La griza leporo mallevis siajn orelojn kaj rapidis en la densejon, sed ne sukcesis atingi ĝin. Unu el la plumbaj grajnaĵoj trafis ĝin dum ĝi saltis. Ĝi stariĝis sur siaj malantaŭaj kruroj, turniĝis surloke, kaj falis. Oberst Herbert Reiner pendis la fusilon sur sian ŝultron kaj metis monoklon en la okulon.

– La sesa – li diris, ne kaŝante sian kontenton. Li startis moviĝi al la pafita grizulo. Grafo Edwin Wąsowski haltigis lin mansigne.

– La kamparanoj prenos ĝin, sinjoro kolonelo.

Standardenführer Dibelius eliris el la arbustoj kaj mansvingis al ili de malproksime.

– Kiel ĉiam, mia Herbert, preciza okulo kaj mano.

En sia longa peltmantelo, kiu atingis preskaŭ la teron, li aspektis kiel urso. Dika korpo, ŝanceliĝanta paŝo, kaj brako levita salute, kiun Dibelius ne mallevis verŝajne por ne perdi ekvilibron en la ĝisgenua neĝo.

Kiel dancanta urso – pensis Wąsowski.

– Vi, sinjoro kolonelo, estas la reĝo de la hodiaŭa ĉasado – li diris laŭte. – Sed eble sufiĉe, ni estas frostigitaj ĝis la ostoj.

– Vi estas la gastiganto, kara kuzo. Ĉu vi ne kulpigas min, ke mi alparolas vin tiel? Ĉu mi jam diris al vi, Max – Reiner turnis sin al Dibelius, kiu ĵus ruliĝis el la neĝamaso kaj piedbatante skuis la neĝon for de siaj altaj botoj – ĉu mi jam diris al vi, Max, ke sinjoro Wąsowski kaj mi estas parencaj?

– Sinjoro kolonelo faras al mi la honoron – diris Wąsowski.

– Vi diris ĝin, vi diris ĝin multfoje – Dibelius puŝspiris – Malfruiĝas – li diris al Wąsowski.

– Sinjoro grafo ĵus sugestas, ke ni finu. Mi jam flarsentas vian faman bigoson.

Wąsowski mansvingis al grupo da kamparanoj starantaj apud sledo. Aŭdiĝis ĉaskorno. La malfruiĝintaj ĉasistoj eliris el la arbustaro.

– Bonvolu eniri en la sledon, sinjoroj – diris Wąsowski. – Mi rajdos surĉevale, mi devas ja zorgi, ke la bigoso ne brulu.

Li saltis malpeze sur la ĉevalon. Malgraŭ esti pli ol kvindekjara, li konservis la elastecon de movoj de gajninto de kelkaj internaciaj rajdkonkursoj. Li svingis sian manon al ili kaj spronis la ruĝbrunan ĉevalon. Li ekrajdis rekte tra la arbaro. Li volis alveni antaŭ ili, ne tiom pro la bigoso, sed pro la atendata vizito. Kiam li desaltis de sia ĉevalo antaŭ la ĉaspalaceto kaj, kun karesa frapeto sur la vaporiĝantan postaĵon, direktis la ĉevalon al la stalo, oni ankoraŭ ne povis vidi la sledon portantan la germanajn oficirojn, eĉ ne aŭdiĝis la penetranta, atinganta malproksime sono de la sonoriloj ligitaj al la ĉevaljungilaro.

En la granda halo, kovrita per malhela kverkaĵo kaj ornamita per la ĉastrofeoj de la gastiganto, jam sidis juna homo, kiun grafo Wąsowski atendis. La lakeo Franciszek Zrebko – sub tiu nomo kaj en tiu funkcio jam de du jaroj funkciis majoro Ruciński, kiu antaŭ la milito estis respondeca dungito de la "Okcidenta" sekcio de la dua departemento de la Ĉefa Stabo, multjare estanta la superulo de kavalira kapitano Wąsowski el tiu sama departemento – ĵus estis oferanta fajron al la juna Oberleutnant de la Wehrmacht.

– Vi vivas sufiĉe bone, sinjoro grafo – diris Kloss, kiam li vidis Wąsowski-on.

– Ĉu vi havas ĉi tion por mi? – demandis Wąsowski premante lian manon. – Vi devas rapidi, ili estos ĉi tie en kelkaj minutoj.

– Mi ne devas – Kloss respondis. – Mi estas ĉi tie ofice. Mi devas kunpreni unu el viaj gastoj. – Li elprenis malgrandan pakaĵeton el sia teko kaj donis ĝin al Wąsowski. – Jen la mono, tiom, kiom vi petis. Onklino Zuzanna ĉi-foje montriĝis malavara.

– Mi havas ion por vi – diris Wąsowski – ion, kio tre feliĉigos Onklinon Zuzanna. Vi povas kunporti ĝin. Kelkaj familiaj fotaĵoj el la vintra kaverno de... la lupo. – Li atendis la efikon. Li ne seniluziiĝis, Kloss ekfajfis.

– Ĉu vi havas lupneston? La sidejo de nia amata gvidanto?

– Atendu momenton… – komencis Wąsowski, sed ili ĵus aŭdis sonorilojn, kaj momenton poste ronkadon de ĉevaloj, laŭtajn, gorĝajn kriojn kaj batadon de piedoj. – Malbonŝanco – diris Wąsowski. – Postmorgaŭ ĉe la kutima loko.

– Bonvolu kaŝi ĝin bone, la diablo ne dormas.

– Ne ĉagreniĝu, sinjoro, en ĉi tiu domo oni nur serĉas vodkon, kaj ĝi ne mankos.

Franciszek rapidis helpi la gastojn eliĝi el siaj ŝaffeloj, tiritaj sur la militajn mantelojn. Kloss trovis Reiner-on per siaj okuloj kaj laŭregule klakis siajn ŝuojn. Reiner eĉ ne provis kaŝi la fakton, ke la enhavo de la ordono alportita de Oberleutnant Kloss ne vekis en li ian ajn entuziasmon.

– Malbonŝanco – li murmuris, kaj poste, kriegante super la bruo de multaj voĉoj, li vokis: – Mi bedaŭras, miaj sinjoroj, mi aparte bedaŭras vin, kara gastiganto kaj kuzo – li serĉis Wąsowski – sed pli supera forto…

– Generalo? – Dibelius demandis duonvoĉe. – Ĉu vi ne povas mem eduki tiun maljunan kapron? Vere bonega drinkfesto estus anonciĝonta.

– Mi petegas vin, sinjoroj – Reiner daŭrigis – pro mi ne malhelpu al vin mem, sed vi scias, ke niaj superuloj ĉiam plej bezonas nin kiam tio estas malplej oportuna por ni. Devoj vokas.

– Malbonŝanco – diris Wąsowski, etendante ambaŭ manojn al Reiner kvazaŭ li volus lin brakumi. – Mi scias, kion signifas la ordono, ĉar mi mem servis en la armeo de Lia Imperia Moŝto Franz Joseph, notabene en la sama regimento kiel via estro, generalo Wierlinger. Ĉeokaze bonvolu transdoni al li miajn salutojn, mi esperas, ke li memoros min.

– Li rememoras vin tre varme – diris Reiner. – Ni iru, Kloss, ni eĉ ne flaros la faman bigoson de sinjoro grafo.

– Do, eble drinkon antaŭforrajdan? – la gastiganto larĝe malfermis la pordon kondukantan al la manĝoĉambro. Vidante la tablon fleksiĝantan sub la pezo de la pladoj, la okuloj de kelkaj oficiroj ekbrilis, nekutimiĝintaj vidi tiajn vidaĵojn en la kvara jaro de la milito.

– Bedaŭrinde, kara Wąsowski – Reiner skuis la kapon.

– Do, sinjoro Oberst, ĝis la sekva ĉasado. La sezono nur ĵus komenciĝis.

– Ba! – Dibelius puŝspiris laŭ sia kutima maniero. – En ĉi tiu lando ni ne havas tro multan tempon por ĉasi leporojn, ni ĉasas homojn – li ridis, kontenta pri sia propra ŝerco. – Pardonu – li aldonis – subhomojn. Do ni drinkos je via sano, Reiner.

Jam irante al la pordo, Kloss rimarkis, ke Wąsowski prenis Dibelius-on je la brako kaj kondukis lin al la manĝoĉambro. Tiu intima gesto al la estro de la SD kaj polico por la tuta distrikto, al la viro kies nomo povus terurigi iun ajn en tiu parto de la lando, akompanis Kloss-on dum la tuta vojo al Varsovio. Maldiligintiĝinta pro la varmo ene de la kolonela Mercedes, pro la silento de Reiner dormetanta en la malantaŭa sidloko, kaj pro la mallaŭta murmurado de la motoro, li restis en stato de duondormo, duonveko, sed la vido de la eksdungito de la dua departamento, kaj nuntempe la membro de la sama grupo kies membro Kloss ankaŭ nun estis, portanta kodnomon "Wanda", en tenera brakumo kun la fifama Max Dibelius, nomata eĉ de la SS-uloj "Sanga Max", algluiĝis sub liaj palpebroj. Vera aktoro, li pensis, luktante kontraŭ la dormemo transprenanta lin. Mi scivolas ĉu li vere estas grafo.

Kloss ne povis scii, ke tiu, kiun li nomis en sia kapo bona aktoro, estis ĉe la sojlo de ludi la plej grandan rolon de lia vivo. Li ankaŭ ne sciis, ke ĝuste li, Kloss, ricevos la malfacilan rolon esti la reĝisoro en ĉi tiu spektaklo.

* * *

La frosto forte teniĝis, kaj la neĝo, kiu kovris la radsulkojn kanelitajn de la forveturanta aŭto de Oberst Reiner, kraketis sub la botoj de du Bahnschutz-oj gardantaj la malgrandan stacion kaj, teorie, almenaŭ dek-kilometran sekcion de relvojo kuranta proksime al la ĉaspalaceto de Wąsowski. Ili malbenis sian superulon, la variolmakulan Gefreiter-on, kiu sendis ilin rondiri la relvojon en tia malvarma vetero. Sed ili ne estas idiotoj, cetere nek junuloj blinde sekvantaj ordonojn. Ili ambaŭ estas bone en siaj kvardekaj jaroj, devenas de najbaraj vilaĝoj en Schwarzwald, ili fidas unu la alian kaj scias, ke ili ne perfidos sin reciproke. Ili ankaŭ scias, ke nenio bona rezultos el irado laŭ la relvojo, la maksimumon, kion ili povas ricevi, estas kuglo de iu gerilano kaŝanta sin en la arbustoj, kaj ili tro volas reveni al siaj virinoj en Turingio por riski noktajn renkontojn kun armitaj homoj. Sen diri ion ajn, ili deturnis sin de la relvoja taluso tuj kiam ili estis sufiĉe malproksime por ke la cikatra Petro ne povu vidi ilin de malantaŭ la deklivaĵo. La vilaĝo estis kilometron for kaj ili ambaŭ sciis, ke nokta ekskurso, kvankam multe malpli danĝera ol sencela promenado laŭ la relvojo, kiun ili duope ĉiuokaze ne povus gardi, estis multe pli fruktodona. Homoj vekitaj meze de la nokto per la batado de pistolkolbo sur ilian pordon ne demandas sin, ĉu la fervojaj gardistoj rajtas konfiski manĝaĵojn kaj lunbrilon. Cetere, kio estas la senco paroli pri la leĝo kiam oni havas du Schmeiser-ojn, scias kriaĉi kaj ne devas klarigi la pafitajn kuglojn. Ili ambaŭ estis kamparanoj mem kaj malfacile deĉifris la kaŝejojn de la ĉi-tieaj kamparanoj, ĉiam trovante jen kelkajn parojn da ovoj, jen anseron, jen pecon da grasa fumaĵita lardo. Kriante sian "Virino, donu al ni Speck-on, schnell!" Ili venĝis pro la fakto, ke anstataŭ kuŝi apud sia virino sub varma plumkusenego, ili devas vagadi nokte en tiu malvarma, malamika lando, timante la humorojn de la variolhava Gefreiter, kiu povus skribi raporton iam ajn, rezulte de kio ili trovus sin en la Oriento, en lando, kie la homoj estas almenaŭ same malamikaj kaj la malvarmo estas eĉ pli severa.

– Morgaŭ mi sendos pakaĵon al mia virino – diris la pli malalta el la Bahnschutz-oj. – Iom da lardo kaj ĉi tiujn ŝtrumpojn.

La dua kapjesis. Li sciis, pri kio temas. Ili antaŭ nelonge komercis kun la fervojistoj. Por duono de porko ili ricevis kelkajn kartonojn da francaj ŝtrumpoj. Estas tiom multaj el ili, ke iliaj virinoj povos porti silkajn ŝtrumpojn al la preĝejo ĉiun dimanĉon dum la resto de siaj vivoj. Subite li haltis.

– Kial vi ne iras? – demandis tiu pli malalta. – Ĉu vi memoras, ke Peter petis pri ansero? Tial li ja sendis nin hodiaŭ. Oni devas doni ĝin al la fripono, ĉar...

– Silentu – la dua riproĉis lin. – Aŭskultu, muziko.

Ili paŝis kelkdekojn da metroj kaj aŭdis ĝin eĉ pli klare. Post kelkaj momentoj ili ekvidis nekovritajn fenestrojn kaj atingis ilin la bruo de multaj voĉoj.

– Ĝi estas tiu grafo – diris la pli malalta Bahnschutz. – Mi sentas, ke ni hodiaŭ riĉiĝos.

Ili enpaŝis sur la verandon brue piedbatante per siaj botoj kaj frapis per la kolboj de siaj fusiloj, sed tiuj ĉi interne verŝajne ne aŭdis, kio jam estis insolenteco. La pli alta forte piedbatis la pordon kaj preskaŭ renversiĝis sur plankon kiam li falis en la koridoron. Ili estis malbonŝancaj. La malfermiĝanta pordo kaŝis rakon plenan de oficiraj manteloj kaj ĉapeloj kun mortokapoj. Ĉi tiu vido ilin sobrigus. Nun koleraj, ke neniu provis eliri renkonte al ili en la halo, ili iras al la pordo, de malantaŭ kiu aŭdiĝas bruo de rido kaj raŭka sono de gramofono. La pli malalta malfermas ĝin larĝe.

– Silentu! – li krias kaj tuj mem silentiĝas. La dua, estante daŭre en la halo kaj ne sciante kial la alia silentiĝis, kriegas:

– Kovru la fenestrojn, estas Befehl, kovru la fenestrojn! – Li transiris la sojlon kaj frostiĝis.

Standardenführer Dibelius stariĝis ŝanceliĝante kaj faris paŝon direkte al ili, sed la alkoholo, kiun li drinkis, iris al lia kapo, do li devis apogi sin sur la brako de unu el la sidantaj oficiroj.

– Sinjoro Standardenführer – balbutis la Bahnschutz, kiu eniris la unua – ni ne sciis…

– Silentu! – Dibelius ekkriis. – Mi ne donis al vi permeson paroli! Nun vi jam scias! Kie ajn mi estas, mia ordono validas, ĉu vi komprenas?

