|
La Edukada Servo de I-LO en Tarnovo
Materialoj por geliceanoj |
![]() MEDICINA ESPERANTA TERMINAROAŭtoro: D-ro Josef Hradil |
©2026 Geo
|
| La Enhavo |
Sabina –vacino
sabur/o, PIV, mukeca materio, kovranta la langon okaze de iuj malsanoj.
sadism/o, PIV, -a temperamento, -ulo
sadist/o, PIV, -a plezuro
safen/o, PIV, (L. saphena, Gr. saphenes = manifesta), -a vejno
safism/o, PIV, (F. saphisme, A. sapphism, lesbianiam), -ulino (lesbanino), (Sappho, helena poetino) (pref. sapfismo) sagital/a, PIV. (L. sagitta = sago)
sak/o, PIV, (L. saccus), endolimfa -o, lamia -o, testik-o, -eto (L. sacculus) (de interna orelo)
sakar/o-, PIV, grekdevena elemento de teknika vorto, kun la sig: sukero (Gr. saccharo-), -ata acido (A. saccharic acid), -azo (A. sucrase), mono (di, tri ktp) -ido, -ino (kemie ne rilatas al sukero), -ogena (amelazo), -ometro, -omiceto, -ozo (sukrozo = unu de di-idoj, A. sucrose)
sakr/o, PIV, (L. sacrum = sankta), -a osto (L. os sacrum) -algio (-odinio), -alizo (A. sacralization)
sal/o, PIV, 1. Natria klorido (NaCl), kuir-o, 2. produkto el acido kaj bazo. -a -i (tr), -aĴo, -igi, -iĝi, enigo (A. salting in), el-iĝo (A. salting out), -gusta, sen-a salinik-a enhavanta salojn kaj mineralajn substancojn
salut-o deziro de sanstato
salicilat/o, PIV, acetil-a acido = aspirino
salicin/o PIV, (glukozido)
saliv/o, PIV, -i (ntr), -ado (A. salivation), -iga, -umi (ntr), -a glando (parotido, submandibla, sublanga), --a kalkulso, -a suko
salvio kuracherbo forte odora-a
salmonel/o, PIV, (L. Salmonella), -ozo
salpetr/o. PIV, (A. saltpetrae = L. salpetrae), kalia nitreto (KNO3)
salping/o, PIV, 1. Utera tubo. 2. Eŭstakia tubo; hidro-o, -ito, peri-ito, pio-o, endo-ito; okateterismo, -olizo, -orafio, -ostomio, -otomio, -opeksio, -oplastio
salubr/a, PIV, (A. salubrious, L. salubris = saniga), favora al la
sano, -a aero, -eco ne-a
salv-o (de ekg-osciloj)
salvarsan/o, PIV, medikamento kontraŭ sifiliso
sambuk-o arbusta kuracherbo kun nigraj beroj
SAN-/o, -a, -iga, -iĝa, -itara, -ulo, -stato; mal-a, mal-o, mal-iĝi, mal-ulo, mal-ulejo, nere-igebla, re-- --igi, re-iĝi, sanatori/o, PIV, (L. sanare = resanigi)
sang/o. PIV, (L. sanguis) -a, -i (ntr.), -ado, -a cirkulado, bildo, -kreaj organoj, - plasmo, -sero, -obanko, -odonanto, -oglobeto (-okorpeto, blanka k ruĝa, leŭkocito keritrocito), -ogrupo, -okoaguliĝo, - okreado, -premo, -oricevanto, -osedimentiĝa rapideco (A. blood sedimentation rate), -osukero, -osputo, --otransfuzo, -ovazo, sam-a, sam-ulo
sangvin/a, PIV, (A. sanguine, sanguineous, L. sanguis = sango), sangoplena
