|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() LA VETO PLI GRAVA OL LA VIVOAŭtoro: Andrzej Zbych |
©2026 Geo
|
Kiam majoro von Gerollis diris, ke ili baldaŭ alportos la kaptiton, Kloss sentis, ke timo trapasas lin denove, liaj lipoj estis sekaj, sed li ja ne devis atingi glason da akvo ĝuste nun. "Homo el la pola reto". Ne, ĝi ne povas esti Krystyna, Krystyna devas reveni al Varsovio nur vespere kaj ŝajnas preskaŭ neverŝajne, ke ili arestis ŝin ie survoje.
– Tio ĝuste estas la eraro de Kneisel – diris von Gerollis – estas nenio pli malbona ol nenecesa aresto. Tial mi decidis, ke vi anstataŭigos Kneisel-on en ĉi tiu afero.
– Jes, sinjoro – estis ĉio, kion Kloss diris. Li rigardis la pordon kaj atendis.
Kaj samtempe, ĉar li jam alkutimiĝis analizi siajn proprajn maltrankvilojn, li konsideris, kie estas la fonto de tiuj ĉi timoj, kiuj turmentis lin jam de kelkaj tagoj. La radiolelegrafisto ne estis arestita; li mortis hazarde sub Wehrmacht-kamiono. Hazarde? Ne estis serĉado de lia loĝejo, la polico nur trovis, ke li ne havas familion, kaj li estis entombigita koste de la urbo. Neniu intereso de la germanaj aŭtoritatoj! Krystyna raportis, ke la radiostacio jam funkcias, sed Kloss, por ĉiu okazo, ordonis al ŝi, ke ŝi haltu la kontaktojn kun "Apotekisto". Kaj kun la radiostacio, kompreneble. Ĉu li povus esti tute trankvila pri "Apotekisto". Li neniam parolis kun li, li vidis lin nur tra la fenestro, starantan malantaŭ la apoteka vendotablo sur la strato Chłodna. Eviti ĉiujn nenecesajn kontaktojn! – li ĉiam pli konsekvence obeis tiun ĉi principon. Oni ne devas subtaksi sian kontraŭulon; la kontraŭulo estas danĝera kaj efika, kaj tia kiel von Gerrollis aldone havas inteligentecan intuicion. Kloss rajtis establi rektan kontakton kun la "Apotekisto" nur en tute escepta situacio. Kaj se ĝi estas la "Apotekisto"? Kloss renkontos lin, kompreneble, kaj li nur scias, ke li ricevas informojn de J-23. Kion alian li scias? Kion li scias de Krystyna? Eble de Bartek? Nur Krystyna vidis Kloss-on en uniformo, sed ŝi estas certa, la plej certa... La plej certa? Kiu eltenos?...
Li rigardis la majoron. Gerollis zorge tranĉis sian cigaron kaj povus ŝajni, ke li forgesis pri la ĉeesto de Kloss. Kiam li prenis oficon de la Abwehrstelle en Varsovio, li vokis ĉiun oficiron por longa konversacio. Li dediĉis la tutan vesperon al Kloss. Li aŭskultis la biografion, sed li ĉefe interesiĝis pri la kazoj pritraktataj de Klass.
– Vi ŝajnas esti kapabla oficiro – li diris. – Kaj sufiĉe inteligenta. Mi ŝatas labori kun tiaj homoj. Vi havis sukcesojn... sed... — li rigardis al Kloss — vi ne havas sperton pri spionludoj. Neniam necesas rapidi, sinjoro Kloss.
Li ne regalis per konjako, li ne drinkis, li ne fumis. Li apartenis al tiuj ĉi, kiujn Janek konsideris la plej danĝeraj. – Nenio por mi mem – li kutimis diri. – Ni estas kiel en kavalira ordeno. Ni mortigas kiam necese kaj utile, sed ni restas puraj. Ĉu vi komprenas ĉi tion, sinjoro Kloss?
Oficiron, kiu proprigis al si keston da cigaroj dum loĝejserĉo, li sendis al la orienta fronto. Ĉu li vere kredis je la germana misio? Kiam li elprenis sian monoklon, liaj okuloj estis malplenaj, nevidantaj. Post la Batalo de Stalingrado, li alvokis al si la oficirojn. – Ĉu vi ne komprenas – li demandis – ke ankaŭ malvenko povas esti granda? Tiel granda kiel ni! Tiuj, kiuj mortis irante al la germana ĉielo, estas venkontoj. Ĉu vi ne sentas grandan ĝojon pri morto kaj pereo?
Li estis profesia Abwehr-oficiro kaj malestimis amatorojn, sed li deklaris al siaj oficiroj: "Neniujn internajn militojn. Se estu konkurenco kun la Gestapo, tiam nur se ĝi servas al la afero".
Kloss dediĉis multe da tempo al analizado de lia karaktero kaj agoj. Li sciis, ke ĉi-foje li havas aferon ne kun stulta soldataĉo, ne kun la cinika kaj koruptebla Brunner, sed kun homo, kiun subtaksi estus grava eraro. Ho, kiel li enviis ĉiujn, kiuj estis batalantaj kun armiloj en la manoj sur la frontoj kaj inter la partizano! Lia batalado, pli kaj pli malfacila kun ĉiu pasanta tago, postulis konstantan singardecon; neniam sin perfidi, neniam ĉesi roladi, rigardi trankvile suferon kaj morton, murdantojn kaj turmentantojn portantajn la saman uniformon kiel li nun.
Fine la pordo malfermiĝis kaj leŭtenanto Kneisel puŝis viron en la ĉambron. Li raportis. Ne, tiu ĉi ne estis la "Apotekisto" nek iu ajn konata de Kloss. La vizaĝo, ne tre zorge lavita de sango, aspektis terure, ŝvelintaj vangoj, tranĉitaj lipoj, grandega tubero sur la frunto. La viro pene moviĝis, li subtenis pantalono per la manoj, kaj dispeceto da jako pendis sur li kvazaŭ sur senzorge farita manekeno. Majoro von Gerollis rigardis la kaptiton kun abomeno kaj kun egala abomeno Kneisel-on.
– Sidiĝu, sinjoro Toczek – li diris. Kaj li kriis en la spacon: – Donu al li glason da akvo!
Toczek eksidis. Li ŝajnis vidi neniun el ili. Li forestis, li volis foresti, li moviĝis kiel manekeno, kiel iu, kiu volas ekskludi sin mem de la realeco.
– Kaj por kio estas ĉio ĉi – Gerollis diris. – Ni, la profesiuloj, devus alimaniere paroli unu kun la alia. Vi malvenkis. Vi laboris ĉe la Arbeitsamt sub la nomo Toczek, sed tio ne estas via vera nomo. Ne, vi ne bezonas paroli... Ni havas tempon, tre multe da tempo.
Ni scias ĉiukaze. Kaj ni scias, ke vi subskribis viajn raportojn kiel J-23.
Toczek ektremis kvazaŭ li nur ĝuste nun komencis aŭskulti, sed li silentis.
– Vi povas – Gerrollis daŭrigis – eliri de ĉi tie iam ajn."Ĉio, kion vi devas fari, estas agnoski vian propran malsukceson. Ĉi tio okazas al profesiuloj. Ni estas kiel solduloj; ni servas lojale tiel longe kiel ni povas, kaj tiam ni ŝanĝas la fronton. Pensu pri tio, Toczek. Mi scias, ke vi bonege parolas germane. Tradukisto estas malnecesa.
Toczek restis rigidiĝinta en sia silento.
– Amuza pozo, sinjoro Toczek. Nenio pli! Kun kiu alia vi havis kontakton, krom "Apotekisto" kaj la telegrafiisto? Tio ĉi estas unu solo kion ni volas de vi. Mi ĵuras – li ekridis – ke okazos neniuj ajn arestoj! Kiu pli sciis ankoraŭ pri vi? Vi ja konis la telegrafiiston! Vi kliniĝis super li, kiam li kuŝis sur la trotuaro, superveturita de kamiono. Kaj vi volis traserĉi liajn poŝojn... Ne, bonvolu ne nei... Nun vi revenos al via ĉelo kaj pripensos. Vi pripensos pri kio indas fari kaj kiom valoras la vivo!
Kiom kostis al Kloss tiri neniun muskolon sur sia vizaĝo, kiam la vorto "Apotekisto" aŭdiĝis! Do Gerollis scias! Do la ludo daŭras, de kiu oni forŝovis Kloss-on. Nek von Gerollis, nek Kneisel, kun kiu li ja drinkis vodkon en la kazino, diris al li ion ajn. Verdire von Gerollis ne kutimis informi oficirojn pri aferoj, kiujn ili ne okupis, sed... Eble ankaŭ ĉi tiu pridemandado estis ankaŭ teatro ? Ĉu ili vere pensas, ke ili finfine kaptis J-23-on? La "Apotekisto" estas evidente observata? Kion alian ili ankoraŭ scias? Ĉu ĉio pri la radiostacio? Kaj tuj la baza demando: kiu perfidis? Kiu... oni forportis Toczek-on.
– Nu, kaj kion do vi atingis, Kneisel? – diris la majoro, ekbruligante novan cigaron. – Vi povus ruinigi ĉion! Kial mi bezonas ĉi tiun Toczek-on? Kaj por kio ĉi tiu malbenita batado? Ni povus lasi lin iri aŭ trakti lin kiel malgrandan ŝteliston. Senpripensemo! Signifa pligrandigo de risko, ke la ludo povas malsukcesi! Nu, jes... La bonegaj tradicioj de la Abwehr perdiĝas... Nun aŭskultu atente, Kloss... "MI" sukcesis – li forte emfazis tiu ĉi "MI" – rekoni la polan reton. Ne, ĝi ne estas kompleta rekono, sed ĝi kreas la oportun ludi. Kion ni scias? La centra karaktero estas la "Apotekisto", kiu provizas la radiostacion per informoj akiritaj de agentoj. Ekzistas rezerva punkto al kiu ilia radio telegrafiisto venas en difinitaj tempoj. Kneisel havas ĉiujn detalojn. Nu, ni sukcesis akiri ege gravan informon...