Samtempe ili preskaŭ parolaĉis sian: "Jawohl", farante unu paŝon malantaŭen.

– Kiu lasis vin foriri? – Dibelius ekkriis. – "Mi sendos vin orienten!..." – li sufokiĝis pro kriego.

– Sed kara Dibelius – Wąsowski mildigis lin, – Tiuj soldatoj ne havis malbonajn intencojn. Finfine, estas bone, ke germanaj soldatoj certigas, ke la ordonoj de la germanaj aŭtoritatoj estas observataj. Tio estis mia kulpo. Mi uzas ĉi tiun palaceton tiel malofte, ke mi ne rekomendis fari kurtenojn por la fenestroj. Franciszek – li turniĝis al la ĉefservisto – certigu, ke la venontan fojon...

– Jes, sinjoro grafo.

– For! Iru for! – ekkriis Dibelius.

– Atendu momenton – diris Wąsowski. La Bahnschutze haltis nedecideme. – Franciszek – Wąsowski turnis sin al la ĉefservisto – konduku ĉi tiujn knabojn al la kuirejo, oni donu al ili ion por manĝi kaj iom da brando por varmigi ilin, por ke ili povu drinki je la sano de sinjoro Standardenführer Dibelius.

– Vi senarmigis min, kara Wąsowski, vi tute senarmigis min. Iru – li montris la vojon al la soldatoj per larĝa gesto – kaj neniam plu interesiĝu pri la lumo en ĉi tiu domo aŭ pri mia amiko, sinjoro Wąsowski. Ĉu vi scias, idiotoj, ke la grafo kaj mi ĵus konstatis, ke en la jaro mil naŭcent dek unu la grafo kaj mi loĝis sur la sama strato en Munkeno, manĝis en la sama restoracio, iradis al la sama bordelo, kaj tute ne konis unu la alian? – Per ebriula gesto li provis ĉirkaŭbraki Wąsowski-on.

La oficiroj ekstariĝis, levante siajn glasojn. Dibelius prenis glason, plenverŝis ĝin, levis la manon kaj frapetis la glason de Wąsowski. Unu el la pli junaj oficiroj komencis kanti la Burschenshaft-kanton. Dibelius ne lasis la brakon de Wąsowski.

– Amiko – li balbutis – ŝajnas, ke mi drinkis iomete tro multe. – Li laŭte singultis. – Konduku min – li diris – konduku min al la necesejo – li aldonis responde al la demandanta rigardo de Wąsowski.

La Bahnschutz-oj, kondukitaj de Franciszek, malaperis ie en la anguloj de la halo. Dibelius lasis la brakon de Wąsowski kaj kure moviĝis direkte al la indikita pordo. Li elverŝis larĝan akvofluon sur sian vizaĝon kaj masaĝis siajn ŝvelintajn vangojn per kelkaj vangofrapoj. Tiam li rigardis sin en la spegulo por momento, vage rimarkante, ke li havas ĉiam malpli da haroj, kaj la saketoj sub liaj okuloj fariĝis pli grandaj kaj pli brunaj. Sen turni sin, li etendis la manon al la mantukbreto kaj glitis sur la malseka planko. Li falis. Li sentis nerezisteblan deziron etendiĝi, eĉ se nur ĉi tie, sur ĉi tiu planko, urĝan bezonon dormi. Eble li eĉ ekdormis kaj nur sobriĝis pro la akvo gutanta el la malfermita krano. Li decidis leviĝi kaj, luktante kontraŭ la kaptanta lin dormemo, li ĉirkaŭrigardis por trovi la alkroĉpunkton al siaj manoj. Fine li trovis ĝin – la lavujon. Li kaptis ĝian randon, sed refalis ĉar la lavujo, kvazaŭ ne alkroĉita al la muro, moviĝis for sub la premo de lia korpo, malkaŝante malluman niĉon. Daŭris iom da tempo antaŭ ol li komprenis, ke tio, kion li vidas, ne estis la komenco de deliro. Li stariĝis surprize facile. Li kelkfoje frapis sin forte en la vizaĝon por sobriĝi, sed la niĉo ne malaperis. Ankoraŭ ne kredante al si mem, li etendis sian manon. Li palpis objekton sub la mano kaj eltiris tion, kion li trovis. Li vidis dikan ligaĵon da cent-dolaraj biletoj, ligitajn per banderolo, kvazaŭ ĝi venus rekte de la banko. Li denove etendis la manon en la niĉon, nun tenante pakaĵon da Juno-cigaredoj. La pakaĵo estis malfermita, sed interne ne estis cigaredoj. Kelkaj bobenoj de tre maldika fotografia filmo faris miraklon. Dibelius tuj sobriĝis. Li sidiĝis sur la rando de la bankuvo kaj pensis momenton, rigardante la monbiletojn kaj cigaredpakaĵon. Li stariĝis, remetis la trovitajn objektojn sur la saman lokon kie ili estis antaŭe, tiris la randon de la lavujo – ĝi revenis al sia loko kun neatendita facileco.

– Reiner ne estas la reĝo de la hodiaŭa ĉasado, sed Standartenführer Max Dibelius – li diris al sia bildo en la spegulo. La bildo palpebrumis al li per malgrandaj, sed nun preskaŭ sobraj, okuloj.

Neniu estis en la halo – tio faciligis la aferojn. Li alpaŝis al la malmoderna telefono pendanta sur la muro, postulis tujan konekton al Varsovio. Formalisto Lohse, kiu deĵoris hodiaŭ, verŝajne ne dormis, ĉar li preskaŭ tuj parolis.

– Ses virojn – li ekgraŭlis – tiel rapide kiel eble! – kaj li remetis la aŭskultilon sur la lulilon. Li ne volis aŭskulti la demandojn de Lohse nek doni al li klarigojn. Lasu lin pensi, ke lia estro simple timas reveni nokte sen gardistoj.

La gastoj de la grafo jam prepariĝis por foriri. Unu post unu ili alproksimiĝis al Wąsowski, manpremis lin, kaj li diris al ĉiu el ili kun same ĉarma rideto, ke li ŝuldas dankemon pro la honoro, kiun ili faris al li. Dibelius sinkis en profundan brakseĝon apud la kameno.

Li etendis siajn krurojn antaŭ si kaj mordis malbruligitan cigaron.

– Ĉu vi ne vorveturas, sinjoro Standardenführer? – maldika kolonelo de saperoj kun longa, sulkiĝinta kolo de plumŝirita meleagro, sub kiu pendis fera kruco, turnis sin al li.

– Mia aŭto malfunkcias – Dibelius haste mensogis.

– Ni volonte kunpremos vin – sugestis la aerarmea majoro.

– Dankon – li respondis. – Mi telefonis kaj petis ilin sendi al mi la duan aŭton. Mi atendos. Kompreneble, se nia gastiganto permesas.

– Kompreneble, sinjoro Standardenführer – diris la grafo. – Se vi sentas vin malsana...

– Mi sentas min bonege. De longe mi ne sentis min tiel bone.

– Mi pensis – klarigis Wąsowski – pri la gastĉambroj. Franciszek bone varmigis ilin. Vi dormos iom, kaj matene estas pli plezure veturi. Neĝkovritaj arbaroj aspektas bele ĉe tagiĝo.

– Vi havas plezuran vivon ĉi tie, Wąsowski – diris Dibelius, samtempe etendante sian manon al la majoro, kies brako estis en skarpo. – Plezuran vivon – li ripetis. – Vi havas tempon kontempli la ĉarmojn de la naturo. Cetere, mi ne povas permesi al mi dormi ĉi-nokte, eĉ en ĉambro brile varmigita de via Franciszek. Mi ankoraŭ devas plue labori.

Ekster la fenestro ekmuĝis la motoroj de la aŭtomobiloj de la forveturantaj oficiroj. Wąsowski akompanis la gastojn ĝis la ĉefpordo. Dibelius, komforte kuŝanta en brakseĝo, fumis cigaron, kiun li fine ekbruligis, levante la ardantan ŝtipon de la kameno.

– Vi estas eksterordinara, Dibelius – diris Wąsowski, sinkante en la duan ledan brakseĝon. – Ĉu vi ankoraŭ laboros post tia tago? Sed mi kredas vin, kvankam antaŭ duonhoro mi ĵurus, ke vi iros dormi. Jen la trajto de vera germano: devo venas unue. Se miaj samlandanoj aplikus tiun ĉi devizon, eble la historio estus pli favora al ili... Sed nu, ni ŝatas paroli, okazigi kunvenojn...

– Vi ŝatas manĝi kaj drinki, tio plaĉas al mi ĉe vi.

– Tiam eble iomete da bonega likvoro. Franciszek faris ĝin laŭ la recepto de sia patrino, kiu estis mastrumistino en la bieno de mia patrino, grafino von Eckendorff. Ĉu vi estos tentata?

– Mi tre ŝatus gustumi likvoron kun tia bona genealogio.

Franciszek, kvazaŭ li nur estus atendanta tion ĉi, klinis sin al ili kun pleto, sur kiu jam estis kristala karafo plena de brilanta rubenkolora likvaĵo kaj du pezaj kristalaj glasoj.

– Prosit, mia Wąsowski – Dibelius levis sian glason. Li gustumis la alkoholon kaj lekis siajn lipojn en aprezo. – Do estas per via patrino, de domo von Eckendorff, ke vi estas parenca al Oberst Reiner?

– Strikte dirite – diris Wąsowski – nur la ĝentileco de la kolonelo igas lin nomi min kuzo. "La deka akvo post la kiselo" kiel ni parolas pole pri tia parenceco.

– Sed tamen en viaj vejnoj fluas la duono de germana sango. Mi scivolas ĉu tio ĉi estas multe aŭ malmulte.

– Ĝuste sufiĉe por gajni la favoron kaj fidon de la germanaj oficiroj. Se ne estus pro la katastrofa rezulto de la Mondmilito, ni eble estus servintaj en la sama regimento. Jam tiam, mi memoras, en 1912 aŭ 1913, jam tiam multaj kleraj oficiroj pensis pri unuigo de ĉiuj germanoj sub la regado de unu imperiestro.

– Nur nia Führer sukcesis realigi la revojn de viaj kolegoj. Ĉu ankaŭ la viaj? Tiu ĉi kvindek procenta germana sango...

– Mi timas, – Wąsowski interrompis lin, – ke kvardek naŭ maksimume. Hodiaŭ mi havas almenaŭ unu procenton da alkoholo fluanta en miaj vejnoj. Sed mi interrompis vin.

– Bagatelo, Wąsowski. Ni revenos al ĉi tiu konversacio multfoje, pri tio mi povas doni al vi mian vorton. Vi ankoraŭ enuiĝos parolante kun mi.

Ili aŭdis la kreskantan bruon de motoroj.

– Nu, finfine! – diris Dibelius. – Ili alvenis. Ankoraŭ momenton, kaj vi estus preta perdi paciencon por mi.

Per energia movo li prenis Wąsowski-on je la brako. SS-Haupsturmführer Adolf Lohse ĝuste forskuis la neĝon de sia kapo kiam ili ekstaris en la pordo de la halo. La vizaĝo de Dibelius, ĝis tiu ĉi momento milda kaj bonkora, en unu sekundo malmoliĝis.

– Nun ni iru, mia Wąsowski, viziti vian banĉambron. – Li malfiksis la pistolujon kaj elprenis la armilon. – Iru, Lohse, vi vidos ion interesantan. Sinjoro grafo iros kun ni – li moke riverencis. Feliĉe, li ne rimarkis Franciszek-on, la ĉefserviston, kiu ĵus estis eliranta el la ĉambroj kondukantaj al la kuirejo, kaj haltis ĝustatempe en la ombro de la ŝtuparo.

Dume, Dibelius, kiel rutina cirkisto, malrapide alproksimiĝis al la lavujo. Per unu movo, tamen malrapida kaj solena, li tiris la randon de la lavujo.

– Surprizanta, ĉu ne, Wąsowski?

– Kaŝejo? – Wąsowski proksimigis la okulvitrojn nazpinĉilajn al sia okulo, kvazaŭ li ne fidus sin mem.

– Ŝajne vi ne scias, ĉu ne?

– Mi malofte estas ĉe la ĉaspalaceto, mi havas apartamenton en Varsovio. Estas amuze, ĉi tiuj malnovaj domoj ĉiam kaŝas iujn sekretojn.

– Tre amuze, efektive – diris Dibelius trankvile. – Precipe ĉar tiuj ĉi monbiletoj – li ŝovis sian manon en la kaŝejon kaj triumfe puŝis la pakaĵon sub la okulojn de Wąsowski – havas la eldondaton: 1939, 1938, ho, estas eĉ 1940. Kiel misteraj povas esti tiuj malnovaj, malofte uzataj ĉaspalacetoj. – El pakaĵo da Juno-cigaredoj li elŝutis rulaĵon da mikrofilmoj sur sian manon. – Vere, Vasowski?

– Multe da mono, juĝante okulmezure – diris Wąsowski. Li elprenis cigaredon kaj ekbruligis ĝin.

Sed Dibelius jam sufiĉe ŝajnigis.

– Prenu lin! - li ekkriis. Li forte puŝis Wąsowski-on al la SS-ulo, kiu, altirita pro la bruo, staris en la pordo de la banĉambro.

– Kia stranga maniero danki iun por ties gastamo. – Wąsowski forskuis la cindron de la roverso. – Mi pensas, ke mi povas kunpreni la peltmantelon.

– Silentu! Mi ankoraŭ dankos vin. Avino von Eckendorff ne multe helpos vin. Lohse – li subite rememoris – estas ankoraŭ servisto ĉi tie.

– Ĝuste – diris Wąsowski. – Ĝis nun vi ne permesis al vi diri, ke ĉi tiun banĉambron uzas la servistoj, la mia estas supre.

Lohse kun eltirita armilo el sia pistolujo, rapidis al la kuirejo. Li revenis post iom da tempo. La larĝe malfermita fenestro klarigis ĉion al li.

– Li forkuris – li diris. – Juĝante laŭ la malvarmo tie, ĝi certe okazis antaŭ kelkaj minutoj.

– Do ĉi tiu estas Franciszek? – Wasowski surpriziĝis. – Mi ne povas kredi ĝin. Sed kial alie li forkurus? Mi bedaŭras, sinjoro Standardenführer, ke tiu ĉi viro trovis sin en mia domo...

– Silentu – Dibelius diris mallaŭte. – Ni parolos en Varsovio. – Kaj sen rigardi Wąsowski-on, li moviĝis al la pordo.

La du Bahnschutz-oj, ŝarĝitaj per provizoj, ĉi-foje evitis la ĉaspalaceton de malproksime.

– Nur rigardu, Horst – diris la pli malalta, montrante per sia kapo la malfortan brilon venantan el la fenestroj de la bieneto. – Posedanto kun posedanto ĉiam atingos komprenon. Se oni estas grafo, oni povas esti eĉ polo.