sap/o, PIV, (L. -o), -igo -igebla, -iĝo, -onino, -ofekaĵo (A. soapstool, G. Seifenstuhl)
sapor/o, PIV, (L. sapor = gusto ), ĉio kio impresas la gustosenson; acida, amara, dolĉa -o; -i (ntr) = gusti
saprofit/o, PIV, (A. saprophyte, Gr. sapros = putrinta)
sarcin/o, PIV, (L. sarcina = pakajo), genro de bakterio
sardon/a, PIV, (A. sardonic), -a rido
sark/o-, (Gr. sarx, sark- = karno), -oidozo, -olemo, -omatozo, -omero, -omo, -oplasmo, -osomo, -otubulo (-otubeto)
sartori/o, PIV, (L. m. sartorius, sartor = tajloro)
sat/a, PIV, -i (ntr), -e, -igi, -iĝi, ĝis-e, mal-a, mal-o, mal-morto, mal-kontra-hiĝo (de stomako)
satiriaz/o, PIV, (Gr. satyros = A. satyr) (A. satyriasis), tro forta
seksimpulso ĉe viro
satur/i (tr), PIV, (A. saturate, L. saturace = plenigi), -ado, -eco, -iĝi, -ita (solvaĵo ka), -punkto, super-i (tr), super-ado
saŭn/o, PIV, ŝvitbanejo
saŭriaz/o, (A. sauriasis aŭ ichtyosis, Gr. sauros = lacerto), ankaŭ saŭriozo, (L. ketatosis follicularis)
sav/i (tr), PIV, (L. salvare), -ado, -ebla, -iĝi, -ito, -sero, sen-a
scienc/o, PIV, -a, -isto
scinti/grafio, (A. -graphy), -skanilo (A. -scanner), -skaningo (A. -scanning)
scintil/i (ntr), PIV, (G. funkeln, L. scintilla, A. sparkle), trembrili, -ado-nombrilo aŭ -atoro (A. -ation counter -ator)
scirh-o, -a
seb/o, PIV, (L. sebum, G. Talg) -oreo (A. -orrhea), -a glando, okul-o (G. Augenbutter), -umo, - –uma kisto
sedativ/a, PIV, (L. sedare = trankviligi), -o = -a drogo ; -aj antihidtaminoj rapideco de -iĝo eritrocitoj sediment/o, PIV, (L. -um), -a, -i (ntr), -iĝo, kem. precipitaĵo, urina -o, -iĝa koeficiento (de Svedberg), segment/o, PIV, (L. -um) -iĝo (de mjelo, ovolo)
sek-a, PIV, (L. siccare = sekigi), -eco, -igi, -igilo (ekz. CaCl2), -igujo (A. desiccator), vakua -igujo, -a lakto (A. dry milk)
sekc-i(tr), PIV, (L. seco = tranĉi), -ado, -aĵo, -anto, de-i (tr), dis-i (tr), dis-ejo, viv-i (tr), viv-ado
sekestr/i (tr). PIV. v. "sekvestri"(2), osta parto trafita de nekrozo. -ado
sekrec-o, ekstera, intema -o, -anto (A. secretor) (tiu, kiu -as sangotipan substancon en salivo ka), -aĵo, hiper -o
sekretin-o, PIV, (hormono de duodena mukozo)
SEKS-o, PIV, -a, -umi (ntr), -allogo, -ardo, -atenco, -impulso, -kuniĝo, -matura, -okromatino, -ologio, -ologo, -oterapio, -oterapeŭto, -urĝo; ambaŭ-a, in-a (femala), sam-ema, sen-a, vir-a, -aj karaktetoj (primasa, sekundara), -a deviacio, -a komunikiĝo (G. Geschlechtsverkehr, A. sexual intercourse)
sekundar-a, PIV, (A. secondary), kem. -a alkoholo, amino; -a sifiliso
sekv-aĵo, PIV, (2. med. ), pli-malpli fruaj k daŭraj komplikaĵoj, apetantaj aŭ restantaj post malsano.
