|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() HAMLETOAŭtoro: William Shakespeare |
©2026 Geo
|
| La Enhavo |
Reĝo:
Ankoraŭ freŝa estas la memoro
Pri l’ morto de la kara nia frato,
Al nia kor’ konvenus nun funebri,
Kaj kvazaŭ unu frunto de malĝojo
La tuta regno devus nun sulkiĝi:
Sed tamen la prudento necesigas
Nin venki la naturon; kun malĝojo
Pri la mortinto ni decidis ligi
Memoron pri ni mem kaj pri la regno.
Kaj tial ni kun ĝojo depremita,
Per unu el l’ okuloj plezurante
Kaj per la dua larmojn verŝegante,
Kun ĝoj’ funebra, plor’ edziĝofesta,
Pesante juste ĝojon kun doloro,
Edziĝis kun l’ edzin’ de nia frato,
Kun la reĝino nia kaj vidvino,
Heredantino de la glora regno.
Obeis ni per tio ĉi al via
Konsilo tre prudenta kaj libera.
Akceptu nian dankon kaj saluton!
Kaj nun transiru ni al la aferoj.
Vi scias, ke la juna Fortinbras,
Ne respektante dece nian indon,
Pensante eble nun, ke per la morto
De nia kara frato renversiĝis
La ordo kaj la fort’ en nia lando, –
Ekpensis, ke li estas pli potenca
Kaj ekturmentis nin per la postulo
Redoni nun al li la tutan landon,
Perditan de mortinta lia patro
Laŭ plena rajt’ al glora nia frato.
Ni tial vin kunvokis nun. Aŭskultu
Decidon nian: Jen ni skribis skribon
Al l’ onklo de la juna Fortinbras –
Malforta kaj malsana en la lito,
L’ intencon de la nevo li ne scias –
Ni skribis, ke retenu li la nevon
De liaj krimaj, arogantaj agoj,
Ĉar ĉiuj prepariĝoj ja fariĝas
En lia propra lando kaj popolo.
Vin, bravaj Voltimand kaj Kornelio,
Ni sendas kun la skribo kaj saluto
Al la maljuna estro de l’ norvegoj.
Sed ne ricevas vi la rajton trakti
Kun la norvego pli, ol en mezuro
De tio, kion ĵus ni al vi diris.
Adiaŭ, kaj per rapideco montru
Al ni fervoron vian!
Kornelio kaj Voltimand:
Kredu, reĝo,
Fidele ni plenumos la ordonon.
Reĝo:
Ne dubas ni pri ĝi. Feliĉan vojon!
(Voltimand kaj Kornelio foriras.)
Kaj nun, Laerto, al l’ afero via!
Vi diris, ke vi peti ion volas!
Pri kio ajn prudenta vi al ni
Parolos, viaj vortoj ne perdiĝos.
Volonte ni plenumos vian peton.
Ne pli obea estas kap’ al koro,
Ne pli servema mano al la buŝo,
Ol la Danuja tron’ al via patro.
Sciigu nin pri la deziro via.
Laerto:
Mi petas vin, permesu al mi, reĝo,
Reiri nun Francujon. Mi volonte
El tie venis tien ĉi, por fari
La servon mian ĉe l’ kronado via;
Sed nun, jam plenuminte mian ŝuldon,
Sopiras mi denove al Francujo,
Kaj nun de vi permeson mi petegas.
Reĝo:
Ĉu via patro ĝin permesas? Kion
Al tio diras Polonio?
Polonio:
Reĝo!
Li eldevigis la permeson mian
Per ne ĉesanta ripetado, tiel,
Ke fine mi al lia peto donis
Sigelon mian. Nun por li mi petas
Permeson vian, via reĝa moŝto.
Reĝo:
Mi liberigas vin. Nun via tempo
Libere estas al dispono via. –
Kaj nun al vi mi turnas min, Hamleto,
Vi, kara nevo, kara filo mia!
Hamleto:
(Flanken.)
Sed certe tute fremda per la koro!
Reĝo:
Ankoraŭ ĉiam nuboj sur la frunto?
Hamleto:
Ho, ne! Mi staras ja antaŭ la suno!