Sed la pli alta el la Bahnschutz-oj ne pludiskutis la temon. Li estis okupata pri kvietigo de ansero, kiu batis per siaj flugiloj, provante eskapi el liaj manoj, kiuj estis sensentaj pro la malvarmo.

* * *

Oberst Reiner butonumis sian bluzon per tremantaj manoj kaj samtempe, per laŭtaj sakraĵoj (en rilatoj kun aliaj oficiroj, eĉ la pli junaj, li ĉiam estis modelo de sinndeteneco, sed hejme li ne ĝenis sin) li rapidigis sian servsoldaton, dikan Feldwebel-on, kiu pene estis preparanta lian matenan kafon. Por lia defendo oni devas diri, ke li ne kutimis prepari kafon por la kolonelo tiel frue matene.

Reiner paŝis al la fenestro kaj flankentiris la rulkurtenojn. La steloj brilis en la malluma vintra ĉielo. La pseŭdo-antikva horloĝo sur la Biedermeier-komodo (Reiner heredis ĉi tiun loĝejon kaj ĝiajn meblojn de iu advokato, kiun oni deportis al la ghetto) montris la kvinan kaj dek kvin minutojn.

– Klaus, vi mallaborema porko!

– Jes, sinjoro Oberst – diris la servsoldato. En sia etendita mano li tenis teleron, sur kiun li metis tason kaj kelkajn biskvitojn. El sub la militista mantelo ĵetita super la longan noktoĉemizon elrigardis tute civilaj pantofloj. La servsoldato aspektis kiel dika maljunulino.

– Ĉu mi jam povas foriri, sinjoro kolonelo?

"Foriri" signifis returni al sia varma lito en la servistejo malantaŭ la kuirejo, dum li, kolonelo Reiner, pene irus al la alia fino de la urbo pro tiu idiota telefonvoko kaj la ebriaj iluzioj de freneza Dibelius; ĝi daŭrus almenaŭ duonhoron, plian duonhoron por reveni, kaj almenaŭ horo estos bezonata por elbati la frenezajn ideojn el la obstina kapo de la Standardenführer de la SD, kio signifis, ke ne estos ebleco por dormeto, nur sufiĉos tempo por razi sin kaj iri al la oficejo.

– Ne – li murmuris venĝeme – vi dormis sufiĉe, Klaus. Batu ĉiujn tapiŝojn, vaksu la plankon. Mi kontrolos kiam mi alvenos.

– Jes, sinjoro – diris Klaus malentuziasme kaj ekŝovis siajn piedojn kvazaŭ por montri, ke li volonte kunfrapus siajn botojn kiel soldato, se li ne portus pantoflojn.

Brulvundetante sian buŝon, Reiner trinkis la nigran kafon, ĉar la dormema Klaus forgesis aldoni kondensitan lakton al ĝi kiel kutime.

Verŝajne pro trinkado de mia asignaĵo de lakto li tiel multe dikiĝis – li pensis kurante malsupren laŭ la ŝtuparo.

La motoro de lia Mercedes muĝis antaŭ la pordego. La ŝoforo, ignorante la rekomendon ŝpari benzinon, varmigis la motoron je altaj rivoluoj. Nur post kiam li refalis sur la molajn kusenojn kaj donis al la ŝoforo la adreson de Aleja Szucha, kolonelo Reiner komencis demandi sin, kio okazus, se la novaĵo, kiun Dibelius donis al li antaŭ dek kvin minutoj, montriĝus vera kaj ne makabra ŝerco de la Standardenführer. La penso teruris lin. Por superbrui sian timon, li kliniĝis al la ŝoforo.

– Ĉu vi ne povus akceli?

– Estas glitige, sinjoro Oberst, mi veturas je okdek – la ŝoforo diris, sed obeeme premis la akcelilon.

Kurante supren al la tria etaĝo laŭ la larĝaj marmoraj ŝtupoj de la antaŭa pola Ministerio pri Religiaj Kredoj kaj Publika Klerismo, kie troviĝis la oficejo de Dibelius, Reiner ankoraŭ esperis, ke la maljuna drinkulo mokis lin, ke li volas daŭrigi en sia oficejo la drinkadon komencitan ĉe la bieno de Wąsowski. Sed kiam li premis la manilon de la lede remburita pordo de la sekretariejo kaj renkontis la malvarmajn, fiŝecajn okulojn de Hauptsturmführer Lohse, kiu alkroĉiĝita al la telefona aŭskultilo eĉ ne provis leviĝi por saluti la kolonelon, kaj nur per mentona movo indikis, ke Dibelius atendas en la oficejo, li komprenis, ke li devis prepari sin por la plej malbona. La vizaĝo de Standardenführer Dibelius ankaŭ ne antaŭsignis bonon: profundaj ombroj sub la okuloj post sendorma nokto, sed esprimo de absoluta sobreco.

Reiner peze sinkis en la ledan seĝon starantan kontraŭ la skribotablo.

– Vi freneziĝis, Dibelius, vi tute freneziĝis. Diru al mi, ke ĝi ne estas vera – li diris mallaŭte kaj sen espero je konfirmo.

Senvorte, Dibelius puŝis la cigarujon al li. Li pasis la fajron al Reiner.

– Tio estas neebla – Reiner diris, subite sentante la kolumon de sia laŭmezure tajlorita uniformo momente fariĝi tro streĉa. – Ĝi estas preter mia kompreno.

– Kaj tamen – jen estis la unuaj vortoj de Dibelius. Li donis al Reiner folion da tajpita papero trans la larĝo de la skribotablo. – Legu ĝin.

Ĝi estis konciza, verkita en sufiĉe malbona germana lingvo, raporto pri okazaĵo ĉe la ĉaskpalaceto de certa Edwin Wąsowski. Detala priskribo de la banĉambro kaj la niĉo malantaŭ la flankenklinebla lavujo. Reiner interne ridetis vidante la frazon: "certa Wąsowski". Dibelius ne povis forigi la kutimojn de la antaŭa komisaro de la prusa polico – sed li tuj rimarkis, ke tiu ĉi interna rido estis nur pozo por kaŝi veran timon. Li prenis la cigaron el sia buŝo kaj rimarkis, ke lia mano tremas.

– Eble ĉi tiu servisto vere estas...

– Mi vekis niajn teknikistojn – Dibelius diris, ne lasante lin fini. – Nun mi povas diri plencerte, ke la fingrospuroj de Wąsowski estas kaj sur la monbiletoj kaj sur la ebonitaj filmkovriloj.

– Nur la liaj? – Reiner volis scii.

– Alilulaj ankaŭ. Ne de ĉi tiu ĉefservisto, ĉiuokaze. Mi ordonis, ke oni prenu la daktilogramojn el la karafo kaj pleto. Verdire li mem eskapis de ni, sed mi jam eltiris lian identigilon.

– Do li estas nesingardema pri ĉio ĉi?

– La kaŝejo estis tre bone kamuflita. Mi povas diri al vi, ke mi malkovris ĝin tute hazarde. Kaj koncerne la ĉefserviston, la afero tute ne estas tiel pura. Unu el miaj arkivistoj ĵuras, ke li jam vidis la vizaĝon de tiu ĉi ĉefservisto ie antaŭe. Ĉiuokaze, lia fuĝo parolas por si mem, verŝajne ili ambaŭ estas komplicoj.

– Kaj filmoj? Kion enhavas la filmoj?

– Mi certigas vin, ke ĉi tiuj ne estas amatoraj fotaĵoj el ekskursoj. Iuj planoj kaj fragmentoj de la fortikaĵsistemo. Ni ankoraŭ ne povis determini ĉu ili reprezentas unu objekton aŭ plurajn. Ĉiukaze – fortikaĵojn. Krome, organiza skemo de la berlina polico, fotita fragmento de la listo de dungitoj rajtigitaj al speciala manĝaĵa helpo, kaj listo de la nomoj de SD-oficiroj laborantaj en specialaj grupoj. Ne malmulte, kiel vi vidas.

– Tio ŝajnus sufiĉe klara – diris Reiner. Li nun komprenis, ke liaj timoj estis iomete troigitaj. Fine la afero alvenis en la manojn de Dibelius, kiu verŝajne ne volus doni al ĝi nepravigeblan diskonigon. Ili ja kutimis viziti Wąsowski-on...

– Klare kaj malgaje por ni. – La voĉo de Dibehus interrompis liajn iradon de pensojn. – Estas vere, ke mi ne estas lia kuzo, kaj ĉiaj grafaj ligoj kun li estas tute neeblaj – li eĉ ne provis kaŝi sian ironion – sed... – li paŭzis. – Mi diras al vi, Reiner, por la unua fojo en mia vivo mi estas feliĉa, ke mia patro estis buĉisto kaj ne barono...

– Nia parenceco...

– Jes, jes, mi scias – interrompis lin Dibelius. – Cetere ne temas pri sanga parenceco, la rilatoj, kiujn vi havis kun li, sufiĉas. Kaj ne nur vi.

– Precize – Reiner diris malvarme – vi ankaŭ. Rememoru, vi estis ĝuste tiu, kiu prezentis lin al mi.

– Mi ne forgesis – li kunpremis la lipojn grimace – ne utilas oferti. Se vi scivolas, mi renkontis lin ĉe la festeno de guberniestro. Lia edzino prezentis nin al ni.

– Mi vidadis lin eĉ pli frue en Berlino. Ni ne renkontiĝis persone tiutempe, sed li memoris min. Mi certigas vin, ĝi estis en tre bona hejmo.

– Des pli bone – diris Dibelius. Li stariĝis kaj streĉis sin kvazaŭ homo, kiu finfaris iom da malfacila laboro. Kaj je la demandanta rigardo de Reiner, li aldonis – Des pli bone, ke ni ne estas la solaj enŝmiritaj en ĉi tiun embarason. La plej multaj el la altrangaj oficiroj restantaj en Varsovio ĉeestis la festojn, kiujn li organizis, ĉu en la vilao en Żoliborz, ĉu en la palaceto en Wąsów. Ĉi tiuj oficiraj snobismoj de ni! La Viena grafo, diable! Lia avo verŝajne aĉetis la titolon post riĉiĝo liverante jutajn piedvolvaĵojn al la armeo. Sed niaj oficiroj, precipe tiuj, kiuj konsideras sin lernantoj de la malnova skolo...

– Ni ĉesu ĝin – diris Reiner. Li mem estis surprizita de la memfido en la sono de sia voĉo. En tio, kion Dibelius diris, li trovis kelkajn punktojn, kiuj permesos al li eliri el la tuta afero. Li diris ĝin laŭte:

– Ĉu eliri el ĉi tio kun honoro? – ripetis Dibelius. – Do ni pripensu ĝin... Ni jam scias, ke Wąsowski konis multajn homojn, kies rangoj estas pli altaj ol la nia. Mi havas informojn el absolute fidinda fonto, ke li eĉ estis alvokata al Wawel, nu, kiam oni ankoraŭ pripensis establi ian registaron en ĉi tiu lando. Do ne nur dependos de ni fini ĉi tiun idiotan kazon.

– Kaj specife? – demandis Reiner.

– Mi proponas – diris Dibelius – mi proponas al vi kunlaboron. Mi ankaŭ volas, ke ni donu ŝancon al junuloj. Mia anstataŭiganto, Lohse, eĉ fervoras eklabori. Vi ankaŭ menciis al mi pri iu inteligenta oficiro. Ĉi tiu via ulo, kia estas lia nomo, Kloss, devus esti sufiĉe inteligenta por deĉifri la reton de Wąsowski, kaj samtempe sufiĉe ruza por vidi sian propran intereson ne impliki niajn homojn en ĉi tiun aferon. Mi fidas mian Lohse-on. Li estas fidela hundo.

– Mi ne povas diri tion pri Kloss – diris Reiner. – Li estas sendependa, tre sendependa, sed feliĉe lia sinteno ne levas iujn ajn obĵetojn.

– La plej grava afero – diris Dibelius – ke li ne estu tro ambicia. Ĉu vi komprenas, kion mi volas diri? – Ne atendante respondon al ĉi tiu demando, li ĉirkaŭiris la skribotablon kaj falis en la duan ledan seĝon kontraŭ Reiner. Li frapis lin en la genuon svinge. – Mi sugestas, ke vi prezentu la aferon al li jene...

* * *

– Kio vin turmentas, sinjoro Oberleutnant? – Kurt demandis, metante apud la liton de Kloss liajn ŝuojn poluritajn ĝis brilo. – Eble mi iru al la apoteko?

– Dankon – li respondis – mi fartas bone. Alportu matenmanĝon, mi baldaŭ leviĝos. Ĉu estis iu poŝto?

– Vi forgesas, sinjoro Oberleutnant, ke hodiaŭ estas dimanĉo.

– Kaj vi neniam havis postebrion? – li tordis siajn lipojn en falsan rideton.

– Do eble vi povus provi akiri iom da acidlakto? – Kurt tiel volis plenumi la neesprimitajn dezirojn de sia superulo, ke li ŝajne planis liberan posttagmezon. Kloss demandis lin pri tio rekte.

– Efektive, mi volis iri al la kinejo, se sinjoro Oberleutnant ne kontraŭas. Sed kiam temas pri postebrio, mi opinias, ke acida lakto estas la plej bona, kvankam kiam mi estis en Rusio mi lernis, ke tie oni kuracas postebrion...

Kloss geste ordonis al Kurt, ke li forlasu la ĉambron. Li jam kelkfoje aŭdis la rakonton pri kuracado de postebrio per pikla acido. Li decidis, ke li lasos al Kurt iri al la kinejo, sed li diros tion ĉi al li nur post la tagmanĝo, la knabo penu dum almenaŭ kelkaj horoj. Kaj li pensu, ke Oberleutnant Kloss tro multe drinkis la antaŭan nokton.

Tio ne estis vera. Kloss havas zorgon, problemon, kiun li ne scias kiel trakti.

Ĝi komenciĝis en la nokto de vendredo al sabato. Li dormis profunde; estis la tria aŭ kvara horo matene kiam la telefono, kiun li metis sur la plankon apud la sofo, komencis sonori.

– Onklino Wanda estis grave malsana – li aŭdis en la aŭskultilo – Oni prenis ŝin al hospitalo en Varsovio.

– Kion? – li kriegis, kiel germana oficiro devus esti krieginta vekite el dormo meze de la nokto.

– Oni povas viziti ŝin dimanĉe en la Hospitalo Dzieciątko Jezus – iu diris pole, kvazaŭ li ne rimarkis la kriegon.

