Groteska komedio.

Personoj:

• Prezidanto
• Sekretariino
• Kasistino
• Komitatanoj
• La heroldo
• Bleko de bovo
• Hundbojo.

Scenejo: la ĉambro de la Prezidanto, servanta kiel kunvenejo. Ornamaĵoj priskribitaj en la antaŭa sceno. Tablo, seĝoj. Kiam la kurteno malfermiĝas, la scenejo estas malplena. Poste anservice envenas la estraro kaj la komitatanoj. Ili sidiĝas.

Prezidanto: Mi havas la specialan honoron malfermi la eksterordinaran kunvenon de la Esperanto-Sekcio de la Sporto-Danco-Krematoria kaj Esperantoklubo en Malesp. Nia urbo vere povos esti fiera pri nia hodiaŭa patriota ago, kies fakto estos notita en la kronikaro de la historio. Kun granda bedaŭro mi devas raporti samtempe, ke nia fama membro, sinjoro Karlo Kirlo ne povas ĉeesti pro sia, eble daŭra restado en la mensmalsanulejo de nia urbo. Espereble ni revidos nian faman membron relative baldaŭ en nia vico.

Antaŭ ol ni pritraktus la gravan temon de la hodiaŭa kunsido, mi proponas, ke ni kantu la novan kanton de nia ŝatata fraŭlino Eulalia Amanda Peripatetia Ludovika Anser.

Komitatanoj: Ŝi vivu. (La sekretariino riverencas.)

Ĉiuj (kantas):

Sur kapo de l’ koko jen kreskas kresp’
Vivu la verda stel’:
Jen verdas la vivo en Grand-Malesp.
Vivu la verda stel’!
Vivu la, vivu la, vivu la stel’
Vivu la verda stel’,
Vivu la stel’, vivu la stel’,
Vivu la verda stel’.

Krios la koko kun fiera kresp’,
Vivu la verda stel’.
Pro nia decid’ en Grand-Malesp,
Vivu la verda stel’.
Vivu la, vivu la, vivu la stel’ k.t.p.

Klubanoj (aplaŭdas, de ekstere bovobleko kaj hundbojo).

Prezidanto: Kun varma ĝojo mi konstatas, ke la genia verko de nia ŝatata sekretariino, fraŭlino Eulalia Amanda Peripatetia Ludovika Anser rikoltis ne nur en ĉiu ĉambro la merititan sukceson, sed ankaŭ el la ekstera mondo oni aŭdas voĉojn de la kontenteco. He-he!

Klubanoj: He-he-he!

Prezidanto: Antaŭ ol mi transdonus la vorton al nia, ĵus menciita kaj tre ŝatata sekretariino, fraŭlino Eulalia Amanda Peripatetia Ludovika Anser, mi volas konigi per kelkaj vortoj tiujn cirkonstancojn, kies rezulto estis la naskiĝo de nia historia kunveno. Eble en aliaj landoj oni povis kaj povas diri, ke montoj gravediĝis kaj naskiĝas ridinda muso laŭ la latina proverbo, sed en Malesp ne montoj gravediĝas kaj tamen naskiĝos ne musoj, sed... sed... pri tio iomete pli poste.

Tre estimataj Gesinjoroj! Ni, kiuj sidas ĉi tie, ni estas esperantistoj kun koro kaj animo. Kion signifas esti esperantisto? Kiu ajn el ni povas respondi facile pri tiu demando. Mi vidas, ke nia estimata kasistino, fraŭlino Samaritana havas pretan respondon al tiu demando, ĉu ne?

Kasistino: Ke oni pagu precize la klubkotizon kaj ne forgesu sian monujon hejme, kiam oni kolektas en la klubo por la favoro de la invalidaj vidvinoj de la esperantistoj, mortintaj en la batalo apud la fama Akuzativo.

Klubanoj (aplaŭdas kun iom da hezito).

Prezidanto: Tiu ĉi klasika difino de nia ŝatata kasistino ĵetas lumon al unu flanko de la afero. Por doni ĝeneralan difinon, tre estimataj gesinjoroj, esperantisto signifas homon, kiu uzas sian tutan forton por komprenigi sin en la tuta mondo. Sed eĉ tio ne sufiĉas, ni devas uzi ĉiun nian forton kaj mobilizi ĉiujn niajn eblecojn por venki la krizon kaj por tiu celo ni devas uzi esperanton. Kaj fiere mi povas aserti, ke eble nenie en la tuta mondo la esperantistoj tiel klare komprenis la voĉon de la tempoj...