Reĝino:
Forĵetu la doloron, kara filo,
Amikan frunton montru al la reĝo.
Ne serĉu kun palpebroj mallevitaj
Eterne vian patron en la polvo.
Vi scias ja: la leĝoj de l’ naturo
Ne estas refareblaj! Kio vivas,
Necese devas iam morti. Vivo
Eterna post la tombo nur ekzistas.
Hamleto:
Ho, jes, reĝino, ĉiuj devas morti.
Reĝino:
Nu kial do la morto de la patro
Al vi ekŝajnis tiel eksterorda?
Hamleto:
Ekŝajnis? Ne, ĝi estas, ho, patrino.
Ne mia nigra vesto, nek la ĝemoj,
Nek la okuloj plenaj de larmaro,
Nek la funebra vido de l’ vizaĝo,
Nek ĉiuj moroj de senkonsoleco
Min vere montras. Ĉio estas ŝajno.
Funebron estas tre facile ludi.
L’ efektivaĵon portas mi interne;
Eksteraj gestoj estas ja nur vestoj.
Reĝo:
Tre bela kaj laŭdinda estas via
Malĝojo pri la patro la mortinta.
Sed sciu, ankaŭ via patro perdis
La patron sian, tiu – ankaŭ sian.
La filo, laŭ la ŝuldo de infano,
Funebri devas kelkan tempon. Tamen
Obstine kaj sen ia fino plendi, –
Agado tia estas granda peko
Kaj tute ne konvenas al la viro.
Ribel’ ĝi estas kontraŭ la ĉielo,
Signo de kor’ sovaĝa kaj senbrida,
De kapo nematura kaj malforta.
Pri kio ĉiu scias, ke fariĝi
Ĝi devis; kio estas tute simpla,
Plej ordinara fakto en la mondo:
Pro kia kaŭzo tion ĉi obstine
Alpreni al la koro? Fi, ĝi estas
Pekado kontraŭ Dio kaj naturo,
Pekado kontraŭ la mortinto mem;
Malsaĝo antaŭ pura la prudento,
Kiu predikas: “patroj devas morti”,
Kaj kiu ĉiam, de l’ mortint’ unua
Ĝis nuna tempo, diras kaj ripetas:
“Ĝi devas tiel esti!” Mi vin petas,
Forĵetu la doloron la sencelan
Kaj vidu patron en persono nia;
La mondo sciu, ke al nia trono
Vi estas la sendube plej proksima,
Kaj, kiel plej amanta el la patroj,
Mi portas por vi amon plej varmegan
En mia koro. Ke vi nun reiru
Al la lernejo alta Vittenberga,
Ni tion ne dezirus; ni vin petas,
Vi restu apud ni, amata nevo,
Unua kortegano, kara filo.
Reĝino:
Vi ne rifuzu al patrino via:
Mi petas vin, Hamleto, restu hejme.
Hamleto:
Al vi obei estas mia ŝuldo.
Reĝo:
Jen tio estas bele respondita.
Mi ĝojas, ke vi restas. Nun, reĝino,
La propravola cedo de Hamleto
Plenigas mian koron je plezuro;
Kaj tial ni aranĝos nun festenon,
Kaj kune kun la sono de l’ pokaloj
La pafilegoj tondru; ĉiun fojon,
Kiam la reĝo levos la pokalon,
De l’ tero tondro iru al ĉielo,
Tra l’ mondo ĝojon disportante. – Venu!
(La reĝo, reĝino, Laerto kaj korteganoj foriras.)
Hamleto:
Ho, kial ne fandiĝas homa korpo,
Ne disflugiĝas kiel polv’ en vento!
Sin mem mortigi kial malpermesis
La Plejpotenca! Dio mia granda!
Ho, kiel bestaj kaj abomenindaj
Aperas ĉiuj agoj de la mondo!
Fi, fi! Ĝardeno plena de venenaj
Malbelaj herboj, ĉie senescepte!
Apenaŭ pasis du monatoj! Ne!
Nur ses semajnoj! Tia granda homo!
Se lin kompari kun la nuna reĝo,
Li estis Apolono ĉe Satiro!
Kaj tiel amis li patrinon mian,
Ke al la vento eĉ li ne permesis
Vizaĝon ŝian tuŝi! Ho, ĉielo!
