajn cirkonstancojn asociitajn kun dudekjara vojaĝo tra la kosmo.
Por ebligi rapidan kaj efikan respondon al kritikaj situacioj, la Misia Direktoro havis la aŭtoritaton suspendi la demokratiajn procezojn enkorpigitajn en la institucio de la Kongreso kaj preni la solan kaj kompletan aŭtoritaton por la periodo, kiun li opiniis necesa en la ekzistanta situacio. Kvankam tiuj ĉi prerogativoj celis fari koncedojn al la necertecoj de interstela flugado kaj ili validis nur ĝis la fino de la vojaĝo. Kalens interpretis ilin, dum juĝisto Fulmire konfirmis, ke ili formale restos validaj ĝis la fino de la oficperiodo de Wellesley. Do ekestis la jena jura demando: ĉu tiaj prerogativoj povus esti etenditaj al kiu ajn fariĝus estro de la sekva registaro? Se jes, kiu havis la aŭtoritaton skribi tian amendon en la regularon? La Kongreso, en sia plena kunsido, certe povus fari tion. Sed la Kongreso ne volus, ĉar tio signifus dekreti la finon de sia propra ekzisto. Do, konsiderante la esceptajn povojn je sia dispono, kiuj teknike daŭre havis juran forton, ĉu Wellesley povus fari tion?
Kalens asertis, ke Wellesley povus. Tion konkludis kelkaj advokatoj, kun kiuj li parolis la antaŭan tagon. Sed samtempe, la advokatoj avertis lin, ke la afero devos esti solvita per kortuma decido. Kalens tiam alvenis por provi taksi la opinion de Fulmire pri lia estonta kondamno antaŭ ol la kazo estos registrita, sciigante la juĝiston, ke lia favora sinteno ne estos forgesita en la estonteco. La provo misfunkciis sensacie.
– Mi ne partoprenos en ĉi tiu speco de fraŭdo! – ekkriis la juĝisto. – Vi perfekte scias, ke ĝi estas tute kontraŭleĝa. La verdikto povas veni nur post regula kortuma disputo, kaj nur post tia disputo. Kaj jen la fino. Kion vi petas estas nepardonebla.
– Nia popolo rajtas atendi protekton de laŭleĝe establita jura ordo, kaj nenio simila ekzistas sur ĉi tiu planedo – insistis Kalens. – Mi pensis, ke la etiko de via profesio postulas, ke vi kunlaboru kun io ajn, kio celas establi ĝin. Ja tio estas ĝuste la signifo de ĉi tiuj provizaĵoj.
– Tute male, ĝi kondukus al la enkonduko de la fakta diktaturo – Fulmire replikis. – Laŭleĝa stato establita per senleĝeco ne povas esti laŭleĝa.
– Sed vi jam konsentis, ke la problemo de kontraŭleĝeco ne ekzistas – Kalens atentigis. – La klaŭzo de kritiksituacio validas ĝis novaj elektoj okazos.
– Sed la Direktoro ne havas eksplicitan aŭtoritaton transdoni ĉi tiun privilegion al sia posteulo – diris Fulmire. – Ne provu eltiri de mi iujn ajn devontigojn rilate al ebla decido en ĉi tiu kazo. Estus tute kontraŭleĝe por mi doni al mi la rajton fari iujn ajn promesojn al vi pri ĉi tio. La samo validas por iuj ajn agoj, kiujn vi eble farus rezulte. Mi ripetas, mi havas nenion por aldoni ĉi tie.
– Do alvoku la sekurecrompan paragrafon – sugestis Borfontein, moviĝante en sia seĝo, laca de la tuta afero. – Estas sekurecrompo, ĉu ne? La Kironanoj kaŭzis ĝin per nerespondo al la alvoko, kaj ne nur nia sekureco estas en danĝero, sed ankaŭ ilia. La Pagodo estas du jarojn for. Iu devas estri ĉion ĉi.