Kloss, aŭskultante, nur provis teni sian vizaĝon senesprima. La malvarma, indiferenta vizaĝo de germana oficiro kiu akceptas novan taskon. Li konstante pensis pri Krystyna. Ne, ne pri si mem. Pri Krystyna kaj "Apotekisto". Li neniam vidis la radio telegrafiiston; li neniam uzis la rezervan punkton. Tiu ĉi, kiu sciis lian kodnomon, estis aŭ de "Apotekisto", aŭ... "Apotekisto" mem? Von Gerollis estas certa, ke Toczek estas J -23. Kial? Kaj li volis lasi lin? Ĉu li havis neniun ajn dubon, ke la ludo sukcesos?
– Gravan informon – ripetis intertempe Gerollis... – Al la bandita taĉmento de "Bartek" alvenas, aŭ jam alvenis, sendito de la centrejo. Oni detektis ĵetaĵon en la ĉirkaŭaĵo de Biłgoraj, pli precize: inter Biłgoraj kaj Janów ĉe la rivero Tanwia . Tiu ĉi homo venos al Varsovio, li devas kontakti kun J-23 kaj plenumi taskon, kies celon ni ne konas. Li devas alveni al la rezerva punkto, ne al la "Apotekisto", kaj ricevi informojn tie. Dume la "Apotekisto" devos peri inter li kaj J-23.
De kie venas ĉi tiuj detaloj! ? Li povis gratuli sin pro sia intuicio, ke li malpermesis Krystynan... Tial li ricevis neniujn informojn, neniujn ordonojn! Kaj kio nun? Kion oni povas fari nun? Kiel averti la senditon de la centrejo?
– Tia estas la situacio – diris von Gerrollis. – Mi volas aŭskulti viajn proponojn, sinjoroj, antaŭ ol mi donos ordonojn. Kneisel!
– Mi estas forŝovita – diris Kneisel. – Mi konsentas, ke mi eraris, sed ĉu mi povus lasi tiun ĉi homon malaperi? Li estas ekstreme danĝera homo. Lia aresto estas sukceso. – Li rigardis Gerollis-on preskaŭ petegeme. – Nun, kiam ilia sendito alvenos, li ne povos kontakti J-23-on kaj tio tuj suspektigos lin. Ni devas aresti kaj devigi lin kunlabori.
– Devigi lin kunlaboro! – ekridis von Gerrollis. – Kaj ĉu vi devigis Toczek-on? Kloss!
– Mi ne havas sufiĉajn datumojn por desegni ludon – la leŭtenanto diris malvarme. La majoro zorge ekrigardis lin. – Kion alian vi volas scii?
– Antaŭ ĉio: ĉu ni certas, ke la arestita Toczek estas J-23, kaj kiajn pruvojn ni havas por tio?
– La lasta raporto, kiun ni sukcesis kapti – diris von Gerollis – enhavis datumojn pri laboristoj senditaj al la Reich kaj estis subskribita per ĉi tiu kodnomo.
Do ili konas la ĉifron! Jes, estis vero; Kloss kolektis koncernajn informojn laŭ peto de la centrejo. Kial ili ne estis petitaj de Toczek?
– Do ĉi tio estas nerekta pruvo – li diris. – Toczek havis aliron al ĉi tiuj datumoj ĉar li laboris ĉe la Arbeitsamt.
– Nerekta – ripetis la majoro – sed sufiĉe konvinka. Kio alia?
– Ni konas la ĉifron – daŭrigis Kloss. – Ĉu ni ankaŭ konas la pasvortojn de la kontaktpunktoj?
– Jes – diris la majoro.
Kloss konsideris, ĉu estus permesate al li starigi la sekvan demandon: "Kiu estas la informanto?". Li elektis peran solvon.
– Se jes, nia informanto devas koni la funkciadon de la tuta reto kaj havi aliron al la radiostacio.
– Prave – von Gerollis diris kaj hezitis. La hezito estis mallongdaŭra, sed Kloss rimarkis ĝin. – Do?
– En ĉi tiu situacio – diris la leŭtenanto kaj pene venkis la tremon en sia voĉo – oni povas decidi ludi. Nia informanto povas klarigi la kialojn de foresto de J-23 kaj anstataŭigi lin.
– Preskaŭ bone, Leŭtenanto – Gerrollis diris. – Preskaŭ bone. Tamen ne nia informanto anstataŭos Toczek-on. Mi trovis iun pli bonan.
Kio povus esti pli malkonvena ol ridi en tia situacio! Kaj tamen li apenaŭ povis reteni sin: li, J-23, laŭsupoze estus ludota de iu! La freneza penso eĉ venis al li en la kapon, ke estis li mem, Hans Kloss, al kiu aludis von Gerollis.
– Do mi trovis lin – la majoro daŭrigis. – Tiu ĉi estas viro, edukita en Bydgoszcz, tre bone konanta la polan, nia maljuna kunlaboranto. Li eĉ iom similas al Toczek, almenaŭ laŭ la figuro, kaj estas samaĝa. Li jam komencis laboris ĉe la Arbeitsamt. Li venos al la "Apotekisto" kiel J-23. Ni rajtas supozi, ke Toczek ne rekte kontaktis la "Apotekiston".
– Ĉu ankaŭ tio estas certa? – demandis Kloss. Kaj li daŭre konsideris: "Kiu, kiu krom la "Apotekisto" kaj Krystyna, sciis, ke tiuj estas la konspiraj principoj en ilia reto? Ankoraŭ "Bartek"... Sed "Bartek" estis preter ajna suspekto. Iu de li? Ne, malprobable. Ĉi tiu homo devis esti ĉi tie, en Varsovio.
– Risko estas malevitebla – diris von Gerollis – sed la afero estas krei maksimuman sekurecon. Kaj tio estos ankaŭ via rolo, leŭtenanto Kloss. Rekta kontrolo de la funkciado de nia J-23 kaj konstanta observado de kontaktpunktoj kaj la radiostacio... Kompreneble la radiostacio jam dufoje ŝanĝis la lokon kaj tempon de transdono. Ĉi tiuj ankaŭ estas profesiuloj, sinjoroj. Tial, la plej lertaj homoj devas esti asignitaj por observi. Do vi, leŭtenanto Kloss, laboros terene, kaj la kontaktoj kun nia J-23 povas esti farataj nur ekster ĉi tiu konstruaĵo. Konspira loĝejo sur la strato Wilcza jam estas pretigita. Kneisel, aliflanke, preparos raportojn, kiujn – li ekridetis – J-23 transdonos al sia centrejo. La taŭgaj materialoj estos preparitaj de la Oberkommando der Wehrmacht. Sinjoroj, ni havas enormajn ŝancojn malinformi la malamikon kaj direkti la laboron de liaj agentoj. Lipkowsky, ĉar ĉi tiu estas la nomo de nia agento, al kiu ni konfidas la plej gravan taskon ludi la rolon de J-23, devos determini kian ordonon ricevis ilia sendito. Ni ankoraŭ konsideros ĉu ni lasos lin foriri aŭ ne... Ĉiukaze ĉi tiu ludo devus daŭri kiel eble plej longe...
* * *
La klakado de najlitaj botoj; Haltu! elkriita de la patrolkomandanto. Li iris laŭ la malluma intermonto de la strato Hoża, kaj ĉi tiu Varsovio, mergita en la nokton kaj senigita de ajnaj lumoj, ŝajnis aparte sendefenda. La patrolkomandanto prenis lian identigilon en la manon, salutis, sed ekrigardis kun ioma surprizo; tamen, Wehrmacht-oficiro en civila vesto estis maloftaĵo. Risko? Risko ĉiam ekzistis, ĉiumomente, sed li ne povis iri al Krystyna en sia uniformo, kaj li necesis vidi ŝin tiutage, tuj, ĉiu horo gravis. Li malofte venis al ŝi. Ili renkontiĝis en diversaj lokoj en Varsovio, kaj foje, cetere ne tre ofte, li vizitis la Fotostudion ĉe la strato Piwna, kiam ŝi anstataŭis sian onklon, la posedanton de tiu ĉi firmao. Li pensis pri ŝi samtempe kontrolante ĉu neniu sekvas lin. La strato estis malplena; li haltadis ĉe la pordegoj, ekbruligante cigaredon kaj atendante. Ĉu povus ŝajni probable, ke von Gerollis ion suspektu? Sensencaĵo! Li ne enigus lin en la ludon... Tamen kial li ne diris la nomon de la informanto? Singardeco? Kutimo? Volo konservi plenan kontrolon de la situacio por si mem? Kiu do estis la informanto? Li devis ekskludi Krystynan, li ĉiukaze ekskludus ŝin, eĉ se li jam sidus en la kelo ĉe la strato Szucha. Li sciis, kvankam li provis kaŝi ĉi tiun scion de si mem, ke tiu ĉi knabino amas lin. Ŝi eĉ ne kaŝis ĝin; per ĉiu gesto, ĉiu rigardo, ŝi esprimis zorgon, maltrankvilon, sindonemon... Kaj li? Ĉu homo konstante ekzistanta duoble, ludanta rolon en la plej kruela teatra spektaklo el ĉiuj, povas havigi amon al si? Havigi la riskojn implikitajn? Havigi al si la malfortecon, kiu venas de ĉi tio?
Nun li devis denove asigni al ŝi malfacilan kaj danĝeran taskon. Li havis neniun alian je sia dispono kaj povis fidi neniun alian. Li pensis pri "Apotekisto" por momento, sed forĵetis tiun ĉi eblecon. Li decidis sendi Krystynan al "Bartek". Ŝi devos iri la sekvan tagon, kontakti la kurieron en Zwierzyniec, atingi la taĉmentoestron kaj transdoni la informojn de Kloss nur al tiu ĉi. Li sciis, ke li timos pro ŝi kaj ke ĝi devas esti tiel. Ankoraŭ unu zorgema rigardo malantaŭ si kaj li eniris la pordegon. Krystyna loĝis en la aneksaĵo, la elirblokado jam komencis, do estis ŝanco, ke li renkontos neniun sur la ŝtuparo.
– Vi – ŝi diris. – Vi estas! – Kvazaŭ sen surprizo, kvazaŭ nenio nekutima en lia vizito je tiu ĉi horo. Ŝi havis etan ĉambreton kaj kuirejon en la niĉo de koridoreto. Preskaŭ pedante pure kaj ordigite: tapiŝeto sur la planko, kanapo kovrita per bunta litkovrilo, foto de ŝiaj gepatroj sur la nokta tableto. Ŝia patro estis en Auschwitz kaj ŝi ricevis leterojn de tempo al tempo.
