La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
Do strony głównej I LO w Tarnowie

Materialoj por geliceanoj

  Librejo       Enhavo       Reen       Antaŭen  


LA REĜO DE LA MONTOJ

Aŭtoro: Edmond About

©2022 Geo
I-LO en Tarnovo

La Enhavo

Antaŭnoto de l’ tradukinto

Ĉe la reveno mem el sia studado en la supera arkeologia lernejo, kiun Francujo posedas en Ateno, Edmond About publikigis la volumon Nuntempa Grekujo («La Grèce contemporaine», 1851), kiu lokis tuj la dudektri-jaran aŭtoron en la unuan vicon de la Francaj literaturistoj.

Nuntempa Grekujo estas kurioza miksaĵo de serioza observado kun ŝercema satiro; ĝi enhavas multon da vero, sed montras precipe la tiamajn Grekojn kiel popolon, kiu, ĵus elirinte el longa sklaveco, ne povas ankoraŭ esti konsiderata kiel civilizita, kaj kies ĉefa okupo estas ekspluati senhonte la kulton de Eŭropo al ĝiaj antikvaj praavoj. La sukceso de tiu libro estis notinda ekster Grekujo, sed, en tiu lando mem, oni rimarkis precipe ĝiajn malicajn kritikojn, kaj oni gloris do malmulte la aŭtoron.

Kvin jarojn poste, en 1856, aperis La Reĝo de la Montoj. Ĉi tie, About estis lasinta plenan liberecon al sia petola fantazio, kaj prezentis, ne kompensante ĝin per iaj seriozaj detaloj, la kvintesencon de la ŝerca ideo, kiu trablovas lian unuan volumon.

Tiun fojon, la Grekoj plene ekkoleris. Kaj dum About trafis alilande sukceson, kiun atestas la ĝisnuna publikigo de 153.000 ekzempleroj de la Franca eldono, ili konsideris lin kiel malbonintencan kalumniinton, kiel publikan malamikon de ilia nacio. Ili ne volis rimarki, ke lia ironio, rekte deveninta de tiu de Voltaire, indulgas al neniu; ke, apud la operet-personoj, el kiuj konsistas la bando de Haĝi-Stavros kaj la ĝendarmaro de kapitano Perikles, li desegnis kun egala bonhumoro burleskan Anglinon, la ĉiam malsatan, fieregan, babileman Sinon Simons; naivegan Germanon, Hermann Schultz, kiu amas tiel arde, ke li estas konvinkita, ke li ne amas; kaj malŝatindan Francon, Hippolyte Mérinay, egoistan falsan scienculon, kies antipatiaj trajtoj montras, ke nenia nacia antaŭjuĝo diktis la ŝercojn de l’ aŭtoro. Eĉ About atingis tiun mirindaĵon, ke, en la fino de l’ verko, Haĝi-Stavros fariĝas simpatia persono: kiel ajn krimokovrita estas la maljuna rabisto, oni ne povas legi sen emocio la scenon en kiu, pro patra amo, li kapitulacas majeste al John Harris. Sed nenio helpis: la Grekoj furiozis, kaj, en okazo de nova vojaĝo al Ateno, la aŭtoro estus akceptita per ŝtonoj.

Tio pruvas nur, ke la tiamaj Grekoj ne estis Esperantistoj. Se ili estus praktikintaj nian lingvon kaj la internan ideon de Esperanto, ili estus komprenintaj, ke tiel talentplena kaj klasikema literaturisto neniam forgesis sian ŝuldon al la popolo, kiu iniciatis la Eŭropan kulturon; ke li havas plenan admiron al la herooj, kiuj, liberigante sian patrujon, montris sin la indaj idoj de Leonidas, Miltiado kaj Temistoklo; kaj ke lia ironio, vera tipo de la Franca spriteco, devas esti akceptata tiel bonvole, kiel la pli akra Brita «humoro» aŭ la pli senkaŝa moko de la Germanoj; kaj fine, ili estus akceptintaj lian verkon per «Homera ridego»!

Mi, persone, estas speciale kaj egale dankema al du tre malsamaj kategorioj de aŭtoroj: tiuj, kiuj instruis min pri iom da vero, kaj tiuj aliaj, al kiuj, post la seriozaj laboroj de l’ tago, mi ŝuldas momenton da sana, ripoziga rido; kaj inter tiuj lastaj bonfarintoj, About estas unu el la ĉefaj. Mi kuraĝas esperi, ke niaj Grekaj samideanoj konsentos kun mi, kaj indulgos do al Edmond About kaj al lia tradukinto.

Sed About ne estis sole kulpa: alia junulo, kiu meritis poste tutmondan famon, partoprenis en tiu gaja atenco al la nove naskiĝinta kaj tro ofendiĝema nacio: nome, Gustave Doré, kvin jarojn pli juna ol About, kaj kies talento, eble ne ankoraŭ plene matura, aŭ kelkafoje kontentiĝinta per iom facilaj senpretendaj skizoj, estas tamen jam tute rekonebla en la ilustraĵoj, kiujn li desegnis por La Reĝo de la Montoj. Certe la leganto, vidinte inter aliaj la Noktan feston en la tendaro (p. 93), la Foriron de la rabistoj (p. 123), Hermann inter du rabistoj (p. 163) kaj la bonan portreton de About, kiu malfermas la serion, ĝojos, ke la eldonisto prezentis al la Esperantista publiko Gustave Doré kune kun Edmond About: por li ankaŭ, li petos pardonon de la modernaj Grekoj.

G. Moch


<<  |  <  |  >


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero pereos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2022 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.