sekvenc-o PIV aminoacido- -o (en proteino)
sekvestr-i, PIV, v. ankaŭ "sekestri", -otomio
sel-o, PIV, (L. sella), anat. turka -o (L. sella turcica), -a nazo, -oforma lumbo (dum gravedeco)
selegilin-o medikamento de Parkimsona malsano
selekt-i (tr), PIV, (L. seligere), -ado, naturado; -iva betablokilo
selen-o PIV kem. elemento (Se)
sem-i (tr), PIV, (L. semen = semo), dis-i (tr), -o (spermo), disita tuberkulozo
SEMI-, PIV, internacia scienca pfs (L. semis = duono). v. ankaŭ duon- k hemi-; -cirklaj kanaloj, duktoj; -luna, -luksacio, - permeabila (membrano), -konserva replikado (bk) -sintezo
seminom/o, (A. -a), speco de testika teratomo
semiologi/o, PIV (A. symptomatology)
semipolar/a, -a ligo (A. coordinate covalent bond, kem)
semi- semifleksio maligno, kvanttativasintezo kem.
senc/o, PIV, (L. sentire = senti ), dub-a, kontraŭ-a, sen-a, senaĵo, unu-a
senescent-o x pubescent-o
senil/a, PIV, (L. senilis = maljuna, A. senile), -eco, -iĝo, -a demenco, atrofio
sen-/o, PIV, kvin -oj (aŭdado, flarado, gustumado, tuŝado k vidado), -a, -aĵo, ebla, -ema, -iva, -ometrio, -organo, ne-iva, super-eca sensac/o, PIV
sensaci-o, PIV, (A. sensation), -a
sensor-a, PIV, -a fibro, neŭrono, nervo; -a areo (de la cerba kortiko)
sensor-/o, PIV, (L. -um), centro de la sensacoj, sentoj k intelekto.
sent-/i (tr), PIV, -o, -a, -ebla, -ema, -iva, -iveco, -ivigi, antaŭ-i (o), ne-ebla, ne-ema, sen-a, tro-ema, flar-i (tr), prem-o, tiklo-ema, veter-ema
senistiv-a, sentem-a
sentimental-a, PIV, -eco
sepsa, PIV, (A. septic, Gr. septikos = A. putrid, putra), -eco, -emio, anti-o (kontraŭ-o), anti-i (tr), anti-a
sept-o, PIV, (L. septum), anat. interatria, interventrikla, naza -o
sepult-i (tr), PIV, -(ad)o (A. sepulture), -ejo, -entreptenisto
SER-o, PIV, (L. serum), -a, -umo (antimikroba, antitoksina), imuna -umo, -ologio, -ologo, --mukoido, -oterapio -umologio
serat-o, PIV, (L. serra = segildento), (L. m. serratus)
serĉ-/i (tr), PIV, re-i (tr) (A. research), re-aĵo
serio, PIV, (L. sero), -a (diluado), -ografio, -ografo
serin/o, aminoacido
serotonin/o, 5-hidroksitriptamino; -a j receptiloj
seroz/o, PIV, (L. serosus = A. serous = seroza), -a membrano, -aĵo, -ito
serpigin/a, PLV, (L. serpo = rampi)
serv/o, -i (ntr), PIV, sav-o, kurac-o
seton-o, PIV, (A, F. seton, L. seta), duloka dreno
sezam-o, PIV, (L. Sezamum; A. sesame), -a oleo, -oido (A. sesamoid bone, G. Sesambein)
sfacel-o, PIV. (A. sphacele, L. sphacelus, F. sphacele), (seka, parta) gangreno
sfenoid-o, PIV (L. os sphenoidale), -a sinuso
sferocit-o, (Gr. sphaira = sfero, kytos = ĉelo) (A. spherocyte), -ozo
sfigm-o-, PIV, (Gr. sphygmos = pulso), scienca vortradiko, -ografio, -ografo, -omanometro
sfingo-, PIV, - ocitozo, -olipido, -omjelino, -ozino
ŝift-o baskulo (CD)
sfingofosfatido-, -citozo, -lipoidoj
sfinkter-o, PIV, anusa, irisa, pilora -o, -otomio
sĥistosomiaz-/o, = bilharziozo. entrobiosis, parazita malsano, plataj vermoj