“Li eltenos, ŝi diradis, li devas elteni. Vi ne havas ideon, kia forta homo li estas, tia kiel vi." Ŝi malofte rememoris sian patrinon; ŝi mortis kiam Krystyna estis dekdujara kaj nur memoris ke ŝi konstante malsanis kaj ŝia patro devis fari ĉion: gajni monon, kuiri, eduki...
– Vi devas iri al "Bartek" – li diris – Kaj vi devas atingi lin – Li seke klarigis al ŝi, kaj, aŭskultante, ŝi verŝis teon, tranĉis panon kaj kolbason alportitan el vilaĝo apud Grójec. Do temas nur ke al "Bartek "... Kompletaj informoj pri la situacio estu transdonitaj al la centrejo uzante rezervan ĉifron. Se la home el tie estas ankoraŭ ĉe "Bartek", estas ŝanco komenci la ludon. Li rajtas kontakti nur ŝin, Krystynan. Eble... jes, ĉi tiu ideo venis al lia menso nur nun, li devus esti anstataŭita de iu alia, iu fidinda el la taĉmento de "Bartek"... La germanoj anstataŭas J-23-on, kial ne provizi ilin per iu alia anstataŭ la sendito el la centrejo? Ĉi tiu persono malaperos kiam von Gerollis decidos fini la ludon... Kompreneble, grandega risko, sed ŝanco respondi al misinformado per misinformado. La sendito el la centrejo plenumos la taskon atribuitan al li... Ne, li konstatis, ĝi verŝajne estas tro riska... kaj iagrade...
Ŝi rigardis lin per larĝe malfermitaj okuloj.
– Kion vi volas diri? – ŝi demandis. – Ke ĉiuj homoj en nia reto estas tiam kondamnitaj?
– Ili estas kondamnitaj – li diris – krom se ni malkovros kiu estas la informanto de Gerollis. Kiu perfidis? – Kaj li demandis pri tio, kion li neniam antaŭe demandis. – Kion vi scias pri "Apotekisto"?
– Li enkonspirigis min – ŝi diris. – Li konis mian patron kaj kiam mia patro estis malliberigita, li komencis veni kaj helpi... Mi ŝatas lin. Li ŝajnas malvarma, sed tio estas nur ŝajno. Li estas soleca, li ne zorgas pri si. Li loĝas super la apoteko, en ĉambreto, mi kelkfoje purigis lian lokon, ĉar mi ne plu povis rigardi ĝin... Kvazaŭ li ne zorgus pri io persona... Estas homoj tiaj. Ĉi tiu eta apoteko apartenis al lia frato, kiu mortis en Septembro 1939. Ili ambaŭ studis farmacion... Li ne havas nenian enspezon, ĉar mi scias, ke homoj ofte ricevas medikamentojn de li senpage. Kion plian...
– Ĉu vi pensas, ke li povus...
– Perfidi? – Ŝi rigardis lin per siaj grandaj okuloj. – Kelkfoje mi pensas, ke ĉiu... se ĝi ne eltenos doloron... mi terure timas doloron... Sed li havas cianidon. Kaj ankaŭ mi havas ĝin – ŝi flustris. – Tial mi sentas min trankvila kaj sekura. Sed mi scias, ke li nenion dirus pri mi.
– Kial?
– Ĉar mi scias.
– Kion li diris pri mi?
– Ne multe. Li donis la taskon. Li diris, ke tre grava homo venis al Varsovio... ke mi estos lia kuriero... kiel kontakti lin... Cetere vi scias. Mi iam demandis, kial li neniam rekte parolas kun vi... Li rigardis min kiel li kutimas: "Oni ne faru ion ajn malnecesan."
– Kion vi scias pri la radio telegrafiisto? Tiu, kiu mortis superveturita per kamiono?
Ŝi ridetis.
– Li estis gaja junulo. "Bartek" sendis lin. Mi tre ŝatis lin. Ludoviko, tio estas, la "Apotekisto", sendis min al li kelkfoje...
– Li kutime ne sendis vin?
- Ne. Mi donis al li viajn raportojn, sed mi ne scias kiel li transdonis ilin al la radiostacio. Sed iam okazis, ke li donis al mi la adreson kaj pasvorton... Eble io misfunkciis? Tiu ĉi knabo loĝis en Praga en ĉambro malantaŭ botista riparejo. Mi devis demandi pri Tadek. Iam ni renkontiĝis vespere kaj iris tetrinkejon. Li iom flirtis al mi... Ridinde! Kontraŭe al la reguloj de konspiro...
– Ĉu vi scias pri la rezerva punkto?
– Ne.
Ŝi certe diris la veron.
– Ĉu la "Apotekisto" ne menciis ĝin?
– Neniam.
– Kaj ankoraŭ unu afero – li diris. – Ĉu vi iam ajn...
– Trinku teon kaj manĝu ion– ŝi interrompis.
– Post momento. Ĉu la "Apotekisto" iam ajn rakontis al vi pri la nova radio telegrafiisto?
– Ludoviko... ne multe diris. Cetere vi ja scias, ke mi vizitis lin nur unu fojon, post la morto de Tadek. Vi ordonis al mi, ke mi ĉesu kontaktojn kaj mi ne scias, kion li pensas... Tio estas kruela. Li diris, ke de tie oni sendis novan homon.
– Ĉu li diris "de tie"?
– Jes.
– Kio estas la nuna pasvorto ĉe la "Apotekisto"?
Ŝi rigardis lin kun ioma surprizo. – "Mi havas recepton de d-ro Wibera. Ĉi tiu estas la medikamento pri kiu li jam demandis telefone". Kaj la respondo: "Mi scias, mi sukcesis ricevi ĝin." "Tiu ĉi dozo estas iomete pli forta". "Oni avertis min". – Ŝi deklamis ĉion ĉi tre rapide.
– Ĉu vi iam estis en la apoteko, kiam iu aperis dirante ĉi tiun pasvorton?
– Jes – ŝi flustris.
– Kiu?
– Mezaĝa viro, iom mallerta. Li donis al la "Apotekisto" recepton...
– Ĉu la nomo "Toczek" signifas ion por vi?
– Ne. Kiu estas tiu ĉi?
– Iu jam arestita...
– Sed – ŝi diris – ni devas averti lin. Li sciis, ke temas pri la "Apotekisto".
– Kaj la radio telegrafiisto – ŝi daŭrigis. – Ĉu vi volas lasi ilin al la germanoj? Nun kiam ili jam scias? Kaj ĉi tiu... rezerva?
– Vi komprenis nenion – flustris Kloss. – Ni povas averti neniun, ĉar ni ne scias certe. Ni devas daŭrigi...
– La Ludon! – Ŝi diris la vorton preskaŭ malestime. – Sed ni ne ludas blinde, kaj Ludoviko pensas, ke ĉio estas en ordo.
– Li devas pripensi kial vi ne aperas...
– Mi... – ŝi ekflustris – mi telefonis lin.
Kloss eksaltis de sia seĝo.
– Mi ja petis vin...
– Mi ne povis fari alie... Mi diris, ke mi estas malsana, sed mi ne bezonas helpon... Mi supozas...
– Ĉu li komprenis, ke io malbonas?... Ĉu li scias, kie vi loĝas?
– Li scias.
– Jen la lasta fojo, kiam vi estas ĉi tie. Se ne estos tro malfrue jam... Vi revenos de "Bartek" kaj veturos al la kamparo, al tiu ĉi via onklino apud Grójec...
– Mi povas resti ĉe Alicja sur la strato Śniadeckich. Ŝi denove forveturas, al Krakovo kaj... – Ŝi ŝajnis nun obeema.
Kloss estingis la lumon kaj malfermis la fenestron. La korto-puto estis senhoma. “Li dirus nenion pri mi. En neniu situacio," li rememoris la vortojn de Krystyna. Ĉu ankoraŭ estas io pli, kion li ne scias pri ŝi?
Ŝi sidiĝis sur la kanapon. Ŝi ŝajnis tre senhelpa. Ŝi ne levis la okulojn, kiam li alproksimiĝis al ŝi.
– Ĉu vi restos? – ŝi demandis mallaŭte. – Restu! Vi ja ne devas diri ion ajn. Nenion, absolute nenion...
* * *
Atendado estas la plej malagrabla. Krystyna forveturis per la matena Lublina trajno, kaj Kloss komencis preparajn agadojn.
Lipowsky-on, la agenton kiu devis ludi la rolon de J-23, li jam renkontis en la konspira loĝejo sur la Wilcza strato. Li fakte estis simila al Toczek, lia mano estis iomete malseka kiam li proponis ĝin al Kloss, kaj li montriĝis memfidon, kiu tuj vekis malemon.
– Bonvolu kredi min, sinjoro Oberleutnant, mi ne fuŝos. Mi bone konas polojn. Mi estos la sama J-23 kiel la vera. En Bydgoszcz antaŭ la milito mi estis municipa oficisto, mi apartenis al OZON kaj kiam oni vidis min en SS-uniformo, oni ne volis kredi tion...
Kloss silente aŭskultis ĉi tiujn fanfaronaĵojn kaj poste donis instrukciojn per malvarmeta tono. La ŝajna J-23 aperos ĉe la "Aptekisto" nur kiam li ricevos signalon de Kloss . La "Aptekisto" devus, se ĉio iros bone, doni al li la adreson kie li renkontos la kurieron el la pola centrejo. Kaj ĉiuvespere li devas raporti ĉi tie, sur la strato Wilcza, kaj raporti.
– Ni koncerte trompis ĉi tiujn polojn – diris Lipowsky kaj tuj praviĝis. – Mi scias, ke sinjoro Oberleutnant scipovas la polan, kaj jen kiel ili diras...
Kloss ne aŭskultis. Li ankoraŭ konsideris la bazan demandon: "Kiu?" De kiu von Gerollis devus ekscii, ke la kuriero el la centrejo jam alvenis? De la "Apotekisto"? Tiam Lipowsky povus eble ne veni por vidi lin. La rezerva punkto ŝajnis al li multe pli suspektinda. Li estis bonŝanca, ke li neniam uzis ĝin. Li sciis la pasvorton, sciis, ke ĝi estas kuracistejo kaj ke la tie laboranta homo apartenas al la plej spertaj. Kaj verŝajne tial oni sendis al li la kurieron el la centrejo, kaj ne al la "Apotekisto"... Kiun alian oni povus ankoraŭ alkalkuli? Kiujn kontaktojn havis ambaŭ punktoj? Kaj la radio telegrafiisto? La homo "de tie". Kiam oni transĵetis lin? La plej grava estis nun la kontakto kun "Bartek" kaj nenio povus esti farita antaŭ la reveno de Krystyna. Tamen, la ordonoj de von Gerollis devis esti sekvitaj strikte. La majoro asignis al Kloss spertajn, polalingvaj spionagentoj kiuj devis observi la apotekon, kuracistejon sur la Targowa strato kaj la radiostacion, situantan nun en kelo sur la strato Wolska. La tuta organizo estis sub la kontrolo de Gerollis kaj Kloss komprenis kiom malfacila kaj riska estas ĉiu imagebla kontraŭago.
