Algorytmy i Struktury Danych - Wyszukiwanie słów podwójnych

Pierwsze rozwiązanie polega na bezpośrednim sprawdzaniu każdego podsłowa łańcucha s, czy jest ono słowem podwójnym. Złożoność obliczeniowa takiego podejścia jest klasy O(n³). Słowo podwójne musi się składać z parzystej liczby znaków – inaczej nie da się go podzielić na dwa podsłowa. Sprawdzanie polega na porównywaniu ze sobą znaków pierwszej i drugiej połówki. Jeśli są zgodne, słowo jest podwójne.

Algorytm wyszukiwania słów podwójnych w łańcuchu – wersja nr 1

Wejście:

s : łańcuch tekstowy.

Wyjście:

Wszystkie słowa podwójne zawarte w łańcuchu s.

Elementy pomocnicze:

i, j : indeksy znaków w łańcuchu s; i, j ∈ N.
m : długość łańcucha s; m ∈ N.
n : długość podsłowa; n ∈ N.

Lista kroków:

K01: m ← |s|
K02: Dla i = 0, 1, …, n-2: ; przeglądamy łańcuch s
     wykonuj kroki K03…K07
K03:   n ← 2 ; rozpoczynamy od słowa o długości 2
K04:   Dopóki i = n ≤ m:
       wykonuj kroki K05…K07
K05:   j ← i+n div 2 ; j wskazuje pierwszy znak
       ; drugiej połówki słowa
K06:   Jeśli s[i:j] = s[j:i+n], ; sprawdzamy, 
       to pisz s[i:i+n] ; czy słowo jest podwójne
K07:   n ← n+2 ; przechodzimy do następnego słowa
K08: Zakończ

Przykładowe programy

Uwaga:

Zanim uruchomisz program, przeczytaj wstęp do tego artykułu, w którym wyjaśniamy funkcje tych programów oraz sposób korzystania z nich.

Program generuje 20 znakowy łańcuch zbudowany ze znaków {A, B}, wyszukuje w nim wszystkie słowa podwójne i wypisuje je z odpowiednim przesunięciem.

Pascal

// Wyszukiwanie słów podwójnych
// Data: 23.07.2008
// (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
//-----------------------------

program prg;

const M = 20; // długość łańcucha s

var
  s : ansistring;
  i, j, n : integer;

begin

  // generujemy łańcuch s
  randomize;
  s := '';
  for i := 1 to M do
    s := s+chr(65+random(2));

  // wypisujemy łańcuch s
  writeln(s);

  // szukamy słów podwójnych
  for i := 1 to M-1 do
  begin
    n := 2;
    while i+n <= M+1 do
    begin
      j := i+n div 2;
      if copy(s, i, j-i) = copy(s, j, j-i) then
      begin
        for j := 2 to i do write(' ');
        writeln(copy(s, i, n));
      end;
      inc(n, 2);
    end;
  end;
  writeln;
end.

C++

// Wyszukiwanie słów podwójnych
// Data: 23.07.2008
// (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
//-----------------------------

#include <iostream>
#include <string>
#include <cstdlib>
#include <ctime>

using namespace std;

int main()
{
  const int M = 20; // długość łańcucha s
  string s;
  int i, j, n;

  // generujemy łańcuch s
  srand(time(NULL));
  s = "";
  for(i = 0; i < M; i++)
    s += char(65+rand()%2);

  // wypisujemy łańcuch s
  cout << s << endl;

  // szukamy słów podwójnych
  for(i = 0; i < M-1; i++)
    for(n = 2; i+n <= M; n += 2)
    {
      j = i+n/2;
      if(s.substr(i, j-i) == s.substr(j, j-i))
      {
        for(j = 0; j < i; j++)
          cout << " ";
        cout << s.substr(i, n) << endl;
      }
    }
  cout << endl;
  return 0;
}

Basic

' Wyszukiwanie słów podwójnych
' Data: 23.07.2008
' (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
'-----------------------------

Const M = 20 ' długość łańcucha s
Dim As String s
Dim As Integer i, j, n

' generujemy łańcuch s
Randomize
s = ""
For i = 1 To M
  s += Chr(65+Cint(Rnd))
Next

' wypisujemy łańcuch s
Print s

' szukamy słów podwójnych
For i = 1 To M-1
  n = 2
  While i+n <= M+1
    j = i+n\2
    If Mid(s, i, j-i) = Mid(s, j, j-i) Then
      For j = 2 To i
        Print " ";
      Next
      Print Mid(s, i, n)
    End If
    n += 2
  Wend
Next
Print
End

Python (dodatek)