sĥizo- (evitinda), v. skizo
sial/o-, PIV, grekdevena radiko sig: salivo. -adenito, -ata acido
(A. sialic acid), -ogena, -ografio, -olitiazo, -oreo
siamaj ĝemeloj, PlV, (A. siamese twins)
sid-ilo man-ringa, portilo improvizata. teno de manradikoj de du portantoj
sider-o-, (Gr. sideros = fero), -oblasto, -ocito, -odermo, -odromofobio (-ofobio), ofibrozo, -ofila, -ofdino (transferino), -openio, -ofono (A. -ophone), -osilikozo, -oskopo, -ozo (bulba, hepata)
sifilis/o, PIV, (A. syphilis), -a, -ofobio, kontraŭ-a (anti-a); (ankaŭ sifil- estas uzata: -oida, -omo, -ologio)
sigelringo-ĉelo, (A. seal ring cell, G. Siegel-ringzelle)
sigmatism/o, fuŝparolo (A. sigmatism)
sigmoid/o, PIV, (Gr. sigma = litero S, eidos = simileco), -a kojlo, -ito, -oakopio (romanoskopio)
sikoz/o, (A. sycosis, Gr. sykon = figo), -tuberkulozo
silici/o, PIV, kem. elemento (Si)
silik-o, PIV, SiO2. -a ĝelo, -ata acido (H2SiO3), -ozo puvorigita pulmo
silimarin-o heparoprotektivo
simbioz-o, PIV, (Gr. symbion = kune vivi), -nto, -to -za
simbol-o, PIV, -igi
simetri-o, PIV -a, -eco
simfiz-o, PIV, (Gr. symphysis = kuna kresko), mentona -o, pubia -o, -otomio
SIMPAT-a, PIV, (Gr. sympathein = kune senti), -a ganglio, trunko, nervo, oftalmio; -ino, -ektomio, -olitiko, -omimetiko, para-o
simpozi-o, PIV, (A. symposium)
simpleks-a nekoplika
simptom-o, PIV, (Gr. symptoma ), -aro, -ologio
simultan-a samtempe trairanta
simuli (tr), PIV, ŝajnigi malsanon, -ado, desimuli/o, PIV, (L. Simulium), sangosuĉanta moskito
SIN-, grekdevena pfs. (syn = kune), -artrozo, -blefarono, -daktilio, -ekio, -ergio, -ergismo, -falangio, - ostozo
sinapso, PIV, (L. Sinapis, A. mustard), -a kataplasmo
sinaps-o, PlV, (A. synapse, Gr. synapsis = kontakto)
sinaptosom-o, fiz.
sinartr-o, PIV, (A. synarthrosis, Gr. syn = kune, arthrosis = artikiĝo), senmovaj artikoj (L. junctura fibrosa kaj cartilaginea) sinciti/o, PIV, (A. syncytium, Gr. syn = kune, kytos = ĉelo)
sindaktili- kungresko de fingroj
sindrom-o, PIV, (A. syndrome, Gr. syn = kune, dromos = kurado), seka sinusa sindromo
sinergism/o, PIV, (A. synergism, synergy; Gr. kuna laboro)
singult-i (ntr), PIV, (A. to hiccup), -o (A. hiccup, L. singultus)
sinkiaz-o, (A. synchiasis aŭ synchysis), likviĝo de vitrea korpo; scintilanta -o; (laŭ Br. sinkizo)
sinistr-a, PIV, (L. sinister = maldekstra), malbonsigna, -o (katastrofo, kaŭzanta gravajn perdojn), -ozo (psika sindromo post gravaj akcidentoj, dum kiu la viktimo sen lezo korpa aŭ nerva sentas sin nekapabla, malsana)
sinistrotrop-a, -ismo
sinistroĝir-a, -eco, kem. maldekstroĝira, v. livoĝira (A. levogyrous)
sinklina muro, rtg. (A. synclinal wall)
sinkop-o, PIV, (A, F. syncope, G. Ohnmacht, Gr. synkope), sveno (A. Swoon)
sinkron-a, PIV, (A. synchronous, Gr. synchronos), -eco, -igi, -igilo, -oskopo, mal-igi, post-igi
siniatria nodo
snostoz-o kukrsko de ostoj
sinmortig/o, memmortigo (PIV)
sinobronk-a sindromo