Ne hasti, li pensis, konservi la malvarman sangon. Se Krystyna atingis "Bartek"-on, la centrejo jam scias ke ĉiu informo de ĉi tie povas veni de la malamiko. Gerollis ne arestos iun ajn ĝis li determinos kia estas la tasko de la kuriero. Oni ne povas permesi al li eltrovi ĝin, do li devas esti donita falsajn informojn? Kiajn? Li daŭre pensis pri tio, aŭskultante raportojn de informantoj, rigardante faritajn el kaŝloko fotaĵojn de homoj vizitantaj la apotekon kaj la kuracistejon, kiuj ŝajnis suspektindaj al la konfiduloj. Li pensis pri tio ankaŭ dum konversacioj kun Gerrollis.
La majoro estis memcerta kaj tute trankvila pri la rezulto de la ago.
– Kneisel – li diris - jam preparas raportojn, kiujn J-23 plusendos al la "Apotekisto".
– Mi daŭre havas dubojn – diris Kloss – ĉu la "Apotekisto" ne divenos...
– Ĉu Lipowsky ne plaĉas al vi? – demandis la majoro.
– Li estas bona – murmuris Kloss. – Sed kiel oni povas esti certaj, ke la "Apotekisto" neniam vidis J-23-on! Se li komunikis kun li per kuriero, tio devas veki liajn suspektojn...
– La kurierino povus malsaniĝi – diris la majoro, ripetante ĝuste tion, kion diris Krystyna en la telefona interparolo kun la "Apotekisto". Kaj li diris "kurierino!" – Ni ankaŭ havas – li tuj aldonis – aliajn manierojn atingi ilin.
Kiajn? Li silentis kaj von Gerollis proponis al li tason da kafo. Kafo estis lia pasio kaj nur ĉe li oni povis trinki veran kafon. – Vi kulpigas min, sinjoro Oberleutnant – li diris – ke mi ne provizas al vi ĉiujn detalojn. Ĉi tio estas malnova kaj pruvita metodo. Viaj observoj estos por mi pli valoraj pro tio. Vi observos ĉiujn egalzorge.
– Eble – murmuris Kloss.
– Ilia kuriero ankoraŭ ne alvenis – daŭrigis von Gerrollis. – Kio laŭ vi estas lia tasko? Ĉu vi nur kontroli la reton? Ĉu diversia ago? Jam de kelkaj jaroj mi interesiĝas pri afero, pri kiu mi okupiĝis ankoraŭ en 1939... Dokumentoj de la Pola Duo. Vi scias, mi sukcesis trovi parton de ili... mi pensas, ke ili povus kaŝi ilin diversloke. Kaj ne nur ni serĉas ilin...
La dokumentoj de la Duo! Ne, tro naiva! Kial ili ankoraŭ ne pensis pri tio? Ekzemple: spionraportoj de antaŭ la Septembro... Librotenado... Listoj de monsumoj transdonitaj al agentoj funkciantaj en Germanio... Oni povus kaŭzi multe da konfuzo. Ĉu ekzistas tia ŝanco?
* * *
Kloss havis unu kontakton en Varsovio, pri kiu eĉ la centrejo ne sciis. Almenaŭ li ĝis nun ne raportis ĝin. Maljuna oficisto de la Duo, specialisto pri la produktado de ĉiaj dokumentoj; kaŝanta sub la nomo de iu alia, ne asociita kun la konspirado. Li estis lia malproksima parenco, la amiko de lia patro, kaj Janek iam savis lin de homkapto sur la strato Marszałkowska. Li ne devis fari tion, sed la vido de la maljunulo kaŭriĝanta pro teruro sub la rigardo de la ĝendarmoj igis lin agi antaŭ ol li komencis pensi. "Mi bezonas ĉi tiun homon," li diris Poste li bedaŭris tion ĉi, li ja sciis, ke li ne devas tiom riski, sed la maljunulo demandis pri nenio kaj agis kvazaŭ la vido de Hans Kloss en uniformo estis tute normala por si. Li vivis sur la strato Mokotowska, proksime de la strato Wilcza kaj Janek iris por vidi lin en civila vesto, sur la straton Wilcza, cetere li neniam venis al la konspira loĝejo de la Abwehr en sia uniformo. Ili trinkis mizeran teon, sidante en ĉambro plena de libroj kaj malnovaj fotaĵoj.
– Foje mi okupiĝas pri retuŝo de fotoj – diris la maljunulo – kaj ankaŭ foje.. – Li svingis la manon. – Oni iel devas vivteni sin.
Kiam Kloss klarigis, kion li celis, sinjoro Henryk, ĉar tia estas lia nomo nun kaj lia familia nomo estis Szmidt, ekstaris kaj malrapide ĉirkaŭpaŝis la ĉambron. – Por fari ĝin kredinda... – li murmuris. – Eblas ankaŭ fari ĝin kredinda, kvankam se la aŭtentaj specialistoj... Ne malbona ideo... Estis tro da burokratismo en la Duo... Mi timis tiujn notojn kaŝatajn sen ŝajna kialo... Vi ja scias, ke ili ne sukcesis bruligi parton da ili. Kiu povis, elportis ilin, do povus okazi... Krimo, damne... Vi nur devas doni al mi kelkajn nomojn... Ili pridemandu ilin... Mi ne volas scii, por kiu vi laboras... ne gravas al mi... Diru al mi nenion... Estus bone drinki ion pli fortan.
Kloss estis preta por tio. Li konsentis kun Krystyna ke tuj post la reveno, li montrus foton de knabino en Krakova kostumo en la fenestro de la Fotostudio sur la strato Piwna. Kaj inter la kvars kaj sesa horo ĉiutage ŝi atendos, anstataŭante sian onklon. La foto aperis nur kvin tagojn poste. Li ekstaris antaŭ la ekspozicio kaj fine reakiris sian trankvilon. Do Krystyna sukcesis! Nun li tuj sendos ŝin al la kamparo kaj ekskludos ŝin de ĉi tiu ludo... Li povis vidi la internon de la studio tra la vitro. Du germanaj soldatoj ĵus ricevis la fotojn. Ili pririgardis ilin, ekridis laŭte kaj unu el ili frapetis Krystynan sur la ŝultron. Fine ili eliris kaj marŝis antaŭ Kloss kun parada paŝo.
– Mi jam preparis la fotojn de sinjoro Oberleutnant – diris Krystyna, kiam li eniris kaj ŝi ridetis. Ŝi rigardis la straton tra la ekspozicia vitro, poste pendigis sur la pordon ŝildon kun skribaĵo diranta "Dummomente fermita". Ŝi tiris Kloss-on en malhelan ĉambron. Sur kanapo sidis virino ne multe pli aĝa ol ŝi, kun helaj, glate kombitaj haroj. Li haltis, surprizita, sur la sojlo.
– Jen la sendito de la centrejo – komencis Krystyna, kaj la virino alproksimiĝis al Kloss. – Leŭtenanto Wanda – ŝi diris. – Mi alportas al vi salutojn de Niemojewski.
– Dankon al Wacek – diris Kloss mekanike. – Mia korto estas pura kiel antaŭe.
– Mi jam scias ĉion, aŭ preskaŭ ĉion – diris Wanda. Ŝia voĉo estis mallaŭta kaj seka. Li tuj ekhavis la impreson, ke ŝi estas unu el tiuj virinoj, kiuj estimas vortojn. – Hieraŭ ni ricevis la decidon: komenci la ludon kun germanoj.
Kloss sidiĝis sur mallarĝan seĝeton kaj ekbruligis cigaredon.
– Kiel vi komprenas tion?
– Aperas ebleco misinformi la malamikon, kio nun povas esti tre grava. – Li havis la impreson, ke ŝi preskaŭ laŭvorte ripetas la ordonojn de la centrejo. – Ili postulos – unuafoje io kvazaŭ rideto trakuris ŝian vizaĝon, – de J-23 informojn, kiuj devus konfuzi la germanojn pri la direkto de la planata atako.
– Mi komprenas – diris Kloss.
– Tio ne estas ĉio, kompreneble – ŝi daŭrigis. – La perfidulo devas esti malmaskita ĉiakoste. Ni mem devas decidi kiam ĉesigi la ludon.
– Ankaŭ tion mi komprenas – li ripetis, kvankam, sen scii kial, li sentis, ke ĉi tiuj decidoj kaŭzas al li internan, nedeziratan reziston. Ja ili estas tie por batali kaj, se necese, por morti. – Kiel vi imagas ĝin praktike?
– Mi devas plenumi la taskon atribuitan al mi.
– Kio estas ĉi tiu tasko?
Ŝi silentis momenton. – Mi havas ordonojn informi vin, sed nur vin. Krysia ekstaris.
– Mi komprenas – ŝi diris mallaŭte – ke mi ne devus scii tro multe. Precipe nun, kiam mi havas tian... gravan rolon.
Li rigardis ŝin kun surprizo.
– En Varsovio – diris Wanda, kiam Krysia jam foriris – almenaŭ plej verŝajne en Varsovio, kaŝiĝas profesoro Borecki, kiu antaŭ la milito laboris pri la problemoj de memstirado de raketoj. Ĉi tiuj estas pioniraj provoj. Mi devas preni lin de ĉi tie, ĉu vi komprenas? Kaj tial mi – ŝi aldonis – ĉar mi estis lia studento kaj asistanto ĉe la politekniko. Mi scias kie trovi lin, kaj eble mi scias kiel konvinki lin.
– Ĉu vi loĝis en Varsovio?
– Miaj gepatroj devenas el Lucko kaj tie la milito trovis min. Mi partoprenis en la konspirado en Varsovio... En la 1940-aj jaroj mi estis arestita kaj kondukita al laborkampo. – Mi estis liberigita post la eksplodo de la milito kaj mi alvenis kie mi devis esti, en la Pola Armeo. Oni decidis, ke mi estis taŭga por ĉi tiu laboro...
