|
Serwis Edukacyjny w I-LO w Tarnowie
Materiały dla uczniów liceum |
Wyjście Spis treści Wstecz Dalej
Autor: Steven Vickers |
©2026 mgr Jerzy Wałaszek
|
Rozkazy: LET, CLEAR
Proste zmienne numeryczne
| SPIS TREŚCI |
|
ROZDZIAŁ 1 Przygotowanie
ROZDZIAŁ 2 Wydawanie poleceń ROZDZIAŁ 3 Lekcja historii ROZDZIAŁ 4 Kalkulator ROZDZIAŁ 5 Funkcje ROZDZIAŁ 6 Zmienne ROZDZIAŁ 7 Teksty ROZDZIAŁ 8 Programowanie I ROZDZIAŁ 9 Programowanie II ROZDZIAŁ 10 Jeśli ... ROZDZIAŁ 11 Znaki ROZDZIAŁ 12 Pętle ROZDZIAŁ 13 Wolno i Szybko ROZDZIAŁ 14 Podprogramy ROZDZIAŁ 15 Programy ROZDZIAŁ 16 Pamięć taśmowa ROZDZIAŁ 17 Wyświetlanie ROZDZIAŁ 18 Grafika ROZDZIAŁ 19 Czas i ruch ROZDZIAŁ 20 Drukarka ROZDZIAŁ 21 Podłańcuchy ROZDZIAŁ 22 Tablice ROZDZIAŁ 23 Pamięć ROZDZIAŁ 24 Liczenie ROZDZIAŁ 25 Praca komputera ROZDZIAŁ 26 Kod maszynowy ROZDZIAŁ 27 Organizacja pamięci ROZDZIAŁ 28 Zmienne systemowe A Zestaw znaków B Numery komunikatów C ZX81 dla znających BASIC |
Powiesz: "Mój kalkulator kieszonkowy może zapamiętać jakąś liczbę i użyć jej później. Czy ZX81 potrafi to samo?"
Tak. W rzeczywistości jest on w stanie zapamiętać dosłownie setki liczb przy pomocy polecenia LET. Załóżmy, iż jaja kosztują 58p (pensów) za tuzin i chcesz to zapamiętać. Wpisz:
Teraz po pierwsze komputer zarezerwował miejsce wewnątrz siebie, gdzie można przechować liczbę, po drugie nadał temu miejscu nazwę "JAJA", abyś mógł się do niego odwołać później. Taka kombinacja miejsca w pamięci i nazwy zwana jest zmienną. Po trzecie w zarezerwowanym miejscu umieścił liczbę 58; mówimy, iż przypisał wartość 58 do zmiennej (o nazwie) JAJA. Zmienna JAJA jest zmienną liczbową, ponieważ jej wartością jest liczba.
Czy chcesz się dowiedzieć, ile kosztują jaja? Wpisz
Jeśli chcesz znać cenę pół tuzina jaj, to wpisz:
W zasadzie gdybyś zechciał poznać wartość kwadratu kosinusa ceny jednego jaja, mógłbyś wpisać:
"Jak naprawdę łatwo" musisz pomyśleć sobie i będziesz zastanawiał się, co z tym możesz zrobić w dalszej kolejności, gdy wbiegnie twój gospodarz krzycząc "O Boże, jaja właśnie podskoczyły do 61p za tuzin".
Więc nie ma czasu do stracenia. Wpisz
Nie zarezerwuje to żadnego dodatkowego miejsca, lecz zastąpi starą wartość 58 nową 61. Teraz możesz wpisać:
oczekując z wiarą, iż otrzymasz najbardziej aktualną cenę z możliwych.