# Wyszukiwanie słów podwójnych
# Data: 20.03.2024
# (C)2024 mgr Jerzy Wałaszek
#---------------------------

import random

M = 20 # długość łańcucha s

# generujemy łańcuch s
s = ""
for i in range(M):
    s += chr(random.randrange(65, 67))
# wypisujemy łańcuch s
print(s)
# szukamy słów podwójnych
for i in range(M-1):
    n = 2
    while(i+n <= M):
        j = i+n//2
        if s[i:j] == s[j:j+n//2]:
            for k in range(i):
                print(" ", end="")
            print(s[i:i+n])
        n += 2
print()

Wynik:

BABABBABBABBABBABAAB
BABA
 ABAB
  BABBAB
  BABBABBABBAB
   ABBABB
   ABBABBABBABB
    BB
    BBABBA
    BBABBABBABBA
     BABBAB
     BABBABBABBAB
      ABBABB
       BB
       BBABBA
        BABBAB
         ABBABB
          BB
          BBABBA
           BABBAB
             BB
              BABA
                 AA

JavaScript

<html>
  <head>
    <title>
      Słowa
      podwójne
    </title>
  </head>
  <body>

<div style="overflow-x: auto;"
     align="center">
  <table
  border="0"
  cellpadding="4"
  style="border-collapse:
         collapse">
    <tr>
      <td nowrap>
        <form
        name="frm"
        style="text-align: center;
               background-color:
               #E7E7DA">
          <b>&nbsp;
          Wyszukiwanie słów
          podwójnych
          &nbsp;</b><br/>
          (C)2026 mgr
          Jerzy Wałaszek
          <hr>
          <input
          type="button"
          value="Wykonaj"
          name="B1"
          onclick="main();">
          <hr>
          <b>Wynik:</b>
          <div
          align="center"
          class="small">
            <table
            border="0"
            cellpadding="0"
            style="border-collapse:
                  collapse">
              <tr>
                <td
                valign="top">
<pre id="out">.</pre>
                </td>
              </tr>
            </table>
          </div>
        </form>
      </td>
    </tr>
  </table>
</div>

<script type=text/javascript
        language=javascript>

// Wyszukiwanie słów podwójnych
// Data: 23.07.2008
// (C)2008 mgr Jerzy Wałaszek
//---------------------------
function main()
{
  // długość łańcucha s
  let M = 20;
  let s,i,j,k,n,t;

  // generujemy łańcuch s
  s = ""
  for(i = 0; i < M; i++)
    s += String
         .fromCharCode(65 +
         Math.floor(
         Math.random() * 2));

  // wypisujemy łańcuch s
  t = "<b>" + s + "<br/>";

  // szukamy słów podwójnych
  for(i = 0; i < M - 1; i++)
    for(n = 2; i + n <= M; n += 2)
    {
      j = i + n / 2;
      if(s.substr(i, j - i) ==
         s.substr(j, j - i))
      {
        for(k = 0; k < i; k++)
          t += " ";
        t += "<span style=" +
             "'color: Red'>" +
             s.substr(i, j - i) +
             "</span>";
        t += "<span style=" +
             "'color: Blue'>" +
             s.substr(j, j- i) +
             "</span><br/>";
      }
    }
  document.getElementById("out")
  .innerHTML = t + "</b>";
}

</script>

  </body>
</html>

do podrozdziału do strony

Pierwszy algorytm posiada sześcienną klasę złożoności obliczeniowej O(n³), gdzie n jest długością przeszukiwanego łańcucha s. W praktyce jednak działa on szybciej, ponieważ niezgodność fragmentów łańcucha zwykle wykrywana jest na początku po kilku testach. Zaletą jest prostota algorytmu.

Jeśli wykorzystamy w odpowiedni sposób algorytm Morrisa-Pratta, to możemy zredukować klasę złożoności obliczeniowej do kwadratowej O(n²). W algorytmie MP jest wyznaczana dla wzorca s tablica Π zawierająca maksymalne szerokości prefikso-sufiksów. Na przykład, jeśli weźmiemy prefiks s[0:i], to Π[i] zawiera szerokość prefikso-sufiksu tego prefiksu:

obrazek

Na początek rozważymy wykrywanie słów podwójnych leżących na początku łańcucha s, a później uogólnimy tę operację na dowolną pozycję wewnątrz łańcucha. Ponieważ tablica Π jest tworzona dynamicznie w algorytmie MP, możemy w trakcie tego procesu badać jej zawartość. Jeśli i jest długością prefiksu s, to Π[i] jest długością prefikso-sufiksu dla tego prefiksu (patrz, rysunek powyżej). Mogą wystąpić trzy możliwe sytuacje:

1. Długość prefikso-sufiksu jest mniejsza od długości połowy prefiksu, czyli Π[i] < ⁱ/₂:

obrazek

W tym przypadku nie można utworzyć słowa podwójnego o szerokości i.