Fulmire gestis al la libroj kaj dokumentoj dismetitaj sur sia skribotablo. – La Sekurecklaŭzo deklaras, ke la Kongreso rajtas realigi krizajn povojn por la Direktorio en kazo de evidenta danĝero, kaj la Direktorio rajtas delegi ilin al la registarestro nur post kiam la Kongreso donus tian aŭtoritaton. La klaŭzo ne rajtigas la registarestron doni tiajn povojn al si mem, kaj tial li ne povas doni ilin al sia posteulo.
Estis mallonga silento, la afero haltis. Marcia Quarrey forturniĝis de la fenestro, tra kiu ŝi rigardis la vidon de la Distrikto Kolumbia. – Mi pensis, ke vi diris pli frue, ke ekzistas artikolo, kiu certigas la kontinuecon de krizaj povoj, se sekurecaj kialoj tion postulas – ŝi diris, sulkigante la brovojn.
– Kiam ni diskutis la artikolon pri Kontinueco de Ofico – Kalens subdiris.
Fulmire pripensis momenton, poste klinis sin antaŭen en sia seĝo por tralegi unu el la malfermitaj manlibroj. – Tio estas en la ĉapitro 'Kriza Situacio', kaj ne 'Sekureco' – li respondis post momento, sen levi la okulojn. – Laŭ la provizaĵoj pri krizoj, kiuj povus ekesti dum la vojaĝo, la Direktoro rajtas suspendi la Kongreson post deklaro, ke krizo ekestis.
– Jes, ni scias tion – Quarrey konsentis. – Sed ĉu ne estis tie io pri transdono de tiuj povoj al la Vicdirektoro?
Fulmire klinis sian kapon super alia artikolo, kaj post momento li kontraŭvole konfirmis. – Se la Direktoro fariĝas senkapabligita aŭ alie malhelpita plenumi siajn devojn, tiam la Vicdirektoro aŭtomate alprenas ĉiujn povojn antaŭe posedatajn de la Direktoro – li deklaris. Kalens eksaltis. – Do se la Direktoro jam suspendis la Kongreson, ĉu ĉi tiu jura status quo daŭrus sub la nova Direktoro? – Li konsideris tion kaj aldonis: – Mi certas, ke ĝi devas esti tiel. Kompreneble, la celo estas provizi taŭgajn kontraŭrimedojn dum la krizo.
Fulmire estis alarmita, sed fine estis devigita akcepti ĉi tiun interpreton. – Sed – li avertis – tia situacio povas ekesti nur se la krizklaŭzo jam antaŭe estis efektivigita. Sub neniuj cirkonstancoj ĝi povas aplikiĝi al la nunaj cirkonstancoj.
– Mi ne pensis, ke kosmoŝipo plena de peze armitaj azianoj, kiu alproksimiĝas al ni, konsistigas kritikan situacion? – Borfontein demandis sarkasme.
– Nur la Direktoro havas la aŭtoritaton fari tiun decidon – Fulmire respondis malvarme.
La diskuto daŭris ankoraŭ iom da tempo sen videbla progreso, sed Kalens fariĝis malpli insista kaj pli mergita en pensoj. Fine, la gastoj foriris. Kaj Fulmire, dume, sidis ĉe sia skribotablo longe, rigardante ĝin kun mieno de profunda maltrankvilo. Fine, li denove ŝaltis la komunikadan terminalon apud sia seĝo, antaŭe malaktivigitan responde al la peto de Kalens pri “unu aŭ du opinioj, kiujn mi preferus ne registri.”
– Kun kiu fako? – la terminalo demandis. – Komunikado – Fulmire respondis malrapide, kun mieno de profunda zorgo sur la vizaĝo. – Bonvolu trovi Paul-on Lechat por mi kaj konekti lin, se li estas disponebla. Konekto per sen subaŭskulta kanalo.
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.