Ho tero! Ĉu forgesi estas eble?
Kaj ŝi ja lin pasie tiel amis!
Kaj tamen nun post kelke da semajnoj...
Pri tio mi ne volas eĉ ekpensi!
Malforto! via nom’ estas: virino!
Monato! Ŝi ankoraŭ ne eluzis
La ŝuojn, kiujn portis ŝi, irante
Funebre post la ĉerk’ de mia patro,
Verŝante larmojn kvazaŭ per riveroj.
Ho Dio mia! Besto senprudenta
Malĝojus ja pli longe! Nun edzino
De mia onklo, frat’ de mia patro,
Sed ne simila pli al mia patro,
Ol mi al Herkuleso! Nur monato!
La signoj de mensogaj ŝiaj larmoj
Ankoraŭ de l’ vizaĝ’ ne malaperis, –
Ŝi estas jam edzino de alia!
Ho, malbenita rapideco flugi
En kriman liton, liton de adulto!
Ne bonon ĝi alportos! Tamen krevu
Kor’ mia, sed silentu mia buŝo!
(Horacio, Bernardo kaj Marcello venas.)
Horacio:
Salut’ al la reĝido!
Hamleto:
Ha, mi ĝojas
Vin vidi! Se memoro min ne trompas,
Vi estas Horacio?
Horacio:
Jes, reĝido.
Kaj ĉiam tute preta al vi servi.
Hamleto:
Ne nomu min “reĝido”, sed “amiko”.
Sed kial vi forlasis Vittenbergon?
(Al Marcello)
Marcello?
Marcello:
Jes, reĝido.
Hamleto:
Mi tre ĝojas
Revidi vin.
(Al Horacio)
Sed diru serioze,
Por kio vi forlasis Vittenbergon?
Horacio:
De maldiligenteco, ho, reĝido.
Hamleto:
Al malamiko via ne permesus
Mi tion diri, kaj vi vane penas
Kredigi min, ke tio estas vero.
Mi scias, vi ne amas sen laboro
Vagadi. Kion tie ĉi vi faras?
Ĉu trinki vi ankoraŭ volas lerni?
Horacio:
Mi alveturis al la enterigo
De via patro.
Hamleto:
Ha, ne moku min,
Kolego; diru, ke vi alveturis
Al fest’ edziĝa de patrino mia!
Horacio:
Jes, vero, princ’, la dua baldaŭ sekvis
Post la unua.
Hamleto:
Vidu, mia kara, –
Afero simpla de ekonomio:
De l’ fest’ funebra restis multaj manĝoj, –
Por ke la manĝoj vane ne pereu,
Edziĝon fari oni nun rapidis.
Ho, pli volonte mi en la infero
Renkontus malamikon plej malbonan,
Ol tagon tiun ĉi alvivi! ŝajnas
Al mi, ke mi la patron mian vidas...
Horacio:
Ha, kie?
Hamleto:
En l’ okuloj de l’ animo.
Horacio:
Mi konis lin, li estis brava reĝo.
Hamleto:
Li estis homo en plej pura senco.
Al li similan ni neniam vidos.
Horacio:
Reĝido, al mi ŝajnas, ke mi vidis
Lin en la lasta nokto.
Hamleto:
Vidis? Kiun?
Horacio:
La reĝon, vian patron, mia princo.
Hamleto:
La reĝon? Mian patron?
Horacio:
Trankviligu,
Reĝido, por momento vian miron
Kaj elaŭskultu, kion mi raportos
Pri mirindaĵo, kies la verecon
Atestos ambaŭ tiuj ĉi kolegoj.
Hamleto:
Pro Dio, ho, rakontu pli rapide!
Horacio:
Du noktojn al Marcello kaj Bernardo
Aperis ĝi: postene ili staris, –
Kaj jen en noktomeza silentego
Aperas antaŭ ili ia ombro,
Simila tute al la patro via,
Armita de la kapo ĝis piedoj;
Per paŝo serioza kaj majesta,
Ne rapidante, ĝi sin preterŝovas;
Tri fojojn ĝi ripetas sian marŝon
Antaŭ la teruritaj oficiroj,
Proksime tiel, ke per halebardo
Ĝin ili povus tuŝi. Dispremitaj
De granda timo, ili mute staras
Kaj eĉ ne provas ion ekparoli.