2. Długość prefikso-sufiksu jest równa długości połowy prefiksu, czyli Π[i] = ⁱ/₂:

obrazek

Prefiks s[0:i] jest słowem podwójnym, ponieważ składa się z dwóch, dokładnie takich samych podłańcuchów – prefiksu i sufiksu tworzących prefikso-sufiks.

3. Długość prefikso-sufiksu jest większa od długości połowy prefiksu, czyli Π[i] > ⁱ/₂:

obrazek

Zastanówmy się, kiedy prefiks s[0:i] może być słowem podwójnym. W tym celu przyjrzyjmy się poniższemu rysunkowi poglądowemu:

obrazek

Symbolem A oznaczmy pokrywający się fragment prefikso-sufiksu. Ponieważ prefiks i sufiks są sobie równe w prefikso-sufiksie, fragment A występuje również na początku prefiksu oraz na końcu sufiksu. Aby mogło powstać słowo podwójne o długości i znaków, i musi być parzyste. Dalej wspólny fragment A sam musi być słowem podwójnym – w przeciwnym razie początki dwóch podsłów byłyby różne. Podzielmy zatem fragment A na dwa fragmenty oznaczone małą literką a. Z ostatniego przykładu widzimy wyraźnie, iż pozostały obszar B musi być podłańcuchem pustym – w przeciwnym razie nie otrzymamy równości podsłowa lewego i prawego:

aaBa ≠ aBaa, jeśli B ≠ Ø

Sytuacja taka wystąpi, gdy szerokość pokrywającego się fragmentu A będzie dokładnie równa ¹/₃ i, czyli: 3Π[i] = 2i

Ostatni przypadek wystąpi, gdy zachodzi nierówność: 3Π[i] > 2i. Pokażemy, iż w takim razie prefiks s[0:i] jest słowem podwójnym, jeśli pokrywający się fragment prefikso-sufiksu sam jest słowem podwójnym. Przyjrzyjmy się poniższemu rysunkowi poglądowemu:

obrazek

Na początku prefiksu pozostaje fragment B. Następnie mamy pokrywający się fragment A i na końcu sufiksu pozostaje fragment C o tej samej długości co fragment B. Pokrywający się fragment A musi być słowem podwójnym – dzielimy go zatem na dwie połówki oznaczone małymi literami a. Otrzymujemy dwa podsłowa Ba oraz aC. Aby prefiks s[0:n] był słowem podwójnym, musi zachodzić równość:

Ba = aC

Przyrównujemy do siebie prefiks i sufiks prefikso-sufiksu. Fragment B jest również prefiksem podsłowa a, natomiast fragment C jest również sufiksem podsłowa a. Z tego prostego spostrzeżenia bezpośrednio wynika poszukiwana równość Ba = aC.

Pozostaje jedynie problem sprawdzenia, czy fragment A jest słowem podwójnym. Zwróć jednakże uwagę, iż jest on zawsze krótszy od prefiksu s[0:i] oraz jest zawsze prefiksem podłańcucha s[0:i]. Zatem algorytm już wcześniej sprawdzał, czy ten prefiks był słowem podwójnym. Dlatego wystarczy zapamiętać ten fakt w osobnej tablicy (nie zwiększymy złożoności czasowej, jednakże zwiększymy złożoność pamięciową) – lub po prostu sprawdzić, czy A jest słowem podwójnym (zwiększa się złożoność czasowa). W dodatkowej tablicy zapamiętujemy jedynie fakt, czy podsłowo A jest podwójne, zatem może to być tablica logiczna. Co więcej nie ma sensu zapamiętywać informacji o słowach zbudowanych z nieparzystej liczby znaków. Pozwala to zmniejszyć o połowę wielkość tej tablicy.

Podsumowując stwierdzamy:

2Π[i] < i : s[0:i] nie jest słowem podwójnym
2Π[i] = i : s[0:i] jest słowem podwójnym
3Π[i] < 2i : s[0:i] nie jest słowem podwójnym
3Π[i] ≥ 2i : s[0:i] jest słowem podwójnym, jeśli s[0:2Π[i]-i] (prefiks o długości równej pokrywającemu się fragmentowi prefikso-sufiksu) jest słowem podwójnym.