"Vi taŭgas" – li pensis. – "Vi estas singarda kaj trankvilsanga." – Do kiel vi imagas ĉi tion al vi? – li ripetis la demandon.
– Ne mi, la centrejo. Ankaŭ miaj ideoj estis aprobitaj. Krysia! – ŝi ekkriis – vi povas reveni. – Do Krystyna aperos ĉe la rezerva punkto kiel kuriero anstataŭ mi.
Li eksaltis de sia seĝo.
– Ĉu vi konscias...
– Pri tio ni jam ĝis funde diskutis – diris Krystyna. – Mi atendis vian reziston...
– Tio ĉi estas jam decidita – seke ripetis Wanda. – Mi estis informita, ke Krysia neniam estis en la rezerva punkto...
– Ni ne scias, kiu perfidis. Ni ne scias, ĉu la informanto vidis Krysian, almenaŭ ĉe la "Apotekisto". La risko estas tro granda!
– Ŝi nur kontaktos ĉi tiun germanan spionon ludantan la rolon de J-23. Se la Abwehr decidos fari arestojn, vi devus scii almenaŭ kelkajn horojn antaŭe.
– Kaj se Gerollis ne informos min...
– Malverŝajne – diris Wanda. – Ja vi kontrolos la laboron de la agentoj. "Bartek" asignis al ni talentan knabon, kiu veturas kamionon de Lublin al Varsovio. Nun li estos en Varsovio; li laboras en germana firmao...;
Kloss ĉirkaŭpaŝis en la ĉambro. Li konsideris la situacion malvarme. – Oni devis trovi alian knabinon kiu ne estis konata ĉi tie – li murmuris.
– Ne estis elekto. Neniu kiu taŭgus.
– Kaj vi – li turnis sin al Krysia – ĉu vi volas okupi ĉi tiun rolon?
– Jes.
– Jes! Jes! Al mi odoras amatoreco – li grumblis. – Ni havas aferon kun saĝa kaj ruza malamiko...
– Ĉu vi ne trotaksas ilin? – demandis Wanda. Kaj tiam subite, per iom alia tono: — Mi ja komprenas, sed se mi mem kontaktos ĉi tiun... J-23-on, mi neniam trovos Borecki-on... Vi devas elpensi ian taskon, kiun la sendito de la centrejo devas plenumi.
– Mi jam elpensis ĝin – murmuris Kloss kaj diris, kion li preparas.
– Kaj ĉu ĉi tiu duo-ulo estas fidinda homo? – demandis Wanda.
– Spertulo – diris Kloss. – Nia Duo estis bona lernejo.
Wanda ŝajne volis ion diri, sed ŝi restis silenta.
Estis multo pri kio oni devis interkonsenti. Estis decidite, ke Wanda loĝos en la strato Śniadeckich, ĉe la amikino de Krysia, kiu ĵus forlasis Varsovion. La loĝejon de Krysia, kiel la sendito de la centrejo, devas asigni la kuracisto el la rezerva punkto. Kontakto kun Wanda povus do estinti facila, dume Krysia, de la momento kiam ŝi faris kontakton kun la kvazaŭa J-23, estus sub konstanta observado de Abwehr-agentoj. Pli precize: agentoj, kiuj raportos al Kloss. Li ne volis konfesi al si mem, ke li estas tamen fascinata de tiu ĉi ludo; ĝia dueco kaŝis multajn kaptilojn en si. Kiel eviti ilin?
– Memoru – li diris – ke ni ne nur trompas la germanojn. Ni trompas tiujn membrojn de la reto, kiuj honeste laboras kaj ne suspektas, ke ili funkcias sub la superrigardo de la Abwehr.
– Mi pensas pri Ludoviko – flustris Krysia.
– Ĉu ni povas fari ĝin alimaniere? – demandis Wanda. – Ĉu vi povas esti gvidata de iuj sentoj aŭ moralaj konsideroj en via spionlaboro?
– Ekzistas – diris Kloss – tiaj vortoj kiel lojaleco... Mi deklaras al vi, ke en la momento, kiam mi malkaŝos la perfidulon kaj decidos, ke la risko estas tro granda, mi fermos la reton antaŭ ol Gerollis... Ĉiuokaze, – li aldonis – mi faros ĉion por fari ĝuste tion.
– Kiel? – Wanda flustris.
– Mi ankoraŭ ne scias – li murmuris. – Oni devas memori, ke ne ĉio estas antaŭvidebla en tia ludo. Kaj vi — li turnis sin al Krysia kaj denove pleniĝis de kolero, ke li devis konsenti konfidi al ŝi tian taskon – memoru, ke vi estos konstante observata. Kaj mi bezonas havi kontakton kun vi; estas tre malfacila. – Li denove paŝis ĉirkaŭ la ĉambro. – Aŭskultu: mi donos al vi la numeron de la Abwehr-loĝejo sur la Wilcza-strato. Vi devas memori ĝin; se vi certas, ke vi perdis ilin, kaj la raporto de la agento konfirmas tion, vi iros al via loĝejo sur Hoża-strato. Kaj mi venos tien.
– Tro riska – diris Wanda. – Se la "Apotekisto" perfidas, la loĝejo estas observata.
– Ludoviko nenion dirus pri mi – ripetis Krysia.
– Ĉiu naiveco devas esti pagita. – Wanda prenis paketon da rusaj cigaredoj el sia mansako.
– Eraro – diris Kloss. – Detruu ilin tuj. Aŭ – li flustris – donu ilin al Krysia... Ŝi regalu Lipowsky-on per ili.
* * *
Ŝi iris al Targowa-strato en la malfrua posttagmezo, kun malpeza valizo en la mano, ĝuste kiel Kloss ordonis al ŝi. Ili pakis tiun ĉi valizon kune, kaj Janek zorge pririgardis ĉiun objekton, ĉiun ĉifonon... Lipowsky, li klarigis, certe trovos okazon trarigardi ŝiajn vestaĵojn. Nenio devus veki suspekton, kompreneble estu nenio rusa, sed perfekteco ankaŭ povas esti suspektinda. Do indas konservi ekzemple kvadratitan kajeron, kiu eble devenas de tie. Ankaŭ notlibro. Kompreneble: neniuj notaĵoj, sed tamen... forveturhoroj de trajnoj de Varsovio al Lublin kaj Zwierzyniec. Tro altrudiĝema? Ne... tute verŝajna. Vi alvenis je la 15:30, la trajno malfruiĝis kompare kun horaro... Kontrolu ĝin ĉe la stacidomo.
Ŝi kontrolis ĝin ĉe Wschodnia-stacidomo kaj tie, kiel li ordonis al ŝi, ŝi entramiĝis. Ŝi preterveturis la haltejon kie ŝi supoze devis eltramiĝi kaj malrapide piediris tra la homamasoj kiuj estis densaj ĉi-somere sur la Targowa Strato, haltante antaŭ la montrofenestroj. Ŝi ĉirkaŭrigardis, kiam ŝi eniris la pordegon, al kiu estis fiksita plakedo: „D-ro Andrzej Sieradzki. Internaj malsanoj, akceptas pacientojn de la 13-a ĝis la 18-a." Ŝi sentis fortan korbobaton, enirante la duan etaĝon. Kiu estas ĉi tiu kuracisto? Se ŝi nur povu kredi ke tiu ne estis li, kiu estis informanta Gerollis-on!
La pordo estis malfermita. Ŝi eniris la atendejon, malluman kaj malbone lumigitan; ĉi tie sidis nur maljuna virino kun trikaĵlaboro en la manoj. Ŝi laboreme kroĉetis ion kaj eĉ ne levis la okulojn. Kiel devus konduti knabino el "tie", konstante pensis Krysia. Mistere? Sincere? Kun angoro? Konfide? Eble oni ne montru tro da konfido?
La kuracistan kabineton forlasis maljuna viro kaj sur la sojlo ekstaris doktoro Sieradzki. Malalta, sufiĉe dikventra; lia blanka kiteloo estis malbutonita kaj liaj dikaj okulvitroj estis falantaj sur lian nazon. – Ha, sinjorino Białowicz – li diris. – Ĉu la renoj denove doloras vin, avinjo? Venu, avinjo, ni vidu.
Li havis agrablan, iomete raŭkan voĉon. Estis nenio en lia aspekto, kio eble povus konekti lin kun spionoficiro.
– Kaj mi neniam antaŭe vidis vin, sinjorino – li diris al Krysia. – Oni devos atendi iomete, mi devas esplori avinjon ĝisfunde.
Do ŝi atendis. Neniu alia venis, ŝajne D-ro Sieradzki ne havis tro da pacientoj. Ŝi decidis, ke eĉ tute sola ŝi kondutos kiel knabino el "tie". Do kun granda intereso ŝi komencis trarigardi la ekzemplerojn de la revuo "Gadzinówka" hazarde ĵetitaj sur la tablon. Ŝi rememoris al si la surprizon, kun kiu Wanda aŭskultis la informon de "Bartek" pri la situacio en Pollando. Ili scias nenion pri ni tie, ŝi pensis. Kia estos la situacio en Pollando poste? Kaj tuj venis al ŝi en la kapon, ke verŝajne ŝi neniam vidos tion ĉi.
La maljuna virino finfine forlasis la kabineton. Krysia prenis sian valizon kaj eniris en malgrandan ĉambron. Doktoro Sieradzki sidis ĉe malgranda tablo kaj diligente notis ion.
– Demetu viajn vestojn, infano – li murmuris – kaj ni parolos post momento.
Ŝi daŭre staris sur la sojlo, tiam li rigardis ŝin kaj alĝustigis siajn okulvitrojn. Ŝi deklamis la pasvorton. Dufoje.
– Doktoro Górski petas de vi konsulton. Mi alportas salutojn de Niemojewski.
Li eksaltis de la seĝo.
– Dankon al Wacek pro la salutoj – li diris raŭke. – Mia korto pura kiel antaŭe. – Kaj li ridis. – Ho Dio mia, infano, ni atendis vin... sed neniam venis al mi en la kapon, ke ĝi estos juna knabino.
– Mi estas leŭtenanto Wanda – diris Krysia.
– Jam leŭtenanto! Kiam vi alvenis? Hodiaŭ, per trajno... "Bartek" devus doni al vi korpogardiston... Li ne donis?
Ŝi ne sciis, kion respondi.
– Estis du knaboj – ŝi fine diris – kaj ili revenis.