Bovobleko, hundbojo (de ekstere).

Prezidanto: ... kiel en nia fama urbo, en Malesp, en nia fiera esperanto-sekcio de Malespa Sporto-Danco-Krematoria kaj Esperantoklubo. La nomo de Malesp ĉiam brilos en la mallumaj paĝoj de la historio. Kiel mi jam menciis, nia tre ŝatata sekretariino, fraŭlino...

Ĉiuj: Eulalia Amanda Peripatetia Ludovika Anser...

Prezidanto: Dankon pro la helpo! Do, Fraŭlino Kaj-tiel-plu baldaŭ prezentos sian faman raporton pri nia grava faro, sed antaŭ tio mi alvokas nian tre ŝatatan komitatanon, sinjoron Stult, bonvolu rakonti al ni, kiel la granda ideo naskiĝis.

Komitatano: Tre estimataj Gesinjoroj kaj tre estimataj Posteuloj, kiuj legos tiujn ĉi vortojn! Antaŭ tri monatoj, kvar horoj kaj tridek sekundoj mi komencis legi la gazeton kaj kun speciala atento mi legis artikolon de la gazeto...

Alia komitatano: Kiu gazeto estis tiu?

Komitatano: Kompreneble estis la gazeto de nia urbo: La Trumpeto de Malesp. Tie mi vidis artikolon pri la reganta krizo, pri la malfacilaĵoj, kiuj ne estas venkeblaj per ĉiutaga homa forto kaj ne dum tiuj ĉi tempoj, sed longe post la nunaj krizaj tagoj. La artikolo estis verko de sinjoro Kluk, la konata ovo-grandkomercisto kaj en la artikolo li pritraktis la malutilan influon de la krizaj tempoj al la kvalito de la kokin-ovoj. Oni ne rajtas pensi, diris la artikolo, ke la kokinoj estas indiferentaj al la krizaj fenomenoj. La kokinoj ne sentas nur la malfacilaĵojn, kiujn la nutroproblemo kaŭzas dum la krizaj tempoj, ili havas tre sentemajn nervojn, kaj tiu sentemo reagas al la kriza situacio same, kiel la seizmografo al la tertremo. Tio kaŭzas, ke ili ne povas tute senĝene transdoni sin al sia granda tasko, kiu rilatas la aperigon de la nova generacio de sia gento kaj la prizorgon de la ovoprovizo de la homaro. Certe vi rimarkis, ke dum la krizaj tempoj la ovoj de la kokinoj ne reprezentas la saman, altan kvaliton, ili ofte estas tro malgrandaj kaj eĉ ne malofte okazas, ke la malfeliĉe sentemaj kokinoj kovas ovaĉojn...

Ĝis tiu ĉi parto mi venis en la legado, kiam mia fileto venis al mi, montris al mi sian novan bildlibron kaj demandis min: Paĉjo, kia ”pippi” estas tiu ĉi? Tiu birdo estis struto. Mi vidis la struton, mi pensis pri la strutovoj, pri la faksperta artikolo de sinjoro Kluk, pri la inteligenteco de la gekokoj kaj jen naskiĝis en mia kapo la ideo, pli ĝuste la ĝermo de la ideo. Mi tuj iris al nia eminenta prezidanto, tie mi renkontis fraŭlinon Samaritana, la kasistinon kaj en ŝia genia kapo (per poŝlampo lumigas la kapon de la kasistino) naskiĝis la epokfaranta ideo, ke ni interrilatiĝu al la Verda-Mgam-Mgam Klubo en Tanganjika kaj tie ni akiru specimenon de struto en konvena stato. La struto estas granda, terure granda birdo, kiu... sed eble sinjoro Prezidanto, vi permesos, ke la kasistino bonvole ripetu ŝiajn historiajn vortojn?

Prezidanto: Volonte. Dankon, sinjoro Stult. Mi petas vin, fraŭlino Samaritana, bonvolu ripeti viajn historiajn vortojn, aŭditajn antaŭ tri monatoj, tri horoj kaj...

Komitatano: ... dudek-tri minutoj.

Prezidanto: Dankon pro la helpo. Fraŭlino Samaritana!

Kasistino: Mi diris, ke ni devas havigi struton por la kokinaro de Malesp. Por ke ili lernu la altan teknikon de la ovo-kreo. Ke la ambicio pelu ilin antaŭen, ke ili povu kovi pli grandajn ovojn, gigantajn ovojn, verajn ovegojn.

