Serwis Edukacyjny
w I-LO w Tarnowie
obrazek

Materiały dla uczniów liceum

  Wyjście       Spis treści       Wstecz       Dalej  

obrazek

Autor: Steven Vickers
Tłumaczył: mgr Jerzy Wałaszek

©2026 mgr Jerzy Wałaszek

ROZDZIAŁ 7 – Łańcuchy tekstowe

Operacja: + (dla łańcuchów)
Funkcje: LEN, VAL, STR$
Łańcuchy, proste zmienne łańcuchowe

SPIS TREŚCI
ROZDZIAŁ 1 Przygotowanie
ROZDZIAŁ 2 Wydawanie poleceń
ROZDZIAŁ 3 Lekcja historii
ROZDZIAŁ 4 Kalkulator
ROZDZIAŁ 5 Funkcje
ROZDZIAŁ 6 Zmienne
ROZDZIAŁ 7 Teksty
ROZDZIAŁ 8 Programowanie I
ROZDZIAŁ 9 Programowanie II
ROZDZIAŁ 10 Jeśli ...
ROZDZIAŁ 11 Znaki
ROZDZIAŁ 12 Pętle
ROZDZIAŁ 13 Wolno i Szybko
ROZDZIAŁ 14 Podprogramy
ROZDZIAŁ 15 Programy
ROZDZIAŁ 16 Pamięć taśmowa
ROZDZIAŁ 17 Wyświetlanie
ROZDZIAŁ 18 Grafika
ROZDZIAŁ 19 Czas i ruch
ROZDZIAŁ 20 Drukarka
ROZDZIAŁ 21 Podłańcuchy
ROZDZIAŁ 22 Tablice
ROZDZIAŁ 23 Pamięć
ROZDZIAŁ 24 Liczenie
ROZDZIAŁ 25 Praca komputera
ROZDZIAŁ 26 Kod maszynowy
ROZDZIAŁ 27 Organizacja pamięci
ROZDZIAŁ 28 Zmienne systemowe

A Zestaw znaków
B Numery komunikatów
C ZX81 dla znających BASIC

ROZDZIAŁ 7 – Łańcuchy tekstowe

Jedną z rzeczy, które może robić ZX81, a której nie potrafią kalkulatory kieszonkowe to operacje na tekstach. Wpisz:

PRINT "SIEMANKO. JESTEM TWOIM ZX81." (Znak " to klawisz PSHIFT)

Sprawiające dreszcz pozdrowienie wewnątrz cudzysłowów zwie się łańcuchem (co oznacza ciąg znaków), który może zawierać dowolne znaki, jakie ci się podobają z wyjątkiem cudzysłowu (lecz zamiast niego możesz użyć tzw. obrazu cudzysłowu "" (Q z SHIFT) i zostanie on wydrukowany jako " przez polecenie PRINT).

Typowym błędem przy wpisywaniu łańcuchów jest pominięcie jednego z cudzysłowów - wtedy pojawi się znacznik .

Gdy wyświetlasz liczby, możesz wykorzystać te łańcuchy do wyjaśnienia znaczenia liczb. Na przykład wpisz:

LET JAJA=61

a następnie:

PRINT "CENA JAJ WYNOSI ";JAJA;" NOWYCH PENSOW ZA TUZIN."

(nie przejmuj się, że tekst tego polecenia wyjdzie poza koniec wiersza).

Polecenie wyświetla trzy rzeczy (elementy PRINT), mianowicie łańcuch "CENA JAJ WYNOSI ", liczbę 61 (wartość zmiennej JAJA) i następnie łańcuch " NOWYCH PENSOW ZA TUZIN". W rzeczywistości możesz wyświetlić tyle elementów, ile ci się podoba, a wśród nich dowolną mieszaninę łańcuchów i liczb (lub wyrażeń). Zwróć uwagę, iż spacje w łańcuchach należą do nich tak samo jak litery. Nie są ignorowane, nawet na końcu.

Z łańcuchami możesz robić całe mnóstwo rzeczy.