Wyszukanie wszystkich słów podwójnych w łańcuchu s sprowadza się do wyszukiwania tych słów w kolejnych sufiksach poczynając od niewłaściwego (obejmującego cały łańcuch) i kończąc na sufiksie dwuznakowym. Algorytm MP działa w czasie liniowym, natomiast operacja przeszukania wszystkich sufiksów łańcucha s będzie wymagała kwadratowej złożoności obliczeniowej. Złożoność pamięciowa algorytmu jest liniowa.

Algorytm wyszukiwania słów podwójnych w łańcuchu – wersja nr 2

Wejście:

s : łańcuch tekstowy.

Wyjście:

Wszystkie słowa podwójne zawarte w łańcuchu s.

Elementy pomocnicze:

i, j, k : indeksy znaków w łańcuchu s; i, j, k ∈ N.
n : długość łańcucha s; n ∈ N.
b : szerokość prefikso-sufiksu; b ∈ C.
b₂ : podwojona szerokość prefikso-sufiksu; b₂ ∈ C.
Π : tablica maksymalnych prefikso-sufiksów wyznaczanych przez algorytm MP. Indeksy od 0 do n. Π ∈ C.
P : tablica logiczna. Indeksy od 0 do n. Element P[ⁱ/₂] jest równy true, jeśli s[0:i] jest słowem podwójnym

Lista kroków:

K01: n ← |s| ; wyznaczamy długość łańcucha s
K02: Dla j = 0, 1, …, n-1: ; przeglądamy sufiksy s[j:n]
     wykonuj kroki K03…K17
K03:   Π[0] ← -1 ; algorytmem MP wyznaczamy kolejne
K04:   b ← -1 ; maksymalne prefikso-sufiksy dla
K05:   Dla i = 1, 2, …, n-j: ; danego sufiksu s[j:n]
       wykonuj kroki K06…K17
K06:     Dopóki (b > -1) ∧ (s[j+b] ≠ s[j+i-1]):
         wykonuj b ← Π[b]
K07:     b ← b+1
K08:     Π[i] ← b
K09:     b₂ ← b shr 1 ; podwójna szerokość prefikso-sufiksu
K10:     Jeśli i nieparzyste,        ; słowo podwójne posiada
         to następny obieg pętli K05 ; parzystą liczbę liter
K11:     P[i shr 1] ← false ; inicjujemy element tablicy P
K12:     Jeśli b₂ < i, ; przypadek nr 1
         to następny obieg pętli K05
K13:     Jeśli b₂ = i, ; przypadek nr 2
         to idź do kroku K16
K14:     Jeśli b₂+b < i shl 1, ; przypadek nr 3 z B ≠ Ø
         to następny obieg pętli K05
K15:     Jeśli P[(b₂-i) shr 1] = false, ; przypadek nr 3
         to następny obieg pętli K05    ;-obszar wspólny nie
                                        ; jest słowem podwójnym
K16:     P[i shr 1] ← true; ; zapamiętujemy, iż s[j:j+i]
         ; jest słowem podwójnym
K17:     Pisz s[j:j+i] ; wyprowadzamy znalezione słowo podwójne
K18: Zakończ

Przykładowe programy

Uwaga:

Zanim uruchomisz program, przeczytaj wstęp do tego artykułu, w którym wyjaśniamy funkcje tych programów oraz sposób korzystania z nich.

Program generuje 20 znakowy łańcuch zbudowany ze znaków {A, B}, wyszukuje w nim wszystkie słowa podwójne i wypisuje je z odpowiednim przesunięciem.

Pascal

// Wyszukiwanie słów podwójnych
// Data: 9.08.2008
// (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
//-----------------------------

program prg;

const N = 20; // długość łańcucha s

var
  s : ansistring;
  i, j, k, b, b2 : integer;
  PI : array [0..N] of integer;
  P  : array [0..N shr 1] of boolean;

begin

  // generujemy łańcuch s
  randomize;
  s := '';
  for i := 1 to N do
    s := s+chr(65+random(2));

  // wypisujemy łańcuch s
  writeln(s);

  // szukamy słów podwójnych
  for j := 1 to N-1 do
  begin
    PI[0] := -1; b := -1;
    for i := 1 to N-j+1 do
    begin
      while(b > -1) and (s[j+b] <> s[j+i-1]) do
        b := PI[b];
      inc(b); PI[i] := b; b2 := b shl 1;
      if i and 1 = 0 then
      begin
        P[i shr 1] := false;
        if(b2 < i) then continue;
        if(b2 > i) then
        begin
          if b2+b < (i shl 1) then continue;
          if not (P[(b2-i) shr 1]) then continue;
        end;
        P[i shr 1] := true;
        for k := 2 to j do write(' ');
        writeln(copy(s, j, i));
      end;
    end;
  end;
  writeln;
end.

