GUSTAF RUNE ERIKS

Estis tre sunbrila kaj verda mateno fine de majo. Estis nur duono post la sepa, kaj la stratoj de la urbo estis ankoraŭ malplenaj. Fruema kurknabo biciklis fajfante antaŭen laŭ la Grand-strato, poste denove estis silente.

Arvid Johansson, kontoristo, sentis sin duonvekiĝinta kaj ĉifoniĝinta, irante en la direkto de la parko. La kapon martelanta doloro turmentis. Dum la nokto lin atingis la malbonŝanco, ke li ekdormis dum grogdrinkado kaj kartludo. La aliaj ne volis veki lin – kelkajn horojn li estis dormanta plenvestite en fotelo. Kaj nun li serĉegis sukeraĵejon, kie li povus ricevi lakton kaj buterpanon, kaj frizejon, kie li povus razigi sin antaŭ ol li ekirus al la meblofabriko, kie li estas dungita.

Li havis multe da tempo kaj estus povinta atingi sian hejmon por iom da tempo intere, sed li opiniis nenecese renkonti sian edzinon kaj paroli kun ŝi antaŭ la vespero. Ŝin li povos ankoraŭ vidi kaj aŭdi sufiĉe, li opiniis.

Aliflanke sur la strato oni konstruis unuetaĝan domon, ĝi estis preskaŭ preta, sed la stablaro ankoraŭ restis tie. Pli antaŭe li vidis ruĝan ŝildon kun la vorto SUKERAĴEJO, kontrasti al la verdo. Sed ĝin oni ankoraŭ ne malfermis. Li preteriris la dormantajn domojn, aŭdis la nelacigeblajn kantojn de la birdoj sur la arboj de la strato.

Li sentis malfeliĉon kaj premon pensante pri la atendanta labortago kaj pri la edzino vespere. Nun – ĉe aĝo de tridek ses jaroj – li laboris jam de pli ol deksep jaroj en la sama fabrikkontoro kaj li estas edzo de iom pli ol dekunu jaroj. Li estis kontenta nek pri la laboro, nek pri la edzino, – ne plu! Tial li pli kaj pli ofte drinkis, kartludis kun siaj malnovaj fraŭlo-amikoj. Tiel estis. Se li volus esti sincera, li estis same malkontenta ankaŭ pri ili. Sed kiam oni ne eltenas esti hejme, apenaŭ troviĝas io por fari, li pensis kaj sentis la apation, kiel naŭzon en sia interno.

Li decidis transiri la parkon. Ĝi vastiĝis antaŭ li – granda kaj freŝa kaj silenta sub la hela tendo de la ĉielo. Siringo floris ĉie ĉirkaŭ la verdaj parkbenkoj kaj plenigis la aeron per sia forta odoro. Ĉe la rando de la herbejo paseroj enkavigis sin en la malsekan, molan humon – ili kuŝis tie kiel etaj, grizbrunaj pilkoj.

Arvid Johansson haltis sur la sablovojo, staris tie senmova kaj per profundaj spiroj enspiris la freŝan aeron. Dekstre de li estis fontano, kies akvo kun milda, trankviliga sono verŝiĝis sur ŝtongrupon, prezentanta ludantajn infanojn. Kaj ĉirkaŭ la fontano kreskis multkoloraj floroj. La plej belaj estis la flavaj floroj – ili estis kvazaŭ verdaj ĝojkrioj en la silento matena. La odoro de la floroj kaj la akvo kaj la mateno, donis al li subitan kaj strangan senton de paco, puro; – ia duone neklarigebla feliĉosento penetris tra la apatio kaj kapdoloro; li kredis, ke profunde en li troviĝas ĝojo kaj neeluzitaj ebloj. Tio estis delikata kaj nekutima sento. Li timis ke ĝi tro rapide forvaporiĝos kaj estos malfidela al li. Ĝi vekis lin kaj li portis ĝin singarde kun si, irante malrapide plu laŭ la sablovojeto. Ĝin li opiniis samtempe fremda kaj bone konata.

Ne plu estis tiel grave pri la buterpanoj kaj raziĝo, plej esence por li estis, konservi tiun ĉi sentagordon en sia memo.

Li venis al la nidejo kaj sidiĝis sur benko. Ankoraŭ ne estis infanoj tie, estis tro frue matene. La sunradioj tre milde filtriĝis malsupren tra la arbokronoj kaj formis helajn modelojn sur la sablo. En angulo de la ludejo kuŝis forgesita, difektita pupo; ĝi etendis siajn brakojn kurioze, kaj ĝiaj brilaj okuloj fiksiĝis obstine al la ĉielo.