Do Kloss devis denove kriegi germane, ke tio estas eraro kaj pola malrespekto, kaj poste svinge ĵetis la aŭskultilon sur la lulilon. Por iu subaŭskultita la afero devas esti evidenta. Iu polo erare konektiĝis al la loĝejo de germana oficiro kaj ricevis la akran respondon. Sed Kloss ne dormis eĉ unu momenton tiun nokton. La kaŝnomon "Wanda" portis rotestro Wąsowski, kiun li vidis antaŭ kelkaj horoj. Vizito al la hospitalo en Varsovio povus signifi nur unu aferon: areston. Kloss tuj rekonis la voĉon de Majoro Ruciński, kiu aperis en la kompanio de Wąsowski kiel lia ĉefservisto. Informoj pri vizito signifis kontakton. La nombro da literoj de la lasta vorto aŭdita en la aŭdilo determinis la horon. Do dimanĉe je la kvina horo ĉe delonge difinita loko Kloss renkontiĝos kun iu, kiu donos al li pliajn detalojn pri la aresto de Wąsowski. Nur je la kvina horo dimanĉe posttagmeze, kaj estis la tagiĝo de sabata mateno. Li rememoris Wąsowski-on, kiu preskaŭ tenere ĉirkaŭprenis Standartenführer-on Dibelius, kaj nun la sama Wąsowski... Ne, tio estas nekredeble. Kiel povus esti okazinta la malkaŝo? Ĉu eblas, ke kiam Dibelius venis ĉasi, li planis kunpreni la gastiganton? Kio falis en liajn manojn? Ĉu ankaŭ la du faskoj da cent-dolaraj biletoj, kiujn Kloss alportis? Kun sento de malŝarĝiĝo li rememoris, ke li donis al Wąsowski la dolarojn envolvitajn en gazeto. Li ŝajne tiam portis gantojn, do li verŝajne evitis lasi iujn ajn spurojn. Sed ili havas Wąsowski-on, kiu ja konas lin. Estas vere, ke li estas forta kaj sperta agentecoficiro, sed ĉu li ne rompiĝos? Dibelius, konata kiel "Sanga Max", fanfaronis, ke li povas rompi la plej fortajn. Samtempe, ekzistas dua mistero: kiel Ruciński sukcesis eskapi? Aŭ eble Dibelius ankaŭ arestis la ĉefserviston kaj tiu vendis Kloss-on al li, kaj la telefona voko estis la prezo, kiun Ruciński pagis al Dibelius pro savi sian vivon? Li forpuŝis tiun penson, ĉar finfine, la sola kialo por tiuj malhelaj pensoj estis lia persona abomeno al Ruciński. Ne vere klaras, kial li ne ŝatis lin. Lia laboro estis perfekta, lia scio pri la metio bonega. Eble la tono de supereco, kiun Ruciński kelkfoje uzis rilate al Kloss, li, maljuna profesiulo, rilate al la amatoro, kiel kiu li konsideris Kloss-on; eble tio igis Kloss-on malamika al li?

Sed li ne povas nun, en momento de mortiga danĝero, fidi je siaj propraj efemeraj malamikecoj. Oni eble povas ne senti ian apartan sindonon al la membro de la antaŭmilita Duo, tamen respekti lian laboron, profesiecon, kuraĝon kaj trankvilsangecon.

Li decidis prokrasti la aferon ĝis dimanĉa posttagmezo, ne plu pensi pri ĝi ĝis li ekscios la detalojn. Por ĉia kazo, li purigis la apartamenton kiel eble plej bone, profitante la fakton, ke Kurt ankoraŭ dormis, li bruligis en la cindrujo kelkajn paperojn kun notoj, kiujn li parkerigis, kaj iris al la oficejo. Nur ĉi tie montriĝis, ke tamen li devos pensi pri la afero, kiun komencis la nokta telefona konversacio, kaj tio ĉi danke al Oberst Reiner.

Serĝento Patschke, la estro de la sekreta kancelario, kaptis Kloss-on en la koridoro.

– La estro volas vidi vin tuj, leŭtenanto, li jam dufoje demandis pri vi.

Kloss rigardis sian horloĝon mirigite. La serĝento komprenis tiun ĉi geston.

– Ne, vi ne malfruis, Reiner aperis ĉe tagiĝo.

Kloss frapis la masivan kverk-kovritan pordon. Li rektigis sin antaŭ la skribotablo de la kolonelo.

– Bonvolu sidiĝi, leŭtenanto. Mi volas paroli kun vi pli longe.

Ĝentila tono, senpekaj manieroj kiel kutime, nur ia paniko en la okuloj, tion ĉi rimarkis Kloss. Ĉu li ankaŭ timis? Reiner alŝovis seĝon por Kloss kaj faris geston kvazaŭ por helpi la leŭtenanton sidiĝi. Li neniam antaŭe estis tiel ĝentila.

– Mi preterlasos enkondukojn kiel: mi tre aprezas vin, ktp. Permesu al mi komenci per la konkretaĵoj. La misio, kiun mi volas konfidi al vi, estas grava kaj treege delikata. Ĝuste tial mi decidis doni al vi ŝancon. Sukcesa fino de ĉi tiu kazo povus gajni al vi la Feran Krucon, malsukceso – kostus al vi kare. Ne nur sole al vi. Sed ĝi ankaŭ kostus al vi multe – li ripetis.

– Mi ŝatas hazardludojn – Kloss diris honeste.

– Ni arestis danĝeran agenton, Leŭtenanto. La areston mem efektivigis la ministerio de nia amiko Dibelius, sed pro ĝia graveco ni decidis pritrakti la aferon kune. Tio validas kaj por la Ministerio pri Sekureco kaj por la Abwehr. Mi ŝatus konfidi ĉi tiun aferon al vi kaj al sperta SD-oficiro kun multjara krima praktiko, al Hauptsturmführer Lohse. Ĉu vi konas lin?

– Mi konas lin. Kiun do oni arestis? – li demandis, antaŭsentante la respondon.

Reiner konfirmis liajn suspektojn. Sen deturni la okulojn de la paperoj, li rakontis al Kloss la historion pri la hazarda trovo de la kaŝejo en la banĉambro. Li eĉ permesis al si iom da sarkasmo rilate al la Standardenführer, kiu malkovris la kaŝejon nur danke al sia ebrieco, kvazaŭ tiel li volus krei ian interkompreniĝon inter si kaj Kloss. “Tiu maljuna drinkulo havas inferajn bonŝancon kaj kapablon fari la problemojn, kiujn ni devas solvi kune,” – tiu ĉi ŝajnis esti la subteksto de la sarkasmo de Reiner. Tiam li nelonge rakontis la fuĝon de la ĉefservisto kaj priskribis la enhavon de la kaŝejo, sed je unu momento li haltis meze de frazo.

– Vi trovos ĉiujn detalojn en la materialoj. Nun mi ŝatus atentigi vin, sinjoro Leutnant, pri kelkaj delikataj kaj subtilaj aspektoj de la kazo. Edwin Wąsowski estas aristokrato, parenca al kelkaj bonaj germanaj familioj. Estus tre bedaŭrinde se... – li paŭzis.

Kloss kapjese signis, ke li komprenis.

– Pardonu min, sinjoro Oberst – li komencis malrapide, kvazaŭ li volus elekti la ĝustajn vortojn kaj trovus tion malfacila – kiam mi venis hieraŭ al vi kun la ordono de generalo Wierlinger, mi havis la impreson, ke Wąsowski havis certan, mi dirus, intimecon kun la Standardenführer Dibelius. Se mia impreso estis malvera...

– Ĝi ne estis, Kloss. Ni ĉiuj vizitis lin, ankaŭ mi. Wąsowski ankaŭ vizitis la domon de la varsovia guberniestro, kaj iam eĉ estis invitita al Wawel. Se mi dirus al vi, ke mi vidadis lin en Berlino en la hejmo de... – li hezitis. – Ne gravas. Neniu el tiuj vizitoj povas esti ligita al la kazo de Wąsowski, ne povas, ĉu vi komprenas? Se vi havas iujn ajn dubojn pri ĉi tiu afero, bonvolu diri al mi nun. Mi ankoraŭ povas liberigi vin de ĝia kondukado.

– Mi havas neniujn dubojn – respondis Kloss – pri la lojaleco de vi, sinjoro Kolonelo, al nia Führer.

- Tio sufiĉas por mi. Ekde lundo vi kaj Lohse komencos prilabori la aferon. Prenu vian tempon, laboru malrapide kaj zorge. Mi volas, ke vi komprenu min ĝuste, Dibelius kaj mi ne volas ŝpari malamikojn de la Reich, sendepende de iliaj pozicioj kaj familiaj ligoj. Sed ni ne povas permesi, ke la malpuraĵo de ĉi tiu afero makulu senkulpajn homojn, kiuj eble tro senpense cedis al la persona ĉarmo de Wąsowski, sed restis honestaj germanoj kaj nazioj. La elekto de esplormetodoj dependas nur de vi. Unu afero estas certa: ĝi devas esti efika, senkompata kontraŭ malamikoj, diskreta...

La telefono eksonoris. Reiner prenis la aŭdilon. Kloss rimarkis la sangon elfluantan de la vizaĝo de la Oberst dum li aŭskultis.

– Li estas kun mi nun, kara Dibelius, mi tuj donos ĝin al li. – Li remetis la aŭdiilon sur la lulilon. Li ekstaris kontraŭ Kloss, devigante lin alpreni streĉan pozon. Li ekrigardis lin rekte en la okulojn.

– Kloss – li diris – tre multe dependas de vi. Ekzistas gravaj momentoj en la kariero de juna oficiro. Ve al tiu, kiu ne rimarkas ilin ĝustatempe. Standardenführer Dibelius ĵus informis min, ke la planoj trovitaj en la ĉaspalaceto en Wąsów entenas la situon de defendaj pozicioj ĉirkaŭ la ĉefsidejo de nia Führer...

Ĝi estis sabate. Forlasinte Reiner-on, Kloss revenis al la oficejo nur por momento, delegante aktualajn aferojn al sia helpanto, juna Leutnant Geisler.

Li decidis promeni por pripensi tion, kio okazis. Li ne povis pardoni sin pro tio, ke li ne prenis la mikrofilmojn dum sia lasta vizito al la ĉaspalaceto. Kompreneble, ekzistas ŝanco, ke Kloss sukcesos kopii ilin en la komenca fazo de la esploro, sed la taskon povas malfaciligi la fakto, ke Dibelius, kaj tial verŝajne Lohse, jam scias, kion reprezentas la planoj en la etaj kadroj de mikrofilmo. Sed estos tempo pripensi tion poste, ĉar nun restas la plej grava afero: Wąsowski.

Kloss sciis preskaŭ nenion pri li. Kiam antaŭ kelkaj monatoj sendito de la centrejo informis lin pri la transpreno fare de la onklino Zuzanna de unu el la antaŭmilitaj berlinaj retoj de la pola "Duo" kune kun ĝiaj filioj en Varsovio, Vieno kaj Krakovo, li ne kaŝis siajn timojn. Sed kelkmonata kunlaboro kun Wąsowski, kiu estris la Varsovian filion kune kun Majoro Ruciński, konvinkis lin, ke valoras la riskon. Li jam ricevis de Wąsowski kelkfoje grandajn, bonajn materialojn, plurfoje ampleksan studon de la problemo, kies kunmeto el individuaj informoj de la agentoj daŭrus multe pli longe, ne forgesante la fakton, ke Wąsowski, danke al siaj konektoj, povis atingi rondojn, inter kiuj estis pli facile renkonti maldiskretaĵojn, ofte tre gravajn ne nur por militaj operacioj, sed ankaŭ por la diplomatio de la Aliancanoj.

La malliberigo de Wąsowski do estos grava bato por Onklino Zuzanna. La ŝancoj eltiri lin el la manoj de Dibelius estas preskaŭ nulaj, kaj cetere, sendepende de la persona simpatio de Kloss por Wąsowski, ne lia persono estas la plej grava ĉi tie, sed lia agado, kaj tiu ĉi estas finita jam por ĉiam.

La persona sekureco de Kloss ankaŭ estas en danĝero. Verŝajne nur la lia, kvankam pri tio li ankaŭ ne povas esti certa, sed tio ankaŭ sufiĉas. Li povis doni nur la plej bonan opinion pri Wąsowski; li instinkte sentis en li homon, kiu sub sia bonkora gajeco kaŝis obstinecon kaj firmecon.

Tamen estas eta "sed"... Wąsowski estis profesiulo, dum jaroj li ludis la rolon de riĉa malŝparemulo, voremulo kaj festanto, kio estis des pli facila por li, ĉar li efektive devenis de sufiĉe riĉa graffamilio... Sed ĝuste tio kreas la danĝeron identigi la rolon kun la vivo. Eble Wąsowski bedaŭros disiĝi de sia enkarniĝo kaj konsentos vendi ĉiujn al Dibelius por la prezo de konservado de sia statuso, aŭ eble li tiel identiĝis kun la ludo, ke li volos daŭrigi ĝin eĉ sub germana kontrolo? Kloss sciis la detalojn de sia laboro tro bone por nekonscii pri la danĝero, kiun ĉi tiu ludo prezentis. Li ofte renkontis agentojn laborantajn por du, tri aŭ pli da mastroj, kiuj, je iu punkto en siaj vivoj, jam ne identiĝis kun iu ajn ĉefo – ili ludis sian propran ludon.

Li telefonis al Lohse el la plej proksima apoteko. Sciante, ke ili laŭsupoze kunlaboru, li traktis Kloss-on iom arogante. Tio eĉ konvenis al Kloss; la rolo de helpanto al la Hauptsturmführer prezentas certajn eblecojn.

Li eĉ ne rimarkis, kiam li ekdormis. Lin vekis Kurt, kiu enportis vaporantajn telerojn. Estis preskaŭ la kvara horo. Kloss manĝis tagmanĝon kiel eble plej rapide, donis al Kurt forpermeson por la posttagmezo kaj prenis la unuan rikiŝon al Mokotowska. En malgranda kafejo li rimarkis nekonatan al si knabinon sidantan apud la fenestro, trinketantan surogatan teon kaj rigardantan la kuŝantan antaŭ ŝi "Kurier Warszawski", la verdan mansakon kaj paron da krucitaj verdaj gantoj starantaj sur ĝi. Li atendis ĝis la knabino fintrinkos, kaj kiam ŝi stariĝis, li ekiris kelkajn momentojn post ŝi. Ŝi marŝis sen rigardi malantaŭen, kaj Kloss sekvis ŝin je dekduo aŭ pli da metroj. Ŝi turnis sin en la straton Wilcza, transiris la stratojn Krucza kaj Marszałkowska, kaj haltis, kvazaŭ kontrolante la adreson, antaŭ bruna domo apud la strato Poznańska. Sur la dua etaĝo ŝi haltis antaŭ pordo, malfermis ĝin per ŝlosilo kaj lasis ĝin duonmalfermita.

Majoro Ruciński atendis lin en granda, malluma, plena de meblaĉoj ĉambro. Senvorte, li ŝovis al Kloss seĝon, el kies kuseno eliĝis marherbo.

– Ĝi devis iam okazi – li diris. – Ĉu vi volas scii, kiel ĝi okazis?

– Mi jam scias – li respondis. – Ekde lundo, kune kun Hauptsturmführer Lohse, mi transprenas ĉi tiun aferon.

– Dankon al Dio! — diris la alia.