– Kaj ĉu vi almenaŭ konas Varsovion? Certe estis por vi ŝoko: vidi Pollandon sub okupado... Sed ni parolos poste...
Li estis tre moviĝema kaj konstante parolis. Li fermis la pordon al la atendejo... "jam neniu pli hodiaŭ" kaj kondukis ŝin en la apudan ĉambron, kiu estis samtempe kaj manĝoĉambro kaj salono. Super malnova sofo pendis portreto de virino, kiu certe iam devis esti tre bela. Ŝiaj grandaj, malhelaj okuloj, preskaŭ vivaj, ŝajnis malgajaj kaj lacaj. – Jen estas mia edzino – li diris mallaŭte. – Kelkaj monatoj antaŭ ol ŝi mortis. Eble estas pli bone... – Kaj li tuj komencis moviĝi. li sidigis Krysian sur seĝon, eltiris kalikojn, telerojn, botelon el la ŝranko, kuris al la kuirejo, anoncante, ke li mem, ke neniun helpon... Li alportis ovaĵon, kolbason, freŝan kamparbuteron.
– Pacientoj – li anoncis, verŝante la vodkon kaj rigardante kun plezuro kiam ŝi manĝis. Kaj ŝi manĝis, kvankam ŝi tute ne estis malsata, konstante nur pensante, ĉu ŝi kondutas ĝuste kaj ĉu eblas, ke ĉi tiu viro...
– Vi devas rakonti al mi, kiel estas tie, kiel nia armeo, sed tio poste. Ne koleru, mi estas scivolema, ni ĉiuj estas damne scivolemaj kaj atendas. Ĉu vi povas imagi kiom malpacienca estas jam nia atendado... Ĉiuj faras, kion ili povas por akceli...
Vi verŝajne pensas, ke mi estas iom kontraŭ la reguloj de konspiro. Vi pravas. Kelkfoje ĉi tiuj pasvortoj, ĉi tiuj kodnomoj ridigas min... Mi ne povas esti mortige serioza... Ne ke mi ne timu. Ĉiuj timas, infano, sed mi ĉiam estis bonŝanca... Vidu, mia patro estis en malliberejo antaŭ la milito, kaj mi finis medicinan fakultaton kaj jam konspiris. Jes... Tia estis mia certeco, ke la mondo devas esti rekonstruita.
Ŝi rememoris al si la stilon de Wanda.
– Estas agrable – ŝi diris – ke vi... Doktoro – kaj ŝi hezitis – akceptas min tiel varme. Tamen mi ŝatus atingi la aferon.
– En ordo, Leŭtenanto – li ekridetis. – La dokumento por vi estos preta morgaŭ. Ni pensis, ke ĝi estos viro, kaj ni jam kreis legendon: mia kuzo, Volksdeutscher el Krakovo. Estos kuzino. En la kvara etaĝo estas ĉambreto, kiun mia pacientino okupis. Ŝi pasigos multe da tempo en la hospitalo... se ŝi entute revenos. Ŝi lasis al mi la ŝlosilojn. Tiel estos la plej sekure...
– La plej sekure – ŝi ripetis aŭtomate. – Kaj la kontakto?
– Mi scias. Ĉu oni informis vin?...
– Oni informis min pri ĉion, kion mi bezonas scii – ŝi diris seke.
– Mi ne konas la homon – li diris – kiu devus kontakti kun vi. Mi sciigos la reton, ke vi venis. Mi donos al vi pasvorton kaj lokon. – Li ankaŭ scipovis esti preciza kaj konkreta.
– Mi havas seriozan taskon por plenumi kaj mi devas fari ĝin.
Li ne demandis kian. Al Krystyna ŝajnis, ke Li rigardas ŝin kiel ian specialan specimenon.
– Ĉu estis ŝoko por vi? – li ripetis.
– Varsovio?
– Jes. Vi estas trankvila kaj memtena.
– Oni min ne karesis – ŝi murmuris. Ŝi konstante provis imiti Wandan. – Malliberejo, kaptitejo, poste armeo. Mi estis malliberigita erare.
– Erare! – li ripetis. – Kompreneble ke erare. Mi pensas, ke vi plenumos vian taskon.
Ili aŭdis la sonorilon. Du fojoj, paŭzo, kaj la tria, rompitan. La kuracisto iris al la fenestro kaj deprenis grandan porcelanan vazon de la fenestrobreto. Nur nun ŝi rimarkis ĝin staranta tie.
– Restu ĉi tie... Jen la gasto, kiun mi atendas. Mi akceptos lin en mia kabineto.
Akra maltrankvilo kaptis ŝin. Aŭ eble estis Ludoviko – “La Apotekisto”? Ili ne pripensis tian eblecon. Silente ŝi proksimiĝis al la pordo; la ŝlosilo ne estis en la seruro, ŝi povis vidi. Ne, tio ne estis Ludoviko; juna viro kun abunda hararo. Longa, simpatia vizaĝo, agrabla voĉo. Ŝi vidis la doktoron elprenas iajn paperetojn el la aparato por mezuri premon.
– Estas novaj ordonoj – ŝi ekaŭdis la voĉon de la viro. – Transdonu ilin. La centrejo demandas ĉu la kuriero alvenis.
– Jes – diris la kuracisto kun ioma hezito – alvenis kurierino.
Al Krystyna ŝajnis, ke la junulo estas surprizita. Ŝi ankaŭ; post ĉio, la centrejo ja sciis, ke ĝi estas virino. Kial ili ne demandis simple pri Wanda?
– Mi transdonos ilin al la "Apotekisto" – diris la viro.
– Mi mem faros ĝin – diris la kuracisto. – Vi devus viziti la apotekon kiel eble plej malofte.
– En ordo – la junulo ekridis. – Ĉu ŝi almenaŭ estas bela?
– Jes – diris la kuracisto. – Bela.
Ŝi saltis for de la pordo. Kion Wanda farus? Ŝi efektive devis havi pafilon; ŝi devas postuli ĝin, Janek havigos ĝin al ŝi.
– Kiu estis tio? – ŝi demandis, kiam la kuracisto eniris la ĉambron. Eble ŝi ne devus demandi.
Li hezitis. – La radio telegrafiisto – li diris finfine. – Tre kuraĝa knabo. Foje mi pensas – li murmuris, – ke mi ne taŭgas por ĉi tiu laboro.
– Tiuj, kiuj estas netaŭgaj – ŝi diris – iam estas la plej bonaj.
* * *
Majoro von Gerollis donis la signalon. De kiu li eksciis, ke la kurierino jam alvenis? Kloss staris ĉe la fenestro de la Abwehr-loĝejo sur Wilcza strato kaj observis la straton. Lipowsky iris al la "Apotekisto" kaj devus reveni baldaŭ; la telefono silentis. Li nepre bezonis nun la kontakton kun Krystyna. Schmidt jam alportis la dokumentojn, kiujn li faris kun propra al si inventemo kaj malnovan metalan skatolon vere aspektantan kvazaŭ ĝi jam delonge kuŝis en la tero. Kelkajn raportojn, kelkajn leterojn, kiuj malmulte gravis, kaj liston de sumoj kolektitaj de agentoj en Germanujo. Li menciis la nomojn de kelkaj Gestapo- kaj Abwehr-oficiroj, inter ili generalon von Rundt, kiu fariĝis fama pro mortpafado de polaj kaptitoj ĉe Kock. Generalo Rundt havos multajn problemojn; li nun estis sur orienta fronto, lian divizion oni multe maldensigis tie. Li pensis ke estus bona ideo se Krysia dirus al Lipowsky, ke ŝi provos kontakti lin. Aŭ eble tio estis tro da fungoj en la borŝo?
Li enterigis la skatolon frumatene apud soleca vilao en Wesoła. Li sciis, ke tio iam estis unu el la loĝejoj prizorgataj de la Duo. Ĉi tiu vojaĝo lacigis lin. Lin senĉese turmentis la timo, ke Gerollis ordonis spioni lin. Ĉu li farus same estante li? Ĉu estis ia kialo por suspekti Kloss-on? Li veturis trajne al Wesoła, tranoktis en la arbaro kaj nur matene li revenis hejmen kaj surmetis sian uniformon. Li tuj telefonis al la majoro. Montriĝis, ke ne estis kaŭzo de zorgo; von Gerollis ne serĉis lin nokte. Li telefonis al Wilcza nur post kelkaj horoj. – Ni komencu – li diris.
Lipowsky ankoraŭ ne revenis. Li vidis nenion suspektindan sur la strato. Junulo kun abunda hararo eliris el la kontraŭa barbirejo. Kloss havis la senton, ke li antaŭe jam vidis ĉi tiun vizaĝon.
La porda sonorilo eksonoris. Sur la sojlo staris von Gerollis en civilaj vestoj. Li estas nervoza, pensis Kloss. Se li nervoziĝas, tiam la "Apotekisto"...
– Ĉu li ankoraŭ ne revenis? – demandis la majoro.
– Mi atendas – raportis Kloss.
Gerollis peze sidiĝis sur la seĝon. – Ĉi tio estas decida momento, Oberleutnant – li diris. – Ni atingos grandan sukceson. Ni jam havas ĝin. La ordonoj kiujn ilia centrejo transdonas al la J-23 indikas la direkton de la someratako de la bolŝevikoj. Ĉi tio estas tre grava. La Oberkommando estis informita.
La vizaĝo de Kloss estis senmova.
– Mi ĝojas, sinjoro majoro.
– Vi ankaŭ havas rolon en ĉi tio, Kloss – diris von Gerollis.
Kiom kostas malinformi la malamikon, pensis Kloss dume. Kiom pli ĝi povas kosti al ni?
– Mi ĉiam aprezas mian kontraŭulon – la majoro daŭrigis. – Ĉu vi pensas, ke Lipowsky plenumos la taskon?
– Li estas bona – diris Kloss.
– Unu afero surprizas min – la majoro estis daŭre maltrankvila. Li eĉ bruligis cigaron. – Ĉu vi hazarde havas kafon, Kloss?
– Ni trovos unu tason.
– Bonege. Nu, unu afero surprizas min: la taskoj, kiujn ilia centrejo donas al sia agento J-23, ŝajnas superi la kapablojn de Toczek. Tiu ĉi Toczek certe havis... kontaktojn kun homo, kiu... servas en la Wehrmacht. Kaj eĉ en stabformacioj. Aŭ eble estas alia agento pri kiu ni ne scias... Tial mi timas pri Lipowsky.