  1. Możesz przypisywać je do zmiennych. Jednakże nazwa zmiennej musi posiadać specjalną postać, aby pokazać, iż jej wartość jest łańcuchem a nie liczbą: musi zawierać pojedynczą literę, po której następuje $ (USHIFT). Na przykład wpisz: 

    LET A$="DOUBLE GLOUCESTER"

    a następnie

    PRINT A$
  2. Możesz łączyć je razem. Często nazywa się to konkatencją, co oznacza "złączenie w jedno" i jest dokładnie tym, co się dzieje. Wypróbuj:

    PRINT "GAMMO" + "N RASHERS"

    Łańcuchów nie możesz odejmować, mnożyć lub dzielić, czy podnosić do potęgi.

  3. Do łańcuchów możesz zastosować niektóre funkcje w celu otrzymania liczb i na odwrót.

    LEN   Stosuje się do łańcucha, a wynikiem jest jego długość, czyli liczba zawartych w łańcuchu znaków (spacje też się liczą). Na przykład LEN "SEREK" = 6.
    VAL   Stosuje się do łańcucha, a wynikiem jest to, co zawiera łańcuch potraktowany jako wyrażenie arytmetyczne. Na przykład (jeśli A = 9), VAL "1/2+SQR A" = 3.5. Jeśli łańcuch, do którego zastosowano VAL zawiera zmienne, to należy przestrzegać dwóch reguł:
      (i) Jeśli funkcja VAL jest częścią większego wyrażenia, to musi wystąpić na jego początku, np. LET X = 7+VAL "Y" należy zmienić na LET X = VAL "Y" +7.
      (ii) VAL może pojawić się tylko w pierwszej współrzędnej polecenia PRINT AT, PLOT lub UNPLOT (zobacz do rozdziału 1718) tj. 10 PLOT 5, VAL "X" musi być zastąpione przez
    10 LET Y = VAL "X"

    15 PLOT 5, Y
    STR$   Stosuje się do liczby, a wynikiem jest to, co pojawiłoby się na ekranie, gdyby liczba została wyświetlona przez polecenie PRINT. Na przykład STR$ 3.5 = "3.5".
  4. Co się tyczy liczb, możesz połączyć je z funkcjami, aby stworzyć wyrażenia łańcuchowe, takie jak:

    VAL (STR$ LEN "123456"+"-4")

    co jest obliczane w sposób następujący

    :obrazek

Podsumowanie

Łańcuchy

Operacja: + (dla łańcuchów)

Funkcje: LEN, VAL, STR$

Ćwiczenia

  1. Wpisz:

    LET A$="2+2"

    a następnie:

    PRINT A$;" = ",VAL A$

    Spróbuj zmienić A$ na coś bardziej skomplikowanego i wykonaj ponownie to samo. np.

    LET A$="ATN 1*4"

    (wynikiem powinna być wartość liczby π).

  2. Łańcuch "" nie zawierający znaków nazywa się łańcuchem pustym lub zerowym. To jedyny łańcuch o długości 0. Pamiętaj, iż spacje są znaczące i pusty łańcuch nie jest tym samym, co łańcuch zawierający spacje.

    Nie myl go z obrazem cudzysłowu "" (pojedynczy znak, QSHIFT). Jest to specjalne rozwiązanie omijające fakt, iż nie można umieścić znaku cudzysłowu wewnątrz łańcucha (czemu nie?). Gdy obraz cudzysłowu pojawia się w łańcuchu posiadającym na końcach cudzysłowy (na przykład w tekście programu), pokazuje się jako dwa symbole cudzysłowu w celu odróżnienia od zwykłego cudzysłowu; lecz przy wyświetlaniu poleceniem PRINT dostajesz tylko pojedynczy cudzysłów.

    Wpisz:

    PRINT "X";"";"X",""""."""";"";""""
  3. Jeśli bawi cię obrażanie komputerów, wpisz:

    PRINT "2+2 = ";2+1

do podrozdziału  do strony 

Zespół Przedmiotowy
Chemii-Fizyki-Informatyki

w I Liceum Ogólnokształcącym
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie
ul. Piłsudskiego 4
©2026 mgr Jerzy Wałaszek

Materiały tylko do użytku dydaktycznego. Ich kopiowanie i powielanie jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz niepobierania za to pieniędzy.
Pytania proszę przesyłać na adres email: i-lo@eduinf.waw.pl
Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie chcesz ich otrzymywać, zablokuj je w swojej przeglądarce.

Informacje dodatkowe.