Arvid Johansson sidis sola meze de la parko kaj ĝuis la belon kaj silenton kaj sian propran trankvilan ĝojon. Por momento li forgesis la labortagon kaj donis sin tute al la nuno. Malrapida vento foliumis iom en la arbfoliaro; ĝi kunportis la dormigan sonon de la plaŭdanta fontan-akvo.

La silenton proksimiĝantaj infanvoĉoj rompis. Li aŭskultis la gajajn voĉojn kaj pensis, ke ili apartenas al la mateno, ke ili memkompreneble havas lokon en la agordo. La infanoj ne ĝenis lin, kvankam ili tintadis per siteloj kaj fosiloj. Li aŭdis veni la paŝojn pli kaj pli proksimen kaj subite li ekaŭdis la rideton de juna virino. Ŝia rido estis bela, kiel la ĉielo kaj la aero kaj la mateno. Estis bela rido, kiu vekis melankolian doloron en li, iaspecan manksenton kun strioj de atendo. Li ne turnis sin.

La infanoj kaj la juna virino alvenis la ludejon. Estis ĉirkaŭ kvinjara knabino kaj iom pli juna knabo. La juna virino havis proksimume dudek jarojn. Ŝi havis helbluan robon sur si, kaj ŝia staturo estis juna kaj firma. Malhela hararo pendis libere al sia dorso. Ŝia vizaĝo ne estis precize bela, sed ĝi estis sincera kaj vivoplena. Ŝi movis sin elaste, mole.

Li sidis kaj rigardis la matengajan trion kaj la manksento altiĝis en li. Li rigardis la junan virinon kaj komparis ŝin enpense al la edzino. Li rigardis la knabon kaj la knabinon kaj pensis pri sia seninfana kaj senĝoja geedzeco. Li aŭdis la molan voĉon de la juna virino kaj rememoris la grumblajn vortojn kaj avarajn okulojn de sia edzino. Li denove pensis pri tio, ke li neniam kuŝis apud alia virino, nur apud la edzino, ke li eĉ ne kisis iun alian.

Li sidis tie kaj rigardis la tri homojn kaj li kredis, ke ili reprezentas ĉion, kion li ne trovis en la vivo. Li sentis, kvazaŭ li neniam estus vivinta vere, la realo neniam estus respondinta al liaj atendoj, estis, kvazaŭ lia tuta vivo estus konsistanta el senfina ĉeno de elreviĝoj. Li opiniis, ke li estas kvazaŭ arestito, kiu estas kondamnita migri tien-reen inter du ĉeloj: la fabrika kontoro kaj la hejmo ... Impulso trudis lin leviĝi. Li sentis sin iom ekzaltita, kiam li turnis sin al la infanoj.

– Nun vi vidos, kiel oni balancas sin en Saharo, li diris kaj iris al la balanciloj.

Dirinte tion, li sentis timon, li pentis. Li kredis, ke la infanoj opinios, ke li estas stranga kaj ektimos. Sed ne estis tiel – ili venis al li kaj rigardis lin scivole kaj senkaŝe. Kaj la juna virino – ŝi kredeble estis infanvartistino – ridetis afable kaj entute ŝi impresis miranta.

Certe pasis dudek jaroj de kiam li lastfoje sidis en balancilo. Li eksvingis sin kaj rimarkis, ke li ne forgesis, kiel oni devas fari. Li venis pli kaj pli alten, kaj li daŭrigis la krurfleksadon kaj tiun de la korpo ĝis la lulilo preskaŭ samniveliĝis kun la kructrabo, sur kiu la ĉenoj estis fiksitaj. Li vidis movantan perspektivon de la parko; kiam li estis plej supre, la suno radiis sur lian vizaĝon kaj kiam li estis plej malsupre, li estis en ombro. La infanoj staris sub li kaj ridis kaj kriis. Li malrapidigis la ritmon, iom bremsis per la piedoj sur la sablo kaj poste desaltis.

– Ĝuste tiel oni balancas sin en Saharo, li diris. Kaj la infanoj ridetis al li kaj aspektis tre ravitaj!

– Nun onklo devos veturi sur la deglitejo!