C++

// Wyszukiwanie słów podwójnych
// Data: 9.08.2008
// (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
//-----------------------------

#include <iostream>
#include <string>
#include <cstdlib>
#include <ctime>

using namespace std;

const int N = 20; // długość łańcucha s

int main()
{
  string s;
  int i, j, k, b, b2, PI[N+1];
  bool P[(N >> 1)+1];

  // generujemy łańcuch s
  srand(time(NULL));
  s = "";
  for(i = 0; i < N; i++)
    s += char(65+rand() % 2);

  // wypisujemy łańcuch s
  cout << s << endl;

  // szukamy słów podwójnych
  for(j = 0; j < N-1; j++)
  {
    PI[0] = b = -1;
    for(i = 1; i <= N-j; i++)
    {
      while((b > -1) && (s[j+b] != s[j+i-1]))
        b = PI[b];
      PI[i] = ++b; b2 = b << 1;
      if(!(i & 1))
      {
        P[i >> 1] = false;
        if(b2 < i) continue;
        if(b2 > i)
        {
          if(b2+b < (i << 1)) continue;
          if(!P[(b2-i) >> 1]) continue;
        }
        P[i >> 1] = true;
        for(k = 0; k < j; k++)
          cout << " ";
        cout << s.substr(j, i) << endl;
      }
    }
  }
  cout << endl;
  return 0;
}

Basic

' Wyszukiwanie słów podwójnych
' Data: 9.08.2008
' (C)2020 mgr Jerzy Wałaszek
'-----------------------------

Const N = 20 ' długość łańcucha s

Dim As String s
Dim As Integer i, j, k, b, b2, PI(N)
Dim As Byte P(N Shr 1)

' generujemy łańcuch s
Randomize
s = ""
For i = 1 To N
  s += Chr(65+Cint(Rnd))
Next

' wypisujemy łańcuch s
Print s

' szukamy słów podwójnych
For j = 1 To N-1
  PI(0) = -1: b = -1
  For i = 1 To N-j+1
    While (b > -1) And _
          (Mid(s, j+b, 1) <> Mid(s, j+i-1, 1))
      b = PI(b)
    Wend
    b += 1: PI(i) = b: b2 = b Shl 1
    if(i And 1) = 0 Then
      P(i Shr 1) = 0
      if(b2 < i) Then Continue For
      if(b2 > i) Then
        If b2+b < (i Shl 1) Then Continue For
        If P((b2-i) Shr 1) = 0 Then _
          Continue For
      End If
      P(i Shr 1) = 1
      For k = 2 To j
        Print " ";
      Next
      Print Mid(s, j, i)
    End If
  Next
Next
Print
End

Python (dodatek)

# Wyszukiwanie słów podwójnych
# Data: 21.03.2024
# (C)2024 mgr Jerzy Wałaszek
#-----------------------------

import random

N = 20 # długość łańcucha s

# tworzymy tablice
t_pi = [0] * (N+1)
t_p = [False] * ((N >> 1)+16)
# generujemy łańcuch s
s = ""
for i in range(N):
    s += chr(random.randrange(65, 67))
# wypisujemy łańcuch s
print(s)
# szukamy słów podwójnych
for j in range(N-1):
    t_pi[0] = -1
    b = -1
    for i in range(1, N-j+1):
        while (b > -1) and \
              (s[j+b] != s[j+i-1]):
            b = t_pi[b]
        b += 1
        t_pi[i] = b
        b2 = b << 1
        if not (i & 1):
            t_p[i >> 1] = False
            if b2 < i: continue
            if b2 > i:
                if b2+b < i << 1:
                    continue
                if not t_p[(b2-i) >> 1]:
                    continue
            t_p[i >> 1] = True
            for k in range(j):
                print(" ", end="")
            print(s[j:j+i])
print()

do podrozdziału do strony

Materiały tylko do użytku dydaktycznego. Ich kopiowanie i powielanie jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz niepobierania za to pieniędzy.
Pytania proszę przesyłać na adres email: i-lo@eduinf.waw.pl
Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie chcesz ich otrzymywać, zablokuj je w swojej przeglądarce.

Informacje dodatkowe.

Wyszukiwanie słów podwójnych

Problem

Rozwiązanie nr 1

Algorytm wyszukiwania słów podwójnych w łańcuchu – wersja nr 1

Wejście:

Wyjście:

Elementy pomocnicze:

Lista kroków:

Przykładowe programy

Rozwiązanie nr 2

Algorytm wyszukiwania słów podwójnych w łańcuchu – wersja nr 2

Wejście:

Wyjście:

Elementy pomocnicze:

Lista kroków:

Przykładowe programy