– Kaj kial? – Kloss diris kolere. – Vi eble ne imagu, ke mi povos ŝpari lin. Mi eble devos spekti lian batadon kaj aŭdi la unuan nomon, kiun li diros al ili. Mi ne ekskludas, ke ĝi estos mia nomo.

– Edwin ne diros, Edwin ne diros ion ajn.

Kloss nur ridetis. Li vidis ŝajne fortajn kaj honestajn homojn petegantajn esti mortigitaj, kaj kiam la morto ne venis, ili perfidis siajn plej proksimajn parencojn kaj amikojn, kondamnante ilin al la sama torturo.

– Mi konas lin de dek kvin jaroj, ankoraŭ el Berlino kaj Hamburgo. Se li ne povos deteni sin, li dispremos la fioleton kaŝitan en sia dentoplombo. Mi povas promesi al vi, ke Edwin ne perdos sian trankvilsangecon. Se ni povus fari ion por li...

– Kion? – Kloss ridis en lian vizaĝon. Tiu Ruciński jam incitis lin. – Ĉu organizi agon por Aleja Szucha? Eble liberigi lin?

Ruciński silentis. Kloss kompatis lin kaj samtempe sentis ian honton. La alia ŝajne ne rimarkis tion.

– Vi scias, – li diris, – Edwin Wąsowski estas mirinda homo. Kial laŭ vi li tion faris? Kariero? Li malestimis la karieron. Li neniam diris tion al mi, sed mi opinias, ke li tute ne ŝatis la armeon. Mono? Amuza. Ĉe la Berlina posteno Edwin elspezis pli da sia propra mono ol tiun de la registaro. Do tio ankaŭ ne estas la kialo. Li ne ŝatis germanojn, kaj precipe prusojn, sed mia Dio, la nura malŝato kontraŭ membroj de alia nacio, kiom ajn granda ĝi estis, ne sufiĉas. Li faris ĝin, kaj li faris ĝin brile, mi povas diri al vi, ĉar li estis aktoro, li estis aktoro, kiu neniam havis ŝancon ludi sur la sceno. Li aktoris en la reala vivo kaj preparis sin por siaj roloj kun granda zorgo. En '35, post kiam nia antaŭa reto estis likvidita, ni bezonis ian alkroĉpunkton. Ni kreis tian fikcian kompanion: la Hamburga-Sudamerika Kafo-Komerca Kompanio. Ĉi tio supozeble estis kovro por nia vera agado. Kaj ĝi fakte estis. Sed Edwin... Vi ne konas Edwin-on. Li vere komencis vendi kafon. Ne nur tio. Li fariĝis unu el la ĉefaj fakuloj en tiu ĉi industrio. Li povus rapide fariĝi riĉa. Ĉu vi komprenas, kion mi celas?

– Ne – Kloss konfesis honeste.

– Ni ne povas savi Edwin-on. Ĉiuokaze, mi ne scias ĉu li tion dezirus. En '37, kiam ĉiu-momente minacis nin reala risko de malkovro, Edwin petege devigis min promesi, ke se ni estus kaptitaj, ni ne interŝanĝus lin. Ĉu ili scias – li subite ŝanĝis la temon – kio estas sur la mikrofilmo?

– Jes – diris Kloss.

– Des pli bone – murmuris la alia. – Ni ne povas savi Wąsowski-on, sed ni povas ebligi lin ludi ankoraŭ unu rolon, la plej grandan rolon en lia vivo.

– Mi komprenas – diris Kloss, kaj li efektive komencis kompreni. – Vi volas, ke Wąsowski komencu malkaŝi la sekreton.

– Jes – diris la alia. – Malkaŝi la komplicojn, kiujn vi sugestos al li. Granda, giganta spiona reto, inkluzive de kelkaj el iliaj eminentuloj, lasu ilin komenci mordi unu la alian.

– Mi havas ion pli bonan – Kloss diris mallaŭte. Li subite eksentis simpation por Ruciński. – Mi havas ion multe pli bonan – li ripetis. – Ion, kio povus pli facile allogi ilin. Komploto, interna komploto. Kion vi pensas pri tio?

– Ĉu vi memoras la raporton de Edwin de antaŭ tri monatoj? Tiun pri la provo de grupo de berlinaj generaloj trovi kontaktojn tra Stokholmo?

– Ne zorgu, mi ne pensas pri vera komploto. Ni lasos trankvilaj tiujn, kiuj provas konspiri kontraŭ Hitler, kaj ni preparos ion ekstran por Dibelius kaj Reiner.

– En ordo – la alia ekviviĝis. – Mi sciigos la centrejon. Mi petos pri la aprobo de la plano kaj pri la listo de kandidatoj. – Li fariĝis pli juna en unu momento. – La plej grava afero estas, ke Edwin komprenu, kion vi celas fari, ke li ne diru tro multe nek tro malmulte.

* * *

Kloss estis revenanta el Wilcza strato kun levita spirito. La plano, kiu kristaliĝis en lia menso antaŭ kelkaj minutoj, ŝajnis freneza nur supraĵe. La terormekanismo de la Drite Reich estis tiel kompleksa, la konektoj inter la individuaj ligiloj tiel interplektitaj, kaj la divido de respondecoj tiel neklara, ke la ludo, kiun li estis entreprenonta, ofertis ŝancon. Wąsowski, jam sendefenda, ŝlosita en mallarĝa ĉelo, senigita je amikoj kaj kontaktoj, malkaŝita kiel malamiko de la Reich, daŭre povas vundi la malamikojn kaj li faros tion.

Li eksentis ondon da energio kaj decidis, ke kvankam li partoprenos en la enketo nur morgaŭ, nenio malhelpos lin esplori la kazon jam hodiaŭ. Li haltigis rikiŝon kaj ordonis, ke oni veturigu lin al Żoliborz. Li forsendis la rikiŝo-ŝoforon ĉe la Plac Inwalidów kaj ekiris laŭ la mallarĝaj, mallumaj stratoj de la vilaa kvartalo direkte al la Vistulo. Li rapide rimarkis, ke ĉi tie li efektivigos nenion. Antaŭ plata, modernisma vilao, kiun li sciis ke ĝi apartenas al Wąsowski, du marbluaj policanoj varmigis siajn manojn sub korbo kun brulanta koakso. Li turnis sin sur la kalkano, sukcesis kapti droŝkon, kaj ordonis, ke oni veturigu lin al la konstruaĵo de la Abwehrstelle Warschau.

Duonhoron poste, li veturis per Skoda duonkamiono kun ses korpogardistoj direkte al Wąsów. Li lasis la homojn sur la bieno kaj, armita nur per pistolo kaj elektra torĉlampo, ekmoviĝis al la palaceto. Li eltrenis la timigitan virinon el la kuirejo kaj ordonis al ŝi konduki lin al la kabineto de la grafo. Li ĝojis ekscii, ke neniu ankoraŭ aperis en la palaceto de post la forkonduko de la Grafo. Dibelius verŝajne ordonis gardi la Żoliborz-an vilaon ĉar li supozis, ke ĝi estis la sola loko, kie Wąsowski tenas la interesantajn lin objektojn.

Grandega Chippendale-skribotablo, samspecaj brakseĝoj kaj ŝrankoj. La sola disonanco en ĉi tiu interno estis simpla usona turnseĝo staranta apud la skribotablo. Li kontrolis, ke la tirkestoj de la skribotablo ne estas fermitaj. Li decidis poste pririgardi ilian enhavon. Nun li volis antaŭ ĉio trovi la lokon, kie Wąsowski tenis la dokumentojn, kiuj, laŭ lia opinio, meritas esti sekurigitaj. Li deŝovis la ŝrankojn for de la muro, serĉante ian kaŝejon, levis la bildojn unu post unu, poste kunvolvis la tapiŝon kaj kun torĉlampo li traserĉis la plankon metron post metro, sed tute vane.

Kiam preskaŭ rezignanta li sidiĝis sur la usonan turnseĝon, preta komenci traserĉi la enhavon de la tirkestoj – finfine, teni ĉion en videbla loko estus konvena eĉ al la senzorga vivmaniero de grafo Edwin Wąsowski – li rememoris la disonancon, kiu trafis lin en la momento kiam li eniris la kabineton. Li stariĝis, metis la seĝon sur la skribotablon, kaj palpis la lede remburitan dorsapogilon kaj sidlokon, sed estis nenio tie. Li renversis la seĝon kaj vidis la ŝraŭbojn tenantajn la ŝtalan diskon, al kiu estis alkroĉita la ŝraŭbo, kiu turnis la seĝon. Li sciis, ke li estas sur la ĝusta spuro.

* * *

– Mi postulas tualetvarojn por razi min, subvestojn kaj vestaĵojn por ŝanĝo, kaj decan manĝaĵon. Sen plenumo de ĉi tiuj bazaj kondiĉoj, ĉia provo fari ian ajn konversacion kun mi estas destinita al malsukceso. Bonvolu diri ĉi tion al mia amiko, Standardenführer Dibelius – Li stariĝis kaj iomete riverencis, kvazaŭ konsiderante la konversacion finita. Li volis je ĉia kosto fari ke tiu ĉi malgranda dikulo perdu sian ekviibron.

– Leviĝu! – Lohse ekmuĝis. Ŝajnas, ke li jam perdis kontrolon de si. – Vi porko, ĉu vi pensas, ke ni estas ĉi tie por paroli kun vi! Vi baldaŭ vidos, ke tio estas eraro. La bastonoj de miaj knaboj moligas eĉ la pugojn de grafoj! – li enspiris, kvazaŭ li volus diri ion alian, sed la pordo malfermiĝis kaj Oberleutnant Kloss ekstaris tie.

Wąsowski turniĝis kaj renkontis la okulojn de la juna Abwehr-oficiro.

Li eĉ ne palpebrumis – pensis Kloss kontente.

– Ne nervozu, Adolf – diris Kloss. Li deturnis sian rigardon de la vizaĝo de Wąsowski kvazaŭ ĝi estus indiferenta objekto. – Mi vidas, ke vi komencis la laboron sen mi. Mi jam diris al vi, ke mi estis tre feliĉa, kiam Reiner informis min, ke ni kunlaboros. Kiel fartas via paciento? Juĝante laŭ via ne tiom bona humoro, ne tre parolema, ĉu ne? – Li paŝis ĉirkaŭ la ĉambro, babilante nekohere. – Tamen mi opinias, ke sinjoro Wąsowski komprenos, ke kelkfoje estas pli bone paroli ol silenti. – Li diris la lastan frazon tiel, ke ili denove rigardu unu la alian dum pli longa momento.

– Eble vi provos? – Lohse ne kaŝis sian mokadon.

– Mi revas pri ĝi – diris Kloss. – Bonvolu sidiĝi, sinjoro grafo? – li diris al Wąsowski, montrante al li komfortan brakseĝon starantan en angulo de la ĉambro. Okulangule li ekvidis, ke la vizaĝo de Lohse sange ekruĝiĝis.

– Wehrmacht estas Wehrmacht – diris Wąsowski, sidiĝante. – Oni tuj rekonas.

– Ne forgesu voki min kiam li komencos paroli – diris Lohse. Li eĉ ne provis kaŝi la koleron, kiu eksplodis en li. Li svinge fermis post si la remburitan pordon. Ili fine restis solaj.

– Glason da konjako, sinjoro grafo? – Kloss malfermis la ŝrankon starantan apud la fenestro. Li timis, ke Lohse subaŭskultas kaj eble ankaŭ observas ilian konversacion. Tro multe oni diris pri la sekretoj de la esplordemandaj ĉambroj sur Aleja Szucha por ke ĉio estu malvera. Wąsowski devus kompreni tion.

– Malplenstomake? – demandis Wasowski.

– Ĉu oni ne donis al vi matenmanĝon?

– Ili alportis iom da kaĉaĉo, mi eĉ ne provis meti ĝin en mian buŝon. Mi ĵus provis klarigi al via amiko, Leutnant, ke ĝis mi estos traktata konvene...

– Saĝa sinteno, mi konfesas. Kaj mi opinias, ke ni povas aranĝi, ke vi estu traktata konvene. Via socia pozicio, via lastatempa influo, viaj vastaj, tre vastaj konatecoj verŝajne rajtigas nin al speciala proceduro de traktado. Cetere, vi ne estas ordinara spiono.

– Akuzon pri spionado oni devas pruvi eĉ en Germanio.

– Vi eraras, ĝi ne estas necesa, eĉ en Germanio. Sed en la kaŝejo en via banĉambro, sur la dolarbiletoj kaj ruloj de "Agfa" filmo trovitaj tie (estas tre bone, ke vi uzas germanajn filmojn eĉ por celoj malamikaj al la Reich) estis viaj fingrospuroj, Grafo. Tre senatente. Ĉu neniu iam avertis vin?

– Jes – diris Wąsowski. – Mi estis senatenta. – Li ridetis. Li estis allogata de ĉi tiu ludo. Li ankoraŭ ne sciis, kion celas ĉi tiu viro vestita en germana uniformo, kies kuraĝon kaj inteligentecon li multfoje rekonis, sed li sentis, ke la alia tiras lin en ian ludon, sian propran, kaj tial ankaŭ la lian.

– Ni uzis la vorton spionado dufoje. Ĉu tio estas bona vorto?

– Mi ne komprenas – Wąsowski levis siajn brovojn. – Ĉu mia germana lingvo vekas viajn dubojn?

– Certaj aferoj supraĵe aspektas simile – Kloss meditis. – Mi uzos medicinan komparon. Du tute malsamaj malsanoj povas kaŭzi tre similajn simptomojn. Nesperta kuracisto, farante diagnozon, evidente elektos la pli oftan malsanon. Juĝante laŭ la simptomoj, kiel dirus tia kuracisto, temas pri spionado.

– Kion dirus bona kuracisto? – Wąsowski sentis, ke tre grava momento en ilia konversacio alproksimiĝas.

– Li ne ekskludus ĉi tiun eblecon, sed li ankaŭ konsiderus alian. Li scivolus ĉu tiu ĉi malsano ne nomiĝas "interna konspiro".

– Tre interese – konfesis Wąsowski sincere. – Tre – li ripetis.

– Precipe – Kloss daŭrigis – se oni konsideras la obstinecon de la paciento, lian sintenon, kiu sugestus, ke li kalkulas je ies helpo. Helpo estas neebla, sinjoro grafo. – Li kliniĝis al Wąsowski. Li decidis, ke venis la tempo informi Wąsowski-on, ke la ago estis interkonsentita kun Ruciński. – Via lakeo kaj verŝajne via partnero en krimaj agadoj sukcesis eskapi, sed vi certe ne atendas, ke li povos eligi vin el Aleja Szucha. Neniu el viaj influaj amikoj levos eĉ fingron por defendi vin. Male, li provos kiel eble plej rapide forgesi, ke li konis vin. Ekstera helpo estas neebla – li ripetis. – La sola persono, kiu povas helpi vin, estas vi mem. – Li forte emfazis ĉi tiun frazon, poste ridis sen devigi sin. – Kompreneble, ni devas kalkuli kun la fakto, ke nenio en nia malgaja mondo estas donata senpage. Mi kredas, ke mi povus promesi al vi bonan traktadon, indan je via pozicio kaj aĝo, se vi promesus al mi, ke vi ne plu kaŝos viajn komplicojn en la komploto por renversi la aŭtoritatojn de la Reich kaj nian gvidanton Adolf Hitler. Ĉu mi klare esprimis min?