– Ho jes, li diris, estas klare, ke mi veturos sur la deglitejo. Li grimpis supren sur la ŝtupoj, sidiĝis laŭregule kaj veturis malsupren.

– Ankoraŭ unufoje! kriis la knabino.

– Jes, ja, li diris, oni devas veturi minimume dufoje. Ripetinte la veturon li iris al la karuselo. La infanoj kaj la juna virino sekvis lin.

– Li estas bona onklo, ĉu ne? diris la infanvartistino. – Jes jes, diris ĥore la infanoj.

Laŭ sia sento li neniam estis tiel libera, tiel gaja, tiel senkaŝa, eĉ ne kiel knabo. Li ekirigis la karuselon kaj sidiĝis sur unu el la etaj benkoj. Li lokis siajn piedojn sub la antaŭan benkon, forprenis la manojn kaj kun manoj etenditaj super la kapon li klinis sin el la karuselo. Estis agordo en la matenfrua parko kaj lia propra sento de melankolia malespero estis, kiu farigis per li tiujn akrobatajn ekzercojn. En unu maniero estis kompreneble tute freneze – sed al li plaĉis tio kaj la infanoj klare ŝatis tion kaj la vartistino ŝajne almenaŭ ne havis ion kontraŭ tio. Li ne pentis.

Babilinte iom da sensencaĵoj kun la infanoj kaj balancinte sin ankoraŭ unufoje, li sentis, ke liaj membroj estas pezaj kaj li spiras malfacile. Tio tiris kvazaŭ ombron inter lin kaj la ludejon. Denove li sentis sin tre inerta kaj malfeliĉa, vidante la belan, purplenan matenon ĉirkaŭ si. Li sentis sin pezaĉa kaj ridinda, kiam li rigardis la infanojn kaj la junan virinon. Li timis, ke li trovos kompaton en ŝia rigardo – sed tie troviĝis nur akceptema vivoĝojo. Kaj la infanoj prenis liajn manojn kaj volis, ke li daŭrigu la ludon kun ili. Sed la laceco kaj la penso pri la tempo efikis tiel, ke lia ĉiutaga prudento denove ekfunkciis.

Li klinis sian kapon al la juna virino kaj murmuris ion neaŭdeblan, pri kio li mem ne sciis, kion ĝi signifas. Kaj poste malrapide li foriris de la ludejo. La infanoj kuris kun li iomete kaj babilis, kaj li respondis al ili kaj provis rideti. Sed en sia memo li estis tre malĝoja kaj tre laca.

Li iris plu sola laŭ la sablovojeto. Irinte dekon da metroj li haltis kaj turnis sin. Li vidis la infanojn kaj la junan virinon, sidantajn en la karuselo kaj aŭdis tra la silento iliajn gajajn voĉojn. Li staris senmova por momento, antaŭ ol li daŭrigis. Li pensis, ke li lasis ĉiujn siajn eblecojn en la vivo malantaŭ si. Ĉe la infanoj kaj ĉe la juna virino troviĝis ebloj kaj la ĝojo, al kiu li neniam venis, kiun li neniam atingos. Li havis antaŭ si nur la konstantajn ripetiĝojn de la apatio – neniam li provos elrompi sin el la vivoformo, kiu nun fermis lin simile al trudjako. Por li ne ekzistas senco, por li restas nur la narkoto.

La birdoj kantis daŭre en la arbarfoliaro kaj la suno lumis same milde kaj klare al la herbo kaj floroj, kaj la ĉielo estis simile blua. Kiam li forlasis la parkon, la urbo jam estis vekiĝinta. La stratoj ne plu estis malplenaj, ili ekpleniĝis de homoj kaj veturiloj. La horloĝo de la preĝejo batis duonon post la oka kaj la giganta horloĝo antaŭ la butiko de la horloĝisto, montris precize la saman tempon.

Arvid Johansson ekvidis frizejon, ĝuste kiam nubo glitis inter la urbon kaj sunon. La strato subite venis en duonkrepuskon kaj la homoj iĝis ombrosimilaj kiel en sonĝo. La tonoj obtuziĝis kaj iĝis flustroj kaj la stratsono mallaŭta susuro, kun minaco de la morto.

Arvid Johansson sentis sin malreala kaj mekanika, kiam li transis la straton al la direkto de la frizejo. Antaŭ li estis sensenca tago kaj sensenca vespero kaj sensenca somero. Antaŭ si li havis maksimume la duonon de sensenca vivo.