– Ankaŭ mi surprizus – diris Kloss. – Sed mi ne havas sufiĉajn datumojn por konsideri ĉi tiun problemon. Kiom profunde ni penetras ilian reton?
– Mi havas unu agenton – diris von Gerollis. Li pli ol iam antaŭe inklinis esti sincerema. – Sed tie laboras ankaŭ specialistoj... Do mia...
En tiu ĉi momento oni sonorigis ĉe la pordo. La majoro eksaltis de sia seĝo. Von Lipowsky staris sur la sojlo!
– Raportu! – kriegis Gerollis.
– Ĉio estas en ordo, sinjoro majoro – diris Lipowsky. – Mi skribis sur la recepto, kiun mi donis al li, ke mia kurierino estas malsana. Mi diris la pasvorton. En la apoteko estis neniu, poste eniris maljunulino. Li iris postapotekon kaj revenis kun pakaĵeto, kiun mi metis en mian poŝon.
– Pli precize! – murmuris la majoro. – Kiel li kondutis?
– Mi diris la pasvorton, kaj li staris momenton kvazaŭ tre surprizita. Tiam li murmuris la respondon.
– Nur respondon, aŭ ĉu li diris ion plian?
– Li diris, "Estas agrable renkonti vin, tamen..." Kaj tiam ĉi tiu maljunulino eniris.
– Donu al mi la pakaĵeton.
Li kaj Kloss klinis sin super ĝi. Ĝi enhavis pulvorojn en pakaĵoj kun latinaj surskriboj. Ili disŝiris ilin unu post alia kaj fine trovis notojn en unu el ili. Lipowsky tradukis la tekston en la germanan.
– Tiuj ĉi estas konataj al mi ordonoj de ilia centrejo – murmuris von Gerollis. – Do Toczek efektive devis fari ilin. Ni traktos lin poste.
Kloss sentis ke li nur malfacile povas regi sin. La viro el Arbeitsamt devis pagi por li.
Sur aparta papereto estis la informo: – Kontakto kun k. Targowa 11. Kvara etaĝo... 12.4-6. Pasvorto: "Salutojn de Ludoviko...".
– Bonege – diris Gerollis. – Bonege. – Sed li tuj iĝis morna. – Kial li surpriziĝis?
Li opiniis, ke la J-23 aspektis alie? Li ne demandis pri la kurierino. Kloss, ni bezonas tiun kurierinon! Ili ankaŭ havas informan blokadon... sed ili estas pli parolemaj. Pli parolemaj ol ni.
* * *
Ŝi eltramiĝis ĉe Krakowskie Przedmieście. Ŝi decidis perdi ilin en la Starówka; ŝi sciis: unue rekoni, poste perdi. Ŝi rekonis pli frue: ŝi renkontis unu el ili dufoje sur la ŝtuparejo, kiam ŝi malsupreniris al la butiko troviĝanta malsupre, la dua – alta blondulo, sekvis ŝin ĝis la haltejo kaj eniris la saman tramon. Ili verŝajne ne atendis, ke ŝi povas scii, ke ŝi estas sekvata. Ŝi marŝis malrapide laŭ la larĝa Krakowskie Strato kaj turnis sin al Podwale; ŝi konsideris la unuan konversacion kun la supozata J-23, konsideris ĉiun detalon. Se ŝi ne scius, ĉu ŝi rekonus lin kiel germanan agenton? Ŝi ne estis certa pri tio. Li bone ludis sian rolon. Bonstatura viro kun serioza vizaĝo. Li frapis la pordon precize je la kvara, staris sur la sojlo kaj diris la pasvorton. Ŝi kondukis lin enen, al ĉambreto plena de virinecaj aĵetoj, broditaj murpendaĵoj kaj ĉifonaj klaŭnoj. Li ne starigis demandojn, nur ĉirkaŭrigardis la loĝejon.
– Mi envias vin – li diris – ke vi revenos tien. Mi apenaŭ eltenas plu.
– Ĉiu el ni havas malsaman taskon – ŝi diris seke. Ŝi tamen iom amuziĝis kun ĉi tiu ludo. Vi pensas, ke vi trompas min, ŝi ripetis al si, kaj mi estas tiu, kiu regas la situacion. Ĉu ŝi vere regis ĝin? Ili sidis ĉe la tablo, ŝi verŝis teon, kaj tiam li eltiris platan botelon da konjako el sia poŝo.
– Ĉu vi drinkos ĝin?
Ŝi hezitis. – Ĉu vi havas la germanan?
– Mi ja devas labori por ili. Mi supozas, ke vi lernis drinki tie?
– Kaj mi lernis – ŝi murmuris. Ili drinkis ĝin. Li provis esti afabla. Li demandis, ĉu ŝi havas monon, alportis manĝkuponojn... Li konsilis singardemon kaj se ŝi volas establi kontakton kun iu, pri kiu li ne scias, ĉar li ne devas scii ĉion, longe observi la lokon, kiun ŝi volas iri.
– Mi scias ĉion, kion mi bezonas scii – ŝi ripetis la vortojn de Wanda.
Li ne demandis pri la tasko, kiun oni donis al ŝi, do, plenumante la instrukciojn de Kloss, ŝi mem diris al li, seke kaj ŝpareme. - Ĉi tiuj paperoj – ŝi diris – iu parto de la paperoj de la Duo, troviĝas en loko, kiun mi konas. Ili ne devas, en neniu cirkonstanco, fali en la manojn de la germanoj. Mi ankaŭ estas instrukciita establi kontakton kun generalo von Rundt, se tio eblas.
– Tre malfacila – li murmuris. Li ne montris surprizon. Ĉu Janek, ŝi pensis, ne kondutus same? Li demandis nur, kiam ŝi volas iri al tiu ĉi loko... Li donis al ŝi sian telefonnumeron ĉe la Arbeitsamt. – Ĉi tio ne estas spionaŭskultata – li diris. – Vi povas telefoni kaj agi kiel mia amatino kaj diri al mi kiam mi venu.
Nur kiam li estis foriranta, li flustris: – Mi vere volus, ke vi estu mia amatino. – Ŝi ne ekridis. Ŝi nur ŝajnigis ne aŭdi.
Ŝi staris en la nefermita pordo dum li foriris. Li haltis sur la dua etaĝo, antaŭ la pordo de la kuracisto. Ŝi estis certa, ke li haltis tie.
Ŝi volis nun rakonti ĉion ĉi al Kloss. Ŝi iris laŭ Podwale kaj sciis, ke ili sekvas ŝin. La blondulo trans la strato. Ŝi turniĝis en la straton Wąski Dunaj. Ŝi konis ĉiujn trairejojn ĉe la stratoj Piwna kaj Nowomiejska. Ĉi tie, en la stratetoj kaj kortoj, ŝi estis hejme, kaj ili ne povis esti tro parademaj. De Szeroki Dunaj al granda, arbarkovrita korto, de tie al la strato Nowomiejska kaj preskaŭ kurante al la preĝejo sur la strato Piwna. Ĉu pastro Marian ellasos ŝin tra la sakristio? Li estis en la preĝejo, sidis sola en la konfesejo. Li ne demandis ion ajn, li ne montris surprizon. Post momento ŝi jam estis ĉe la strato Jezuicka. Ŝi ĉirkaŭrigardis; nek la blondulo nek la alta brunulo estis en proksimaĵo. Eble ĝi estas tro facila – ŝi pensis.
Kloss unue ricevis raporton de la agento: ni perdis ŝin en la Stare Miasto.
Ŝi verŝajne estas en la loĝdomo sur Piwna Street, ni estas observantaj. Li terure riproĉis lin, uzante la plej amarajn germanajn malbenojn. Li ne foriris de la telefono. Kaj fine li aŭdis la voĉon de Krysia: – Ĉu ĉi tio estas la kafejo de Pomianowski?
– Eraro – li murmuris.
La vespero alproksimiĝis. Kio se la loĝdomo sur Hoża estas observata? Ne, estas neeble, li pensis. Li eniris la pordegon. Ŝi jam staris sur la sojlo, kiam li kuris supren laŭ la ŝtuparo.
– Vi estas! – ŝi diris malŝarĝiĝe.
Li metis sian brakon ĉirkaŭ ŝi. – Ni havas tre malmulte da tempo – li diris – kaj multe por fari.
* * *
Li renkontis leŭtenanton Wanda sur la Sniadeckich strato. – Mi havas kontakton kun la knabo de "Bartek" – ŝi raportis. La centrejo esprimas dankon pro la falsinforma ago. Mi povas forflugi en kvar tagoj.
– Ĉu tio signifas: tasko plenumita?
– Jes. Profesoro Borecki konsentis. Mi trovis lin kie mi pensis, ke mi trovos lin. Ni prenos la kamionon de "Bartek". Li havas bonajn dokumentojn.
– Vi ĉiuj forveturos – diris Kloss.
– Kion vi volas diri: ĉiuj?
– Mi decidis, ke la falsinforma tasko estas plenumita. Ne plu eblos trompi von Gerollis-on.
– Centrejo... – ŝi komencis.
– Mi konas la situacion, ne ili – li diris firme.
– Ĉu vi scias, kiu estas la perfidulo?
Kloss silentis momenton. – Ni sukcesis atingi tre multe – li murmuris. Li eltiris germanan gazeton el sia poŝo kaj montris noton sur la ĉefpaĝo. Ŝi legis: "Generalo von Rundt mortis ĉe sia posteno en la batalo kontraŭ bolŝevismo."
– Vi volas diri: ili kredis?
– Ili kredis ĉion, kvankam ŝajnas, ke von Gerollis komencas havi dubojn. Lipowsky forveturis kun Krysia al Wesoła kaj ili trovis ĉi tiun skatolon. Kompreneble, ili estis protektitaj de Abwehr-agentoj, de miaj agentoj – li ridetis – kaj ĝi estis iasence duobla teatro. Krysia longe luktis kun la plano, kiun mi ordonis al ŝi desegni, ili fosis trifoje antaŭ ol ili trovis la skatolon. Kiam ili revenis de Wesoła, ili enfalis en homkapton ĉe la Orienta Fervoja Stacio. La Abwehr-agento devis ordoni al la ĝendarmarkomandanto lasi ilin pasi, kaj Krysia ŝajnigis nenion rimarki.
– Kio okazis al la dokumentoj?
– Ili estas ĉe Krysia. Ŝi lasis Lipowsky-on sola en la ĉambro, do li havis tempon foti ilin. La fotoj tuj aperis sur la skribotablo de Gerollis. Kaj vi vidas la rezulton.