– Ŝajnas ke jes.

– Mi ne bezonas tujan respondon. Vi devas pripensi la aferon kaj rememori multon. Ni helpos vin laŭ niaj fortoj kaj eblecoj. Hieraŭ vespere mi veturis al via palaco en Wąsów kaj vizitis vian oficejon. Vi havas tre belajn meblojn. Ĉi tiu skribotablo estas aŭtentika Chippendale-stila, kaj la usona turnseĝo havas multan ĉarmon, kvankam ĝi ŝajnas malkonvena kun la cetera meblaro; estas tre funkcia... Pripensu la aferon. Por ni, via atesto gravas tiom, kiom ĝi estos detala.

– Mi pripensos ĝin, sinjoro leŭtenanto.

– Sufiĉos, se vi donos la respondon morgaŭ – diris Kloss. Li iris al la pordo kaj malfermis ĝin larĝe. Du SS-uloj saltis ekvidante lin.

– Forkonduku la arestiton – li diris al ili kaj sinkis en la brakseĝon, kie Wąsowski sidis antaŭ momento. Li devas atendi Lohse-on kaj eksciis ĉu tiu ne rimarkis ion, ĉar Wąsowski ŝajne komprenis la aferon perfekte.

Sen leviĝi de sia seĝo, Kloss etendis la manon al la pakaĵo da cigaredoj lasita sur la skribotablo de Lohse, senceremonie elprenis unu kaj ekbruligis ĝin. Li devas repripensi ĉiujn elementojn de la ludo, kiu atendas lin.

* * *

Kiam li vidis la nigran Mercedes-on hieraŭ nokte, kaj momenton poste la kolonelon mem pene eliĝantan el la aŭto, li komprenis, ke la afero fariĝas ankoraŭ pli kaj pli komplika. Kiam li surprizis Reiner-on per ekbrilo de torĉlampo rekte en liajn okulojn kaj nur poste, ŝajnigante ke li ĵus rekonis la Oberst-on, pardonpetis al li pro blindigo, li vidis la saman timon sur lia vizaĝo, kies unuajn simptomojn li observis sabatmatene en la oficejo de sia estro.

– Vi ektimis min, Kloss – diris la Oberst kiam li fine trankviliĝis. – Mi ne pensis, ke vi jam estas ĉi tie.

– Mi prenas miajn devojn serioze, Sinjoro Kolonelo – li tiam respondis. – Kiel vi vidas, nin gvidis komuna penso. Vi verŝajne ankaŭ volis trarigardi la paperojn kuŝantajn en la vastaj tirkestoj de ĉi tiu skribotablo. Mi opinias, ke ankaŭ indus vidi la vilaon de Wąsowski en Żoliborze.

– Dibelius verŝajne prizorgis tion – diris Reiner, sed Kloss povis vidi, ke la kolonelo, kiel li, provis atingi la vilaon sur la mallarĝa, ombra strato apud la Plac Inwalidów. – Ĉu vi malkovris ion interesan?

– Mi intencas pririgardi ĝin nur kiam mi alvenos al Varsovio. Post ordigo kaj forĵeto de nenecesaj aĵojn, mi kompreneble transdonos la reston al vi. Krom se vi preferus rigardi ĝin pli frue, Sinjoro Kolonelo?

Estis mallonga silento. Reiner konsideris.

– Ne, Kloss, mi tute fidas vin. Sed mi ŝatus peti vin pri io. Ne oficiale – li ​​hezitis — private — li ​​fine sukcesis eldiri la vorton.

Kloss sentis, ke Reiner nun atendas lian helpon, ian demandon, kiu helpus lin eliri el tiu malfacila situacio. Li decidis ne rimarki ĝin. Li atendis silente sen la plej eta movo.

– Se vi trovus inter ĉi tiuj paperoj ian korespondaĵon el Vieno, precipe kun iu el la familio von Eckendorff... – li denove paŭzis.

– Mi esperas – Kloss decidis kompati lin – ke ĝi ne estos io grava por la enketo, kaj tiukaze ne necesas inkluzivi ĉi tiujn aferojn en la kazdosierojn.

– Ĝuste, Kloss. Mi ne seniluziiĝis pri via inteligenteco. Mi ne volus, ke la familio, al kiu ĉi tiu kanajlo hazarde apartenas, kaj mi certigas vin, ke ili estas tre deca germana familio, tute dediĉita al la Reich kaj la Führer, ekhavu iujn ajn problemojn.

– Pardonu – diris Kloss – sed eble estus pli bone, se mi demandus rekte. Ĉi tio ankaŭ estas la familio de S-ro Oberst, ĉu ne?

– Ne gravas. Ni ne povas permesi, ke honestaj homoj suferu nur ĉar ĉi tiu spiono...

Kloss decidis, ke venis la tempo sugesti iun penson al Reiner.

– Do, Sinjoro Kolonelo – li diris, profitante la momenton de silento kiam Reiner estis ĵus ekbruliganta cigaron – vi estas absolute konvinkita, ke temas nur pri spionado?

– Ĉu vi havas iujn dubojn? – li elspiris fumon al li.

– Mi ne volas fari konkludojn tro rapide, vi ĉiam avertis min pri tio, Sinjoro Kolonelo, sed…

– Do, se ne spionado, kio do?

– Ni pensas la samon, Sinjoro Kolonelo – li diris post pli longa momento, kvazaŭ li volus doni al la alia tempon por mem formuli la penson. – Kiu scias, eble ni malkovris krimon de alta ŝtatperfido? Ĉi tiuj planoj de fortikaĵoj ĉirkaŭ la ĉefsidejo de la Führer, ĉi tiuj homamasoj de altrangaj germanaj oficiroj...

– Bonvolu ĉesi! – Reiner histerie kriis. – Bonvolu ĉesi! – Kaj poste li aldonis mallaŭte: – Mi esperas, ke vi eraras.

* * *

Kloss estis eltirita el siaj pensoj per la voĉo de Lohse:

– Ĉu vi sukcesis, Hans?

– Mi opinias, ke ĝi sukcesos, sed ni devas komenci per doni al li decan ĉelon, alportante al li vestaĵojn, subvestojn por ŝanĝi, kaj manĝojn el restoracio.

– Dibelius devus konsenti pri tio – Lohse diris necerte.

– Se li ricevos informojn por tiu ĉi prezo...

– Mi aŭskultis dum vi ekzamenis lin. Ni ankaŭ povas lerni ion de la Abwehr. Mi ne sciis, ke vi interesiĝas pri medicino.

– Ni ĉiu havas niajn proprajn metodojn, Adolf – li diris, rigardante lin rekte en la okulojn. Lohse eĉ ne provis kaŝi la fakton, ke li subaŭskultis lian konversacion kun Wąsowski. – Vi vidas, Lohse – li diris post iom da tempo, – mi volas dividi kun vi certan suspekton. Kaj ĉiuokaze — li ​​mansvingis kvazaŭ li subite ŝanĝis sian opinion – eble mi eraras, eble nur morgaŭ, post kiam mi pridemandos Wąsowski-on...

– Vi diras ĝin kvazaŭ vi certe scius, ke Wąsowski diros ion.

– Mi esperas, mi simple esperas, mia Adolf.

* * *

Lohse forlasis la kabineton de la Standardenführer ekstreme mirigita de la nova, antaŭe nekonata vizaĝo de sia estro. Dibelius estis ekstreme dolĉa. Nekredeble! Li, kiu kapablis riproĉi lin, la Hauptsturmführer-on, per kazerna ĵargono en la ĉeesto de simplaj SS-uloj, hodiaŭ promenis ĉirkaŭ Lohse kvazaŭ li estus la plej kara gasto.

– Memoru, Lohse – li stariĝis kaj komencis paŝi ĉirkaŭ la kabineto, geste indikante la Hauptsturmführer-on, ke li restu sidanta sur sia seĝo, – ke mi ne elektis vin hazarde. Vole aŭ nevole, ni devas labori kun la Abwehr. Mi scias, mi scias, kion vi diros al mi, ke ĝi ne estas la plej oportuna, sed kion oni povas fari. Feliĉe, tiu ĉi Oberleutnant Kloss, kiun Reiner nomumis por pritrakti ĉi tiun kazon sub via direkto, estas disciplinema oficiro kaj, kiel Reiner certigas nin, kapablas vidi la limojn, ekster kiuj eĉ la plej bona agentecoficiro ne devus iri.

– Li estas novulo, sinjoro Standardenführer – interrompis Lohse – nu, vi scias, unu el tiuj inteligentaj tipoj, kiuj havas "siajn proprajn metodojn.“

– Jes, jes, Lohse, vi priskribis lin ĝuste. Oni tuj rekonas maljunan profesiulon. Nin — ĉar vi kaj mi, ni ambaŭ estas malnovaj policveteranoj — ne povas trompi ĉi tiuj bubaĉoj, eĉ la plej inteligentaj bubaĉoj. Vi, ekzemple, ne lasos vin esti trompita, ĉu ne, Lohse? – li familiare frapetis lin je la ŝultro.

– De Kloss? – li diris mokridante. – Vi povas esti trankvila, sinjoro Standardenführer.

– Ni konsentu – Dibelius daŭrigis konkrete – ke ĉiuj metodoj taŭgas por atingi la deziratajn rezultojn. Mi kavas nenion kontraŭ tio, ke oni razu kaj nutru Wąsowski-on. Verdire mi tute ne komprenas, kial mortonto bezonas esti bone nutrata, kaj li verŝajne ne estas tia idioto, ke li ne konsciu, kio lin atendas. Sed lasu tio esti! Nur ke li paru! Via tasko, aŭ pli ĝuste via propra, Lohse, estas apartigi la grenon de la grano. La dosieroj, kiuj certe interesos Berlinon, ne devus enhavi la nomojn de homoj, kies sindonemo al la Führer kaj la germana nacio estas vaste konata. Sed tio ne signifas, ke ni devas indulgi la malamikojn de la Reich. Vi devas je ĉia kosto elpremi el Wąsowski la nomojn de liaj informantoj kaj kontaktoj kun la aliancana agenteco. Kion vi pensas, ĉu li laboras por la usonanoj aŭ la angloj?

– Mi pensas, ke li prefere laboras por la bolŝevikoj – Lohse decidis, ke li povas permesi al si ŝerci.

– Mi ankaŭ pensas tiel,” ridis Dibelius. – Kaj unu afero pli, Lohse, nur inter ni la SS-uloj. Ni devas atente observi niajn amikojn de la Abwehr. Ili volonte agnoskus niajn venkojn, kaj eĉ pli volonte kulpigus nin pri siaj propraj malvenkoj.

– Dankon pro via fido, sinjoro Standardenführer.

– Parolante pri fido– ŝajnis kvazaŭ Dibelius subite ekrememoris ion. – Mi kredas, ke mi nun povas diri al vi sekrete, ke post la fino de ĉi tiu afero, mi sendos al la Reichsführer peton pri via promocio. Ĝi delonge decas al vi.

Neniam antaŭe Lohse ricevis tiom da bonkoreco de Dibelius samtempe. El la pordistejo en la ĉefa konstruaĵo li telefonis sian oficiston por venigi Edwin-on Wąsowski el la malliberejo, sed li eksciis, ke antaŭ duonhoro tiun ordonon eldonis Oberletnant Kloss, kiu ĵus komencis pridemandi la arestiton. Lohse mense malbenis la impulsiĝeman oficiron, ĉar li intencis manĝi decan matenmanĝon antaŭ ol pridemandi Wąsowski-on, sed kion li povus fari? Li diagonale transiris la korton, kiun kelkaj arestitoj, gardataj de SS-ulo, provis senneĝigi.

Kaj Oberleutnant Kloss efektive jam komencis pridemandi la grafon. Edwin estis glate rezita, kaj neĝblanka ĉemizo elrigardis el sub lia kvadratita sportjako. Lia vigla, sunbruligita vizaĝo, slavaj lipharoj kaj manko de kravato sur lia ĉemizo similigis lin al Witos.

– Mi esperas, ke vi ĝuis vian matenmanĝon, Grafo? – diris Kloss.

– Jes – respondis Wąsowski. – Post bona matenmanĝo kaj cigaro oni pensas pli bone.

– Ĉu vi elpensis ion interesan? – li puŝis al li ledan ujon kun cigaroj. Wąsowski prenis unu, demordis la pinton, kaj atendis la alumeton, kiun Kloss donis al li. Li enspiris la bonodoran fumon.

– Mi provos kontentigi vian scivolemon, Leutnant.

– Mi neniam dubis vian ordinaran prudenton eĉ por momento – li decidis rapide iri al la afero, profitante la foreston de Lohse. Tamen, ĉar li povis supozi, ke se ne Lohse, tiam iu alia lin konstante gvatadas, li ne povis ŝanĝi la manieron de la konversacio. – Mi menciis al vi jam hieraŭ, ke mi traserĉis la enhavon de la tirkestoj de bela Chippendale-skribotablo. Inter la multaj interesaj dokumentoj, pri kiuj ni certe multfoje diskutos, mi trovis amason da vizitkartoj. – Li elprenas stakon da kartoj el sia poŝo kaj senĝene ĵetas ilin sur la skribotablon tiel, por ke Wąsowski povu legi la nomojn.

– Jes – respondas Wąsowski maŝine – min vizitadis multaj belaj familiaj nomoj. – Lia rigardo glitas sur la kartetoj, kiujn fingrumas ludante Oberleutnant Kloss.

– Ĉi tiuj vizitkartoj enhavas nur kelkajn nomojn, multaj pliaj homoj ja vizitadis vin.

– Kiam vi estos en mia aĝo, vi ankaŭ konos multajn personoj.

– Precipe multe konatojn vi havis inter germanaj oficiroj, altrangaj oficiroj – li aldonis – kaj ne nur de la Wehrmacht, sed ankaŭ de la SS kaj la polico. Finfine, ne ĉiuj el ili estis viaj malnovaj konatoj. – Kloss rimarkis, ke kiam Wąsowski aŭdis la vortojn "altrangaj oficiroj", li faris geston kvazaŭ li volus fari korekton. La rigardo de Kloss nur igis lin rideti.

– Multajn el ili mi renkontis poste, jam dum la milito, kaj mi eĉ amikiĝis kun kelkaj el ili.

– Kaj tial ili konsideris vin bonega peranto en la komploto, kiun ili kovis kontraŭ nia Führer?

– Tial verŝajne – Wąsowski larĝe ridetis.

Ĝuste tiam Lohse aperis en la pordo. Li estis iomete senspira.

– Nu, kio do, Hans? Kiel estas viaj bonegaj metodoj? Ĉu vi parolis kun sinjoro grafo pri medicino?

– Ne estis bezono, mia Adolf. Grafo Wąsowski ĵus decidis rakonti ĉion.