Pri la aper’ mistera kaj terura
Al mi ili rakontis. Mi kun ili
En la sekvanta tria nokto gardis,
Kaj jen tre vere en la sama horo,
Pri kiu ili diris, en la sama,
Perfekte tiu sama maniero
Aperis la fantomo. Vian patron
Mi konis, – la fantom’ al li similis,
Kiel de l’ sama akvo gut’ al guto.
Hamleto:
Sed kie ĝi okazis?
Marcello:
Ĝi okazis
Sur la teras’, kie ni staris garde.
Hamleto:
(Al Horacio)
Al li parolis vi?
Horacio:
Jes, mia princo;
Sed li al mi eĉ vorton ne respondis.
Nur unu fojon ŝajnis, ke li levas
La kapon kaj moveton ian faras,
Por ekparoli: sed subite tiam
Ekkriis laŭte koko la matenon,
Kaj tuje forrapidis la fantomo
Kaj malaperis.
Hamleto:
Efektive strange!
Horacio:
Mi ĵuras, ke ĝi estas pura vero!
Ni ĝin kalkulis kiel nian devon
Al vi raporti pri l’ afero.
Hamleto:
Vere,
Sinjoroj, tio min maltrankviligas.
Ĉu vi hodiaŭ staros gardon?
Ĉiuj:
Jes.
Hamleto:
Kaj, diras vi, li estis en armaĵo?
Ĉiuj:
Jes, princo.
Hamleto:
De la kapo ĝis piedoj?
Ĉiuj:
De l’ kapo ĝis piedoj, nia princo.
Hamleto:
Kaj sekve la vizaĝon vi ne vidis?
Horacio:
Levita estis lia viziero,
Kaj ni tre bone vidis la vizaĝon.
Hamleto:
Ĉu la rigardo estis malafabla?
Horacio:
Mieno lia montris pli suferon,
Sed ne koleron.
Hamleto:
Ĉu li estis pala,
Aŭ ĉu koloron havis en vizaĝo?
Horacio:
Terure pala.
Hamleto:
Ĉu li vin rigardis?
Horacio:
Tre forte.
Hamleto:
Kial mi kun vi ne estis!
Horacio:
Por vi l’ apero estus tro terura!
Hamleto:
Tre povas esti. Ĉu li longe restis?
Horacio:
Apenaŭ centon povus vi kalkuli
Ĉe nerapida kalkulad’.
Marcello kaj Bernardo:
Pli longe!
Horacio:
Almenaŭ tiam, kiam mi ĝin vidis.
Hamleto:
La barbo estis griza, ĉu ne vere?
Horacio:
Ĝi estis tia, kiel mi ĝin vidis
Ĉe lia vivo: duonnigre-griza.
Hamleto:
Hodiaŭ mi kun vi en nokto staros;
Denove eble venos la fantomo.
Horacio:
Ĝi certe venos.
Hamleto:
Kaj se ĝi aperos
En l’ eksteraĵ’ de mia nobla patro,
Al ĝi mi ekparolos, se eĉ tuta
Al mi minacus la infero. Vin
Mi ĉiujn petas, se ĝis nun silentis
Vi pri l’ apero, tenu ankaŭ plu
Ĝin en sekreto; kaj al ĉio, kio
Okazos eble en la nokto, havu
Okulojn kaj orelojn, sed ne buŝon.
Per mia amo mi vin rekompencos.
Adiaŭ do! en la dekdua horo
Sur la teraso mi vin revizitos.
Ĉiuj:
Al via princa moŝto niaj servoj!
Hamleto:
Ne, via amo, kiel al vi mia.
Adiaŭ do!
(Horacio, Marcello kaj Bernardo foriras.)
Spirit’ de mia patro
En bataliloj! Mi supozas ion
Malbonan. Ho, se venus jam la nokto!
Ĝis tiam do trankvile! Malbenaĵoj
Kaj krimoj venas al la lum’ de l’ tago,
Se eĉ murego tera ilin kovras.
(Foriras.)
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.