Prezidanto: Koran dankon pro viaj historiaj vortoj. Mi povas kompletigi tiujn ĉi raportojn per tio, ke pro la foresto de nia ŝatata sekretariino, fraŭlino...

Ĉiuj: Eulalia Amanda Peripatetia Ludovika Anser...

Prezidanto: Dankon pro la helpo... jes pro tio nia tre ŝatata supleanto, sinjoro Sencerb skribis leteron al la Verda Mgam-Mgam-Klubo de Tanganjika. Mi petas vin, sinjoro Sencerb, estu afabla prezenti vian leteron, skribitan al la samideana klubo en Tanganjika.

Tria Komitatano: Mi devas peti pardonon, sed mi ne havas la kopion de la letero, ĉar hazarde mi uzis la malĝustan flankon de la karbpapero kaj sekve ambaŭ flankoj de la letero havis maŝinskribon, la originalan tekston kaj la kopion. Mi rimarkis tion nur, kiam mi volis meti la kopion en la arkivon. Sed mi memoras, ke mi tre detale priskribis nian problemon kaj petis la helpon de la noblaj nigraj verduloj.

Prezidanto: Nun mi komprenas. Tial ili respondis en letero, kie la vortoj estis ambaŭflanke. Sur la dorsa flanko per spegula skribo. La bravaj nigraj samideanoj kredis, ke en Eŭropo tio estas modo. Multaj vortoj ne estis en la letero. Nur tiom: Estimataj Samideanoj! Nia komitatkunsido tre bone – skribis la nigraj samideanoj – kaj sur la papero estis desegnita struto kaj lokomotivo kaj ŝipo. Kun samideanaj salutoj Bum-bam, prezidanto. El tiu genie simpla letero ni komprenis, ke la amindaj nigraj samideanoj plenumis nian peton kaj enpoŝtigis la struton. Antaŭ du semajnoj efektive la struto alvenis! Estis granda tago por esperanto en Malesp. Ni ĉiuj vidis la alvenon, ni ĉiuj scias pri la streĉoplena atmosfero de tiu tago, sed tute ne estos superflue nun aŭdi la kolorriĉan artikolon de nia tre ŝatata sekretariino, fraŭlino...

Ĉiuj: Eulalia Etcetera...

Prezidanto: Dankon pro la helpo... Mi petas vin, fraŭlino Etcetera estu afabla legi vian artikolon pri tiu grava tago!

La sekretariino: La 10-an de tiu ĉi monato ni vekiĝis kun konjekto de grandaj okazaĵoj. La suno ĵetas miran rigardon al la cetere tiel trankvila urbo Malesp, kiu nun komencas boli, svarmi, krii kaj boji... pardonon, mi volis diri ĝoji. En la amaso de la homoj ni vidas lin, la Urbestron, kiu kun sinjoro Kluk ĵus alvenis por saluti la savonton, pardonon savontinon de la enlanda ovkomerco kaj krizmastrumado, la Strutinon, tiun ĉi pioniron de la virina laboro. Ni vidas ilin kaj la aliajn gravulojn de nia urba vivo en la amaso de seriozaj gravuloj, ridemaj sinjorinoj, ludantaj infanoj kaj malpaciĝintaj hundoj. La Strutino alvenos, tiu ĉi granda reprezentanto de la virina sekso, kiu instruos al niaj kokinoj teorie kaj ĉefe praktike, kiel oni povas kovi grandajn ovojn. Belega tago! La homamaso kelkloke tumultiĝas kaj okazas bedaŭrindaj akcidentoj. La edzino de la buĉisto tretas sur la voston de Nero, ni ĉiuj konas la afablan hundon de bankdirektoro Plenpoŝ, kiu de sia flanko prenas senkuponan viandopecon el la tute ne kriza figuro de la menciita sinjorino. Por eviti miskomprenojn la hundo faris tion kaj ne la bankdirektoro. La sinjorino en sia indigno donis du vangofrapojn al Niĉjo, la filo de la bankdirektoro, kiu ne senplezure observadis la bedaŭrindan evoluon de la okazaĵoj. Nun la kolero de la patro ne konas limon, li rememorigas al ni la fulmantan Jupitron, iranta kolere al la buĉistedzino, kiu atendas... atendas... Ho, kio estos ĉi tie? Kia tragedio povos okazi? Renversiĝos la paco de nia nobla urbo! Sed ne, ne, okazas io multe pli grava! Venas la vagonaro kun sia valora ŝarĝo kaj ĉiu forgesas sian vundon, sian hundon, sian zorgon. Hundoj, homoj montras egalan intereson. Ĉiu volas vidi la unuan struton de Malesp, kiun sekvos la dua, tria, kvara, centa. Strutviroj kaj strutinoj promenados baldaŭ en ĉiuj urboj de nia lando kaj la kokinoj fiere dokumentas siajn sciojn per strute grandiozaj ovoj... Ho, Malesp, estu benataj la lingvo kaj la kapo de fraŭlino Samaritana, (lumigas ŝian kapon per poŝlampo) kiuj en komuna kunlaboro havigis al ni tiun ĉi belan strutinon.