– Jes, sinjoro Hauptsturmführer – konfirmis Wąsowski – mi diros al vi ĉion, kion mi scias. Sed antaŭ ol mi komencos mian ateston, bonvolu doni al mi kafon.

– Stenografiston! – ekkriis Lohse, malfermante la pordon al la apuda ĉambro. – Donu al mi stenografiston tuj! Stenografistinon kaj tason da kafo!

– Kruĉon da kafo – korektis Kloss. – Mi timas, mia Adolf, ke sinjoro Wąsowski havos multon por rakonti al ni.

* * *

Kiam Kloss akceptis la planon de Majoro Ruciński, kiam li mem partoprenis en la preparado de la scenaro, kiam, fine rimarkinte ke Wąsowski komprenis pri kio temas, li donis al li liston de personoj indaj je "prilaboro", li ne pensis, ke la infera maŝino ekfunkciigita de lia volo komencos turniĝi tiel fulmrapide.

Kion li esperis, kiam li komencis ĉi tiun ludon? Unue, plilongigi la enketon, impliki en ĝin homojn senkulpajn el la vidpunkto de la interesoj de Granda Germanio, kio komplikigos la aferon, kaŭzos vicon da altnivelajn intervenojn, kaj dronigos la esencon de la afero en amasoj da alvenantaj kaj elirantaj paperoj, kontraŭdiraj instrukcioj kaj silenta premoj. Nekapabla fari ion ajn por savi Wąsowski-on, li volis almenaŭ havigi al li kelkmonatan prokraston de la neevitebla kondamno, decan traktadon ĝis tiam, kaj en la plej malbona kazo – kvankam li neniam konscie formulis tiun ĉi penson – havigi al li facilan morton: iu supre povus esti perdinta sian kuraĝon kaj, por fini la aferon, ordoni la diskretan likvidadon de la tro parolema malliberulo. Li povus esperi, ke unu el la kromprofitoj akiritaj rezulte de tiu riska ago estus la demisiigo de kelkaj oficiroj, enkondukante atmosferon de minaco kaj necerteco inter ilin, kiu ne povus resti sen signifo por la etoso de la altrangaj oficiroj el la sekurecaj servoj kaj la altrangaj oficiroj de la Wehrmacht, lacaj de la milito kaj vidantaj la unuajn signojn de neevitebla malvenko.

Tial li kaj Ruciński atribuis tiom da graveco al la preparo de la listo, kiun Kloss prezentis al Wąsowski uzante la trukon kun vizitkartoj. Preskaŭ ĉiuj efektive vizitis lin, sed Kloss intence elektis tiujn, kies agadoj predispoziciigis ilin por esti inkluditaj en estonta listo de militkrimuloj... Kunmetinte tion, kion li mem sciis, kun la materialoj de diversaj frakcioj de la rezistada movado, kiujn Ruciński provizis al li, kaj kun la datumoj ricevitaj per radio de la centrejo, li donis al Wąsowski liston de ses homoj, fervoraj nazioj, indaj esti tiuj, kiuj farus la komencon.

Jen estis Kolonelo von Weiszecker, kiu en la unuaj tagoj de septembro 1939 ordonis mortpafi tricent skoltojn el Katowice; jen estis Majoro Stuckhardt, fama pro siaj brutalaĵoj en Belgio kaj Nederlando; jen Generalo Wierlinger, pri kiu la raporto el centralo estis mallonga: la ekzekutisto de Bosnio; jen Hans Lipke, la Obersturmbahnführer de la SD, la organizanto de la ekstermado de la juda loĝantaro en la regiono de Białystok, same kiel ankaŭ la sekvaj du: Gruber kaj Keller; ambaŭ la Sturmbahnführer-oj el la SD, komandantoj de specialaj grupoj konataj pro sia krueleco ĉe la okcidentaj limoj de Ukrainio kaj Belorusio...

Wąsowski ne seniluziigis la esperon de Kloss. Jam dum la unua pridemando, malgrandglute trinketante kafon, li atestis:

– Mi renkontis Kolonelon von Weiszecker en Graz en sanatorio por altrangaj oficiroj. Tio estis en februaro, ne, pardonu, komence de marto, 1941. Ni amikiĝis tre rapide, kaj unu tagon, post ĉirkaŭ semajno da reciproka konatiĝo, la kolonelo invitis min al sia ĉambro. Jam estis tie kelkaj oficiroj. Ni parolis pri la ebleco de favore fini la militon. La kolonelo opiniis, ke la forigo de Hitler kreus ŝancon por interkompreniĝo kun la anglosaksoj. Mi memoras lian formulon – li diris: – "Post kiam ĉi tiu stulta Gefreiter estos forigita, la angloj volos paroli kun ni." Oni tiam demandis al mi ĉu mi eble povus agi kiel peranto en establado de rilatoj kun la brita registaro. Ni planis, ke tiucele mi veturos al Budapeŝto, kie, kun la helpo de miaj konatoj el la hungara aristokrataro, mi provos sondi la opinion de Churchill...

Kloss, klinante sin super la skribotablo, kie li sternis stakon da tajpitaj kopioj de la atestoj de Wąsowski (ĉiu folio havis inventeman, tamen legeblan subskribon sube: "Edwin Grafo Wąsowski"), frotis sian frunton kvazaŭ li volus helpi al si kompreni ion nekompreneblan. Nur dek tagojn antaŭe la stenografistino rapide notis la atestojn pri Kolonelo Weiszecker, kaj nur tri tagojn poste Kloss, hazarde enirinte la esplordemandejon, kie Lohse deĵoris, vidis la mutilitan, sendentan vizaĝon de viro senhelpe palpebrumanta, dum SS-ulo verŝis sitelon da akvo sur lian kapon.

– Weiszecker komencas paroli – Lohse tiam diris al li.

Jes, tiu masakrito estis Kolonelo Weiszecker, kies elegantan figuron Kloss vide konis.

Li foliumis dekduon da folioj kaj trovis la ateston de la kolonelo, kiu fanfaronis pri esti la plej maljuna nazio inter la oficiroj kaj kiu partoprenis en la Munkena Puĉo. Kaj nun li efektive "parolis". Li ne nur konfesis sian kulpon, li ankaŭ kulpigis aliajn.

Por momento Kloss kompatis la faskon da torditaj muskoloj, kia fariĝis la antaŭnelonge eleganta kolonelo, sed poste li rememoris la tricent dekkvar- kaj dekkvin-jarajn knabojn el Katowice, la amasajn kondamnojn faritajn de la milita tribunalo, kiun prezidis von Weiszecker. Multaj estis kondamnitaj, sed la puno ĉiam estis la sama: pendumo.

Kloss, kiu ŝajne sufiĉe vidis kaj lernis, ektremis. Ĉiuj el ili: Stuckhardt, Lipke, Keller, tiritaj en la raddentojn de la maŝino de "Sanga Max" Dibelius, konfesis ĉion. Ili denuncis "komplicojn", la dosieroj ŝvelis je nomoj de homoj, kiujn ili menciis, kiuj morgaŭ aŭ postmorgaŭ fariĝos objekto de "prilaborado" fare de specialistoj kiel Lohse. Nur Gruber evitis tian sorton – li estis mortigita unu tagon antaŭ sia aresto fare de soldato de unu el la subteraj organizoj. La plej stranga afero estas, ke eĉ ĉi tiu hazarda morto el la vidpunkto de ilia laboro ludis sian rolon. Nome, Dibelius konkludis, ke partoprenantoj en ampleksa komploto decidis pri la morto de Gruber por malhelpi lian areston. Oni freneze serĉis la atencintojn por konfirmi tiun ĉi hipotezon, sed feliĉe, inter la multaj hazarde arestitaj, oni trovis neniun, kiu povus esti ligita al la plenumo de la ekzekuto.

Ili laboris febre. Nun nur Kloss respondecis pri la pridemandado de Wąsowski, kvankam neniam sola, ĉiam en ĉeesto de stenografisto, tamen tio faciligis al li sugesti diversajn aferojn al la grafo. Dume, Lohse okupiĝis pri "eltirado de la vero" el la arestitoj surbaze de la deklaroj faritaj de Wąsowski kaj aliaj, kiuj siavice estis perfiditaj de la aliaj.

Kiam en la dua aŭ tria tago la nomo de generalo Wierlinger aperis en la atesto de Wąsowski, Kloss ektimis, ke li troigis la aferon. Verdire Lohse (tiutempe ili estis kune pridemandantaj Wąsowski-on) komencis laŭte anheli, sed Kloss sukcesis por momento renkonti la rigardon de la serĝento-stenografisto. La knabo, kiu ĝis tiam ĉion notis kun la precizeco kaj senpenseco de aŭtomato, sen montri ian reagon, nun estis klare timigita. Li rompis tri akrajn krajonojn unu post la alia kaj devis peti paŭzon por reesti preta labori denove. Kiu ne aŭdis pri generalo Wierlinger, pri kiu la naziaj gazetoj skribis kiel la "heroo de la balkana kampanjo" kaj al kiu la Führer mem alpinglis kverkajn foliojn al la kruco kun diamantoj? Kloss ektimis en tiu ĉi momento, ke la tuta zorge preparita agscenaro disfalos, ĉar iu ĉe la supro komprenos, ke estas neverŝajne, ke tiu maljuna prusa generalo, militaristo de kelkaj generacioj, povus konspiri kontraŭ la ĉefkomandanto, el kies manoj li ricevis nur favorojn. Kiam, raportante al Dibelius, li esprimis sian opinion, plimalgrandigante la ateston de Wąsowski kaj tiel pridubigante sian tutan planon, ĉar lin superfortis momento de dubo, kiun oni ne povis flankenmeti, oni diris al li, ke li ne devus havi kapdoloron pri tio.

– Ju pli proksime al la Führer, des pli multajn malamikojn li havas – diris Dibelius sentence.

Kvar tagojn poste ĉiuj germanaj gazetoj, kaj ankaŭ la ĉifona "Nowy Kurier Warszawski", portis sur siaj frontaj paĝoj nigre kadritan foton de osta maljunulo kun monoklo premita en sian okulon. Generalo Wierlinger – kiel speciale raportis la anonco de OKW kun profunda malĝojo – estis pafmortigita de rusaj banditoj ie apud Smolensk. La maŝino funkciis kun plena rapideco.

Kloss fermis la dosierujon kaj rigardis sian horloĝon. Lohse malfruis, io certe lin haltigis. Kaj Kloss volis certigi, ke la Hauptsturmführer ĉeestu dum la pridemandado de Wąsowski hodiaŭ. Li ĵus eksciis, kian rolon lia estro ludis en la likvidado de la greka rezista movado kaj decidis uzi kelkajn dokumentojn trovitajn sub la ŝtala ŝildo de la usona turnseĝo en la kabineto de la palaceto en Wąsów.

La pordo malfermiĝis kaj Lohse ekstaris tie. Post iom da tempo, kvazaŭ ili nur atendus Lohse-on, la SS-ulo enkondukis Wąsowski-on. La dua, grandega ulo, enportis kruĉon kaj tason. Kloss montris al Wąsowski lian konstantan sidlokon – profundan brakseĝon en angulo de la ĉambro, dum li aŭskultis la klarigojn de Lohse. Antaŭ momento, Dibelius alvokis lin kaj ordonis, ke Wąsowski estu kondukita al la Abwehr-arestejo.

– Jes? – Kloss estis surprizita. – Mi scias nenion pri tio.

– Mi aŭdis, ke ĝi estis konsentita kun Reiner – murmuris Lohse. Li ankaŭ estis surprizita de la decido de sia estro; li ne estis kutimiĝinta al tio, ke Dibelius volonte lasu iun el siaj manoj. – Cetere, vi estas la sola, kiu zorgos pri li nun, vi havos lin ĉemane.

La stenografisto frapis, kaj momenton poste li sidis ĉe sia tablo, akrigante krajonojn atendante la pridemandon.

– Jen la unua fojo, ke mi renkontas tian zorgon pri mia komforto – diris Kloss, ne kaŝante sian malĝojon. Li ne ŝajnigis. Li vere ne ŝatis ĉi tiun decidon de liaj estroj. Ĉu ili havis antaŭsenton? – li hezitis. Bone do, li decidis, des pli bone, ni do kune faros ĉion eblan. – Ne gravas – li diris laŭte. – Kiel estas ĉe vi? – li turnis sin al Lohse.

– Lipke estas forta. Kiam li rekonsciiĝis, li reprenis siajn antaŭajn deklarojn. Sed restu trankvila...

– Mi estas trankvila – Kloss rigardis Wąsowski-on. La grafo sidis en sia brakseĝo, tenante estingiĝintan cigaron en la buŝo, kaj rigardante la peceton de griza vintra ĉielo ekster la fenestro. Ĉu li volas forkuri? – Kloss ektimis.

– Ĉu li forgesis, ke li estas sur la kvara etaĝo?

Sed Wąsowski, kvazaŭ sentante kion Kloss pensis, deturnis la rigardon de la fenestro, verŝis iom da kafo en tason, kaj gustumis ĝin.

– Ĝi estis pli bona lastfoje – li diris. Lia trankvileco denove mirigis Kloss-on.

– Vi diris telefone, ke vi volis klarigi ion – diris Lohse. – Ni komencu, mi estas diable laca.

– Ĝuste – respondis Kloss. Li gestis per la okuloj al la stenografisto kaj turnis sin al Wąsowski:

– Min interesas unu malakordo, grafo.

– En mia atesto? – Wasowski ekmiriĝis. – Tio estas stranga – ion kiel interkompreniga rideto ekbrilis sur lia vizaĝo – mi pripensis ĝin zorge.

– Ekzistas malakordo inter via atesto – Kloss mallevis la rigardon sur la paperojn – kaj la protokolo pri la serĉo farita en la palaceto en Wąsów en la tago de via aresto. Nu, Standartenführer Maks Dibelius kaj ĉeestanta tie ĉi Hauptsturmführer Adolf Lohse, deklaras en la protokolo, ke ili trovis dolarojn kaj rulojn de filmo en la kaŝejo en via banĉambro.

– Mi konfirmis ĝin.

– Mi scias – respondis Kloss. – Temas pri la sumo. Kiam vi decidis paroli, vi atestis, ke estis tie dek mil dolaroj kaj filmetoj.

– Jes – diris la grafo – du pakaĵojn de po kvin mil dolaroj, ligitajn per banderoloj. En centdolaraj biletoj.

– Malvere – Lohse interrompis. – Estis sume kvin mil en ambaŭ pakaĵoj. Vi certe eraras, Wąsowski.

– Mi ne povas erari. Ambaŭ pakaĵojn alportis en la tago de mia aresto la homo, kiun mi povas plene fidi. Ĉi tiu ne estas la unua pakaĵo, kiun mi ricevis de li. Tial mi povus havi plenan fidon al li, sed por plenumi la formalaĵojn mi kalkulis dolarojn en unu el la pakaĵoj. Ĝi enhavis kvindek cent-dolarajn biletojn.