Teraz wpisz:
Dostaniesz komunikat 2/0 i wyszukując go w dodatku B zobaczysz, iż mówi on - "zmienna nie odnaleziona" - komputer nie ma zielonego pojęcia, ile kosztuje mleko, ponieważ mu o tym nie powiedziałeś. Wpisz:
a wszystko będzie w porządku. Wpisz ponownie:
Zmienna nie musi się nazywać zgodnie z produktami spożywczymi - możesz użyć dowolnych liter i cyfr pod warunkiem, iż pierwsza będzie litera. Możesz również wstawiać spacje w celu zwiększenia czytelności nazwy, lecz nie będą one się do niej zaliczać. Na przykład poniższe nazwy są dozwolone jako nazwy zmiennych:
| DWA FUNTY JABLEK ALE NIE TYCH ZLOTYCH PYSZNYCH RADIO 3 RADIO 33 X K9P |
ale te już nie:
|
3 MISIE (rozpoczyna się od cyfry) |
Teraz wpisz:
CLEAR
a następnie:
Znów dostaniesz komunikat 2 (zmienna nie odnaleziona). Wynikiem CLEAR jest zwolnienie całej pamięci zarezerwowanej dla zmiennych - wtedy każda zmienna jest jakby nigdy nie zdefiniowana. Wyłączenie i włączenie komputera również to robi - lecz wtedy nie pamięta on zupełnie nic z poprzedniej sesji.
Wyrażenia mogą zawierać nazwy zmiennych wszędzie tam, gdzie można umieścić liczbę.
Uwaga: w niektórych wersjach języka BASIC wolno opuścić słowo LET i po prostu wpisać (powiedzmy):
Na ZX81 jest to niedozwolone. Z drugiej strony trudno byłoby ci to wpisać.
Również w niektórych wersjach sprawdzane są tylko dwa pierwsze znaki nazwy, tak że RADIO 3 i RADIO 33 jest traktowane jak odwołanie do tej samej zmiennej, a w innych wersjach nazwa zmiennej musi się składać z litery i następującej za nią cyfry. Oba te ograniczenia nie dotyczą ZX81.
W jeszcze innych wersjach języka BASIC istnieje reguła, iż jeśli zmienna nie
pojawiła się dotychczas po lewej stronie polecenia LET, to ma przypisaną
wartość 0. Jak zauważyłeś powyżej przy poleceniu
Zmienne
Polecenia LET, CLEAR
Dlaczego nazwy zmiennych muszą rozpoczynać się od litery?
Jeśli nie znasz operacji podnoszenia do potęgi (** - H z SHIFT), to wykonaj to ćwiczenie.
Na najbardziej podstawowym poziomie "A**B" oznacza "A pomnożone przez siebie B razy", lecz oczywiście ma to sens tylko dla dodatnich liczb całkowitych. W celu znalezienia definicji pasującej również do innych wartości B rozważmy wzór:
Nie potrzeba specjalnie przekonywać, iż jest on słuszny dla dodatnich liczb całkowitych B i C, lecz jeśli zdecydujemy, iż chcemy, aby był również słuszny dla liczb niecałkowitych, to zmuszeni jesteśmy przyjąć, że:
|
A**0 |
= 1 |
|
A**(-B) |
= 1/A**B |
|
A**(1/B) |
= pierwiastek B-tego stopnia z A |
oraz
Jeśli żadnego z tych wzorów wcześniej nie widziałeś, nie staraj się ich od razu zapamiętywać, po prostu zapamiętaj, że:
|
A**-1 |
= 1/A |
|
A**(1/2) |
= pierwiastek kwadratowy z A |
a być może gdy się z tym oswoisz, to reszta zacznie mieć dla ciebie sens.
Eksperymentuj z tym rozkazując komputerowi wyświetlanie różnych wyrażeń zawierających **, np.:
Wpisz
Teraz E posiada wartość
![]() |
Zespół Przedmiotowy Chemii-Fizyki-Informatyki w I Liceum Ogólnokształcącym im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie ul. Piłsudskiego 4 ©2026 mgr Jerzy Wałaszek |
Materiały tylko do użytku dydaktycznego. Ich kopiowanie i powielanie jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz niepobierania za to pieniędzy.
Pytania proszę przesyłać na adres email:
Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie chcesz ich otrzymywać, zablokuj je w swojej przeglądarce.
Informacje dodatkowe.