Sed nun, nun! La vagonaro! Mi vidas kirliĝantan tumulton ĉirkaŭ granda kaĝo. Oni levas supren pordeton, la strutino elŝovas sian gracian kapon. Tra la kaĝo oni vidas senfalsajn strutplumojn. Ĉapeloj, manoj etendiĝas al la ĉielo, mi puŝas min antaŭen kaj levas supren en ekstazo mian, de mia avineto hereditan sunombrelon kun bruselaj puntoj. Bedaŭrinde, la strutino kredeble ne ricevis sufiĉe da nutraĵo dum la vojaĝo, ĉar ĝi, ne, ni diru Ŝi senhezite formanĝis mian ombrelon kaj sammomente ankaŭ la ruĝan flagon de la staciestro, la kaskon de la fajrobrigadestro, preskaŭ kun lia kapo, sed neniu pentis, neniu domaĝis, neniu pensis pri sia privata malprofito, ĉar ĉiu sciis, ke la oferoj donos sian frukton, la kokinoj gravediĝos kaj strutovoj naskiĝos dank’ al la instruo de la strutino.

Prezidanto: Mi kredas, ke ni ne pretendu pluan streĉon de nia tre ŝatata fraŭlino...

Ĉiuj: Etcetera. (Granda aplaŭdo.)

Prezidanto: Kiel ajn ni volos aŭdi kaj denove aŭdi viajn belegajn kaj emfazajn vortojn ĝis la fino de via artikolo, mi devas konstati, ke la granda okazaĵo proksimiĝas, kaj ni devas do kun granda bedaŭro senigi nin de la aŭskultado de tiu ĉi belega artikolo ĝis ĝia fino. Mi volas aldoni nur, ke intertempe la struto englutis ankaŭ nian tutan kason, ne nur metafore, sed fakte, ĉar, malbonŝance, nia genia kasistino tiel profundiĝis en la admiro de la struto, ke ŝi ne rimarkis, ke la struto englutis ŝian valizeton kun la kluba aktivo, t.e. 18 kronoj kaj 60 eroj. El tiu ĉi enhavo poste kun granda peno ni sukcesis reaperigi 3 kronojn kaj 60 erojn, sed la papermono en iu mistera maniero tute malaperis ŝajne poreterne. Nu, tiel estis. Nia kasistino malgraŭ ĉio akceptis la taskon observi la evoluon de la afero en la kokinfarmo de sinjoro Kluk, kaj nun mi petas ŝin, informu nin pri tio, kio temas nun! Fraŭlino Samaritana!

Kasistino: Aŭskultu! (Tre solene.) La struto kaj unu el niaj plej spertaj kokinoj, escepte inteligenta estaĵo nun sidas kune... Proksimiĝas la tempo, kiu montros, ke... jes, ili sidas unu apud la alia kaj baldaŭ ni vidos la reformitan ovon, la rezulton de sensacia eksperimento, la novan kokinovon. Nun plenumiĝos la gloro de Malesp antaŭ ĉiuj urboj de la mondo!

Ĉiuj (murmuras ekscitite).

Heroldo (enkuras kun malgranda kokinovo): Jen la ovo!

Prezidanto (balbutas, la aliaj konsterniĝas). Ĉu... ĉu... nur tion... tion povis lerni... nia ko-ko-ko-kokino? Ĉu la instruo ne estis pli efika? Ĉu mia kokino kovis nur tian ovon?

Heroldo: Ne, tio estas la ovo de la struto. Ni uzis tro inteligentan kokinon kaj ne la kokino lernis la manieron, kiel kovi grandajn ovojn, sed la struto, kiel oni povas kovi malgrandajn ovojn.

La klubanoj (falas de siaj seĝoj kun korŝira krio).

(Kurteno.)