– Do kial...
– Mi ne volas plu daŭrigi la ludon? Ĉar ni ne povas perdi homojn – li diris akre. – Ĉar se mi ne faros tion ĉi, Gerollis faros. Ĉar sufiĉas, ke ili morttorturis Toczek-on.
– Li nenion diris?
– Nenion – murmuris Kloss. – Nek unu vorton.
Ekregis silento.
– Kiu do estas la perfidulo? – Wanda ripetis la demandon. Kloss ŝajnis ne aŭdi.
– Atente aŭskultu: la kamiono estu sur la strato Targowa ĝuste je la horo, kiun mi precizigos. Vi devus loki Borecki-on ĉi tie kaj ne forlasi la domon. Mi telefonos vin kaj donos al vi nur la horon.
– Kiel vi volas interrompi la agon?
– Mi havas certan planon – li diris. – Ĉi tio estas tre riska plano, sed ĝi baziĝas sur unu premiso: la scio pri la psiko de la maljuna Abwehr-vulpo.
* * *
Ĉu ekzistis alia solvo? Ĉiu detalo gravis, kaj precizeco de ekzekuto estis ŝlosilo por sukceso. Tamen ne ĉion oni povas antaŭvidi eĉ en la plej perfekte planita ago. Matene, Krysia, eĉ ne provante perdi sian eskorton, iris al la "Apotekisto", Kloss, deĵorante ĉe Wilcza, tuj ricevis raporton de siaj agentoj. En tiuj ĉi decidaj horoj, li sukcesis resti malvarme trankvila. La agentoj ne povis tamen scii la enhavon de la noto, kiun Krysia skribis sur la preskribo donita al la "Apotekisto". Li povis imagi la surprizon de la "Apotekisto". Ĉu li divenis, ke li estis observata? Ĉu li divenis, ke li estis suspektata? Je la kvara posttagmeze Krysia estis renkontonta Lipowsky-on hejme, tri horojn pli frue, je la unua, post perdi la agentojn, ŝi devus esti ĉe la Hoża strato. Ĉu ŝi sukcesos tion fari?
Ŝi ne plu provis perdi ilin jam en la Malnova Urbo. Ŝi veturis al Kercelak kaj inter la vendbudoj, en la amaso da aĉetantoj, ŝi pensis, ke ŝi havas la plej bonan ŝancon. Tie estis vendistino, sinjorino Marta, kiun ŝi konis de jaroj. Kaŝita malantaŭ ŝia vendbudo ŝi rigardis la agentojn panike serĉi ŝin. Sinjorino Marta donis al ŝi alian robon, Krysia surmetis bireton kaj kiam ŝi trovis sin sur la strato, ŝi prenis rikiŝon. Ŝi jam estis konvinkita, ke ŝi perdis siajn persekutantojn.
Kiam ŝi eniris la pordegon sur la strato Hoża, ŝi ne rimarkis la viron kun la densa, tufa hararo, kiun ŝi jam unufoje vidis tra la serurtruo en la kabineto de la kuracisto.
* * *
La "Apotekisto" alvenis dek minutojn pli poste. Pro la noto de Krysia, li sciis, ke oni lin sekvas kaj li ankaŭ sciis kiel perdi siajn persekutantojn. Li havis longan sperton. Li ne komprenis ĉion, tamen li ne estis surprizita. Lia intuicio ne trompis lin. La homo, kiu venis al li kiel J-23, estis substituanto. En la reto agis perfidulo. Kaj li, "Apotekisto", komprenis, ke oni suspektis lin, tamen li ribelis je la penso ke Krysia povus kredi je lia kulpo, kaj li malbenis sin mem, ke li ne rekonis la germanan agenton pli frue. Li devus – post la morto de la radio telegrafiisto. Post la malapero de Toczek. "Ne ekzistas koincidoj" – li ripetis al si – "Ne ekzistas koincidoj. Ili mortigis la radio telegrafiiston por..." Li alproksimiĝis al la pordego ĉe la strato Hoża kaj vidis lin starantan ĉe la montrofenestro de mansaka butiko. Li staris senĝene, fumante cigaredon, kiel junulo atendanta knabinon. Li glatigis sian abundan hararon. La "Apotekisto" komprenis: Krysia ne rimarkis lin, li pensis, Krysia ne konas lin. Li alproksimiĝis kaj la radio telegrafiisto ekvidis lin.
– Ni ne devu ĉi tie...– li komencis. La "Apotekisto" havis pafilon en la poŝo de sia somera mantelo; li tuŝis lian dorson per la pistoltubo. – Ne provu ajnan ruzon – li diris. – Vi venas kun mi al la pordego.
La radio telegrafiisto ĉirkaŭrigardis, la strato estis senhoma. – Ĉu vi freneziĝis! – li flustris kaj obeeme ekmoviĝis antaŭ la "Apotekisto".
Krysia staris en la duone malfermita pordo.
– Eniru! – murmuris la “Apotekisto”. Li elprenis la armilon el poŝo de la mantelo. Krysia, surprizita kaj komprenanta nenion, brue fermis la pordon.
– Sidiĝu kaj metu viajn manojn sur la tablon!
– Ĉu vi freneziĝis? – flustris la knabo. – Ĉu vi vere freneziĝis?
En tiu momento eksonis frapo. Krysia saltis al la pordo kaj la radio telegrafiisto puŝis la tablon per sia tuta forto kaj falis sur la "Apotekiston". La armilo ruliĝis sur la planko, sed la viro kun la abunda hararo ne sukcesis atingi ĝin. En la pordo ekstaris Kloss. Li pafis dufoje, la pistolo kun la atenuilo funkciis preskaŭ silente. La radio telegrafiisto kurbiĝis kaj falis sur la plankon.
– Kaj kio nun? – demandis la "Apotekisto" – Vi estas J-23, ĉu ne?
– Jes – murmuris Kloss kaj per rapidaj movoj traserĉis la poŝojn de la viro. Li trovis Abwehr-identigilon.
– Mi sciis ĝin – li diris. – La solvoj estas kutime la plej simplaj. Ĉi tiu viro agadis kiel ilia agento dum multaj jaroj.
– Kaj kio nun? – ripetis la "Apotekisto".
– Nun – diris Kloss – ni havas tre malmulte da tempo.
– Vi telefonos Wandan – li ordonis al Krysia – kaj diros: "La sepa horo". Vi revenos al via loĝejo kaj atendos Lipowsky-on. – Li donis al ŝi noton. La teksto estis skribita per etaj literoj. – Lipowsky devas trovi ĝin ĉe vi. Lasu lin sola en la ĉambro, metu la noton en malfermitan sakon...
– Ĉu li kredos?
– Li devos. Horon post la foriro de Lipowsky mi revokos la agentojn.
– Kio estas en ĉi tiu teksto? – demandis la "Apotekisto".
Kloss respondis nenion.
* * *
Li eniris la oficejon de la majoro. Von Gerollis sidis ĉe sia skribotablo kaj fumis cigaron. Li ŝajnis kontenta. Ĉu mi povos agi nervoze kaj terurite, pensis Kloss. Li ludis. La majoro ekrigardis lin, demetis sian cigaron kaj demandis: – Kio okazis, Oberleutnant?
– Ni estis falsinformitaj – diris Kloss. – Ne estas ni! La malamiko faris falsinformagadon!
La majoro eksaltis de sia seĝo. Li forĵetis la cigaron.
– Kion vi diris?
– Bedaŭrinde, estas vero! Jen kion Lipowsky trovis ĉe la ŝajna kuriero de ilia centrejo.
Kaj li tradukis: „La centrejo dankas vin pro la efika falsinforma ago. La rezultoj estas tre bonaj. Von Rundt likvidita de la Gestapo. La malamiko estis trompita. Dankon al Teodor kaj Krystyna."
– Kiu estas Teodoro? – flustris la majoro.
– Via agento ĉe ili. Fakte, li laboris por la bolŝevikoj.
– La radio telegrafiisto – murmuris Gerollis. – Kaj Kristina?
– La ŝajna kuriero de la centrejo. Mi konfirmis ŝian identecon. Ŝi renkontis Teodoron ĉe sia loĝejo. – Li rigardis von Gerollis-on – Ĉu li kondutus kiel li atendis, ĉu li bone ludis tion ĉi?
Von Gerollis paŝis ĉirkaŭ la ĉambro rapide kaj nervoze.
– Aŭskultu, Kloss – li diris fine, alparolante lin direkte – tio ĉi estas por ni afero de vivo kaj morto. Ĉu vi komprenas? Se ni konfesas, ke niaj informoj estis falsaj, ke Rundt estis senkulpa, ni povas adiaŭi nian vivon. Mi – li aldonis – ricevis promocion al subkolonelo. – Li sidiĝis ĉe la skribotablo kaj kaŝis sian vizaĝon en la manoj; li restis tiel longe. Fine li levis la kapon. – Ni estas de nun – li diris – ligitaj unu al la alia. Ĉu vi scias, kion oni devas fari?
Kloss silentis.
– Vi scias – diris von Gerollis. – Kaj estas vi, kiu devas fari ĝin. Kun du homoj, kiujn ni poste... sendos al la fronto. Likvidu ilin ĉiujn! Ĉiujn! – li ekkriis. – Ankaŭ Lipowsky-on. Neniu, kiu scias, povas resti! Kaj neniuj spuroj.
Kloss rigardis Gerollis-on. Tiu ĉi homo, li pensis, ne plu eskapos de li. Li rigardis sian horloĝon kaj paŝis al la telefono.
– Mi revokas la agentojn – li diris.
– Ĝuste – murmuris Gerollis. – Komencu ekde Lipowsky. Li scias plej multe.
* * *
Precize je la 19-a horo kelkaj homoj eniris la kamionon, kiu haltis sur la strato Targowa.
Ili ĉiuj havis bonajn dokumentojn de germana firmao.
Je 8 p.m. Abwehr-agento Lipowsky estis mortigita. La homo, kiu pafis lin laŭ la ordonoj de Kloss, estis sperta ekzekutisto. Li ne sciis, ke jam en la sekva tago li trovos sin sur la orienta fronto.
Malfrue vespere Kloss iris tra la malplenaj stratoj de Varsovio. Jen kiel ni devas batali, li pensis. Per ruzo je ruzo, per morto je morto. Kaj poste eble oni sukcesos forgesi ĝin.
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.