– Mi ne povas erari – diris Lohse. – Kiam mi kalkulis la rondajn pakaĵojn tuj post alveno en Varsovio, ili enhavis entute kvin mil dolarojn. Antaŭ – li hezitis – momenton antaŭ ili estis en mia teko, kiun mi havis kun mi la tutan tempon.

– Ni lasu ĉi tiun aferon flanken por nun – diris Kloss. Li rimarkis momenton de hezito ĉe Lohse, la semo estis semita, ĝi nur bezonos tempon por ĝermi. – Jen mi havas alian malklarecon, sinjoro Wąsowski. Antaŭ tri tagoj vi atestis, ke vi sendis mesaĝon al la stabestro de la garnizono en Vieno en septembro pere de unu el viaj amikoj. La sekvan tagon vi precizigis vian antaŭan deklaron dirante, ke la pakaĵo enhavis precizajn instrukciojn por grupo de konspirantoj en Vieno en kazo de sukcesa atenco kontraŭ nia Führer. Vi pretervidis unu detalon.

– Mi diris ĉion.

– Kaj tamen ne. Vi preterlasis mencii la nomon de la mesaĝisto. Traserĉante vian kabineton, sidante sur via bonega turnseĝo, kaj foliumante paperojn, mi hazarde trovis kelkajn kovertojn kun adresoj. Ĉu mi helpu vin?

– Ĉi tiu homo – komencis Wąsowski lante, rigardante la vizaĝon de Kloss kvazaŭ sur ĝi li serĉus respondon – ĉi tiu homo – li ripetis – ne sciis, kion li portas. – Li evidente prokrastis. Preskaŭ nerimarkeblaj por la ekstera observanto, la ŝajne mekanikaj kapjesoj faritaj de Oberleutnant Kloss igis lin decidiĝi. Sed li estis vere bona ludanto kaj bonega aktoro. Li decidis inciteti Kloss-on por momento.

– Mi preferus – diris Wąsowski – preterlasi tiun ĉi nomon silente.

– Kiam oni diras "a“ – Lohse ekgraŭlis – oni devas diri...

– Bone, sinjoro Leutnant – diris Wąsowski – sed mi avertas vin, ke vi bedaŭros vian demandon. La mesaĝisto estis via tuja superulo.

– Kiu? – Kloss eksaltis. Li esperis, ke li bone aktoris kiel surprizita kaj terurita.

– Jes – konfirmis Wąsowski – Oberst Herbert Reiner.

Lohse stariĝis senvorte, malfermis la pordon, geste alvokis la SS-ulon kaj ordonis al li forkonduki la arestiton. La stenografisto, kvazaŭ timigita de la okazintaĵo, haste kolektis siajn paperojn.

Nur post lia foriro Lohse sidiĝis, aŭ pli ĝuste sinkis en la seĝon kontraŭ Kloss.

– Por mi la afero estas klara. Mi fine komprenis, kion li serĉis en tiu ĉaspalaceto la tagon post la aresto de Wąsowski, kaj mi gratulas vin, Hans, pro tio, ke vi sukcesis malhelpi lin trovi ĉi tiun aĵon.

– Mi ne kredas – diris Kloss – ke ankaŭ Oberst Reiner estus perfidulo.

– Vi estas tre juna, Hans, kaj mi estas maljuna policano. La faktoj tion subtenas. Ni ne rajtas sentimentaliĝi.

– Vi pravas, sed mi ne scias, kion fari nun. Mi supozeble raportu al Reiner pri iuj ajn novaj evoluoj en la enketo.

– Mi proponas, ke ni forigu Reiner-on el la enketo – diris Lohse. – Ni raportos ĉion al Dibelius, lasu lin decidi.

– Jes – diris Kloss – nur Dibelius restas al ni. Estas nur tio – li hezitis – mi ne scias ĉu mi povas diri tion ĉi al vi. Temas pri ĉi tiu malakordo: kvin aŭ dek mil dolaroj. Mi certas, ke kiam vi metis la manon en la kaŝejon, estis kvin mil en ĝi. Kaj Wąsowski insistas, ke estis dek. Li havas nenian kialon mensogi. Komence mi pensis, ke tio estis simple ia preteratento, eraro de stenografisto, aŭ neintenca sugesto flanke de mi, ĉar mi timis laŭte esprimi certajn supozojn. Inter la paperoj de Wąsowski mi trovis, interalie, ĉi tiujn tri foliojn.

Li donis ilin trans la larĝon de la skribotablo al Lohse. – La subskribo estas identa, ĝi ŝajnas al mi konata de ie.

– Ĝi estas la subskribo de Dibelius, mi ĵuras al vi – diris Lohse.

– Atendu, ja tio ĉi estas kvitancoj. Ses mil markojn — li ​​legis duonvoĉe – dudek mil zlotojn. Estas neeble!

– Nun vi uzas la vorton "neeble". Do mi finfine ne eraris.

– Mi nun komprenas la paroladon, kiun Dibelius donis al mi, kiam ni komencis nian enketon, kaj kiel li estis tiel dolĉafabla al mi. Li simple ŝuldis al Wąsowski. Aŭskultu, Hans, mi ne komprenas unu aferon, li devis memori pri tiuj kvitancoj. Kial li arestis Wąsowski-on? Kial li simple ne pafis lin tie, ĉe la loko? Kial li telefone alvokis min?

– Wąsowski ne estis iu ajn. Estus malfacile plenumi tion ĉi kaŝe. Cetere, ne forgesu, vi mem diris al mi, ke Dibelius estis tre ebria tiutempe. Aŭ eble per ne lasi la aferon iri de si li fidis je rericevo de la kvitancoj? Ja en la vilao en Żoliborz, oni disŝiris murojn kaj elŝiris plankojn por serĉi kaŝejojn. La palaceto en Wąsowo ankaŭ estis plene traserĉita, sed feliĉe mi estis la unua. Vidu, mia Adolfo, mi timis tion kaj tial, por ĉia kazo, mi ne inkluzivis tiujn kvitancojn en la dosierojn. Mi esperas, ke vi ne riproĉos min per tio. Nun mi transdonas ilin al vi, faru kun ili kion ajn vi volas. Mi fidas vian sperton. Se vi decidos denunci min pro kaŝado de pruvoj...

– Estu trankvila, Hans, mi ne faros raporton, sed mi scios, kion fari kun tio ĉi. Ankoraŭ hodiaŭ mi apelacios rekte al la Reichsführer.

– Preterlase la oficialan vojon? – Kloss demandis kun teruro. – Kaj kio se ni eraras? Kio se la indikaĵoj misgvidis nin? Kio se la subskriboj de Dibelius estas falsitaj? Kio se, fine, ĉar tio ankaŭ estas ebleco, Wąsowski simple mensogas pro kialoj nekonataj al ni? Kio tiam?

– Kial li mensogus?

– Mi ne scias – li senhelpe etendis siajn manojn. – Lia atesto kulpigis dekkelkajn oficirojn.

– Sed ja ili konfesis, ili ĉiuj konfesis – Lohse ekridis – kaj vi daŭre havas iajn dubojn.

– Jes – mallaŭte diris Kloss – ili konfesis.

Rigardante la grasan vizaĝon de Lohse, li ĵus demandis al si pri kioma pridemando Lohse konfesus se li falus en la manojn de tia specialisto kiel li mem. Kloss estus preta veti sian vivon, ke post la unua pridemando la dika Lohse dirus ĉion, kion li scias, kaj eble eĉ pli. Por eviti trian pridemandon, li atestus, ke li persone intencis ponardi Hitleron.

– Mi supozas, ke vere ne ekzistas alia elekto – li diris laŭte.

La telefono sonoris. Lohse, kiu sidis pli proksime, levis la aŭskultilon. Kun esprimo de senlima miro li remetis ĝin sur la lulilon.

– Dibelius telefonis. Li postulis, ke ni ambaŭ partoprenu en la eskortado de Wąsowski al la arestejo de la Abwehr. Ni devas gardi lian sekurecon. Ĉu vi komprenas ion el ĉi tio?

– Kaj ĉu vi ne? – respondis Kloss. – Mi konsilas vin kontroli ĉu vi havas plenan ŝargilon kaj ne teni vian armilon en pistolujo.

* * *

La SS-ulo rektiĝis vidante la enirpermesilon montritan de Oberleutnant Kloss, la alia malfermis por li la pezan kverkan pordon. Li trovis sin en grandega halo. Laŭlonge de la kolonaro, SS-uloj en ŝtalaj kaskoj, kun pretaj mitraletoj, staris senmovaj kiel statuoj.

La Sturmbahnführer en nigra uniformo atente relegis la permesilon kaj kontrolis ion sur la listo tenata en lia mano.

– Ĉio en ordo, sinjoro Oberleutnant – li diris – bonvolu transdoni vian armilon kaj iru al tiu ĉambro tie? Aliaj jam atendas. Ĝi ne longe daŭros.

Kloss donis al li la pistolujon kaj, antaŭita de la SS-ulo, moviĝis en la indikita direkto. Li trovis sin en granda ĉambro sen fenestroj. Simplaj grizaj marmoraj kolonoj laŭlonge de la muroj, malhela granita planko, centra muro kun ununura ornamo: nigra aglo tenanta svastikon en siaj ungegoj. Ĉio ĉi donis la impreson pli de tombo ol de aŭdiencejo. En angulo de la ĉambro, sidantaj unu apud la alia kiel pacientoj atendantaj en vico al dentisto, estis aliaj oficiroj, kiuj, kiel Kloss, estis alvokitaj ĉi tien por esti distingitaj per medaloj. Ĉiuj silentis.

Kloss sidiĝis apud Luftwaffe-majoro kun bandaĝo ĉirkaŭ la kapo. Li volis fumi, sed ne estis cindrujo proksime, kaj krome, la momento kaj loko ne estis la plej taŭgaj. Ankoraŭfoje li rememoris la okazaĵojn, kiuj kondukis lin al ĉi tiu ĉambro, kie por kelkaj minutoj unu el la marŝaloj de Hitler alpinglus la Feran Krucon al lia uniformo.

Kiam li decidis impliki Oberst-on Reiner en la kazo de Wąsowski, li sentis ion similan al pento. Verdire li havis neniujn iluziojn pri sia estro, la informoj de la centrejo pri lia agado en Grekio estis sufiĉa kialo por ne esti malsevera al la eleganta kaj eminenta Oberst. Sed nur kelkajn horojn poste li havis tute neniajn skrupulojn. Kiam li eksciis, ke neniu alia ol Reiner decidis mortigi lin kaj Lohse-on...

La ago estis verŝajne preparita haste, tial la kruda preteksto kaj nepreciza efektivigo. Dum ili sidiĝis en la prizonan ambulancon, Lohse apud la ŝoforon, Kloss kun Wąsowski kaj du SS-uloj internen, Kloss konstante rigardis la malantaŭan fenestron, tra kiu oni povis vidi la kapoton de la Opel-kamiono kun la ĝendarmaro-taĉmento veturanta malantaŭ ili. Li sciis, ke se la Opel "perdiĝus" ie, tio signifus, ke onii decidis likvidi ilin. Li konsideris tiun eblecon dekomence, ĉar li komprenis, ke starante tro proksime al Wąsowski, ili sciis tro multe.

Li por momente deturnis la rigardon de la fenestro, por alproksimiĝi al Wąsowski kaj flustri al li pole, ke okaze de ia pafado, li savu sin per eskapo. Kiam li denove rigardis en la fenestron, la Opel malantaŭ ili malaperis.

Kaj poste ĉio okazis fulmrapide. Legomĉaro puŝita de la trotuaro direkte sub la radojn de ilia aŭto, la zigzaga veturo de ŝoforo, kaj samtempe kelkaj serioj de mitralo. Sammomente li ekvidis la ŝoforon fali kontraŭ la instrumentpanelon kaj Lohse-on nenature kunvolviĝi sur la apuda sidloko. Li rompis la vitron apartigantan lin de la stirejo kaj eniĝis tien ĝuste kiam grenadeksplodo forblovis la malantaŭan pordon de la prizona ambulanco. La forto de la eksplodo ĵetis lin el la stirejo sur la vojon, kaj li ekvidis homon en hela mantelo kaj tordita ciklista ĉapo, kiu apogante mitraleton kontraŭ sian kokson pafis serie en la internon de la ambulanco. Li ĵetis sin al li, iu kuglo fajfis preter lia orelo, li eksaltis, kiam la viro turnis la pafilon en lia direkto. Ili kunpremis sin en brakumo meze de la vojo. Kiam li pensis, ke venis fino por li, li eksentis, ke la ulo malfortiĝas. La aliaj civiluloj, kiuj atakis la prizonan ambulancon, malaperis ien, la preterpasantoj, timigitaj de la pafado, kaŝis sin en dompordegoj, kaj nur li kaj la viro en la blanka mantelo restis meze de la vojo.

– Donnerwetter! Lasu min! – la viro ĝemis germane.

Tiam Kloss premis lin eĉ pli forte. Nur kvin minutojn poste alvenis la Opel kun ilia gardistaro. Kloss fine povis vidi, ke ne ĉio sukcesis al Reiner. Estas vere, ke Wąsowski mortis kaj neniam plu diros ion ajn, sed li, Kloss, kaj Hauptsturmführer Lohse, kiu estis nur vundita, ili ambaŭ saviĝis.

Du horojn poste li povis alporti al Lohse en la hospitalon la konfeson de la supozebla gerilano. Tio estis vera konfeso. La sola vera konfeso en ĉi tiu kazo: juna viro, Volksdeutsch en la servo de la polico kaj la Abwehr, ricevis ordonon ataki kun grupo da viroj similaj al li la prizonan ambulancon kaj pafi tri personojn: Wąsowski, Lohse kaj Kloss. La ordonon donis al li Oberst Reiner. Tamen, antaŭ ol Kloss iris al la SS-hospitalo por montri al Lohse ĉi tiun konfeson, li ne senigis sin je iom da plezuro. Li telefonis al la adjutanto de Oberst Reiner kaj ordonis al li raporti, ke post dek kvin minutoj Oberleutnant Kloss alportos al la kolonelo konfeson de kaptita gerilano. Sed li ne devis iri tien. Kvin minutojn poste la adjutanto telefonis. Per voĉo knaranta pro nervozeco, li informis Kloss-on, ke Oberst Reiner ĵus memmortigis sin per pafo en la buŝon...

La pordo malfermiĝis, la sama, kiun Kloss uzis por eniri la halon. Antaŭita de du SS-uloj, eniris iu SS-ulo nekonata al Kloss, portante la insignon de Gruppenführer. Ĉiuj oficiroj, kiel lernantoj ĉe la eniro de instruisto, saltis de siaj seĝoj ekvidante lin. Li haltis antaŭ ili.

– Sinjoroj – li diris – vi estas benitaj per granda feliĉo kaj honoro havebla nur al malmultaj elektitoj. Nia Führer mem – Adolf Hitler, decidis doni al vi medalojn. Bonvolu sekvi min.

Ili ekmoviĝis al la granda pordo metita sub la nigra emblemo...