sinovi-o, PIV, -a, -ito, -a epitelo, fluidaĵo, membran-o
sinpendig-o, mempendigo
sintaz-o, sinteza enzimo per reversa reago de liazo
sintetaz-o, sinteza enzimo (per kupla reakcio kun ATP-disiĝo ka)
sintez-o PIV, (A, Gr. synthesis) -a (cezino), -i (tr), semi-o
sntofilin-o spirmedikamento
sinus-o, PIV, (L. sinus = kavo), -algio, -ito, -oido, -otomio; karotida, fruntala, maksila –-a ritmo kora, sipingg-o (perbuŝe smaĉi nutridrinkaĵon)
siringo-, PIV, (Gr. syrinx = kanao, fistulo), -bulbio, -encefalio, -kistomo, -mjelio, -mjelobulbio, -mo
sirop/o, PIV, (L. syrupus, sirupus, A. syrup, sirup)
sistem/o, PIV, (Gr. systema, A. system), -a, -iĝi
sistol/o, PIV, (Gr. systole = kontrahiĝo), a-sistol-io
sito-fobi-o, (Gr. sitos = manĝajo), timo manĝi, sitostrol-o
sitomani-o, grandega apetito
situ-o, PIV (L. situs, A. site = loko), -i (ntr)
skabi-o, PIV, (A. scabies, L. scabere = grati)
skafoid-o, PIV, (L. scaphoides = boatoforma, Gr. skaphe = boato, barko), (L. os scaphoideum)
skal-o, PIV, (L. scala, A. scale), -o de termometro
skalen-o, PIV, (Gr. skalenos = neregula), (L. m. scalenus)
skalp-o, PIV, l. akcidenta forŝiro de la krania haŭto. 2. krania haŭto ĉirkaŭtranĉita, -i (tr), (fortranĉi kranihaŭton)
skalpel-o, PIV, tranĉilo por sekci k disskeci (L. scalpellum = diminutivo de "scalprum")
skan-o, (A. scanner, L. scandere = grimpi) bildo de scintigafio, -ilo
skaninga elektronmikroskopo, (A. scanning electronmicrescope)
skapol-o, PIV, (L. scapula, A. shoulder blade), -a, -algio
skarifik-i(tr), PIV, (A. scarify), -a, -o, -ilo, -atoro, skarofili-o patologia flaremo de fiodoraĵoj.
skarlatin-o, PIV, (L-scadatum = scarlet; A. scarlet fever), -oforma (erupcio)
skatofagi-o, (Gr. skatos = fekaĵo), patologia manĝemo de propraj sterkaĵoj.
skatofilio, patologia emo por malpuraĵoj; (seksa aberacio), koprofilio
skatol-o, PIV kem. (A. skatole), 3-metilindolo
skelet-o, PIV, (A, Gr. skeleton)
skeptik-a, PIV, (Gr. skeptikos = dubema), -ismo, -ulo
skiaskopi-o, (A. skiascopy, Gr. skia = ombro, skopein = ekzameni, rigardi)
skibal-o, (Gr- skybalon = ekskreciaĵo, A. scybalum)
skir-o PIV, (A. scirrhus, Gr. skiros = malmola), malmola kancero
skistosom/-, PIV, (L. Schistosoma), -ozo
skizofreni/o, PIV, (A. schizophrenia, Gr. schizo = dividi), -ulo, ambulatoria, katatonia, hebefcenia, nuklea, paranoida, simpla
skizogoni-o, (A. schizogony)
skizoid-a, PIV, -ulo; -ismo
skizont-o (A. schizont)
skizotimi-o, (A. schizothymia), -a temperamento
skiagrafi-o
SKLER-o-, PIV, (Gr. skleros = malmola), arterio-ozo, ateroozo, plat-ozo (aŭ multobla -ozo), -edemo, ---emo (A. sclerema), -odermo, -oproteino, -ozo
sklerot-o, PIV, (A. selera), okulblanko (PIV)
skoleks-o, PIV, (Gr. scolex = vermo)
skolioz-o, PIV, (Gr. skoliosis, A. scoliosis) derormo de vertebrao
skopofili-o, PIV, (A. scopophilia, voyeurism)
skopofobi-o (G. skopeo = rigardi)
skopolamin-o, PIV, (A. scopolamine, hyoscine)
skorbut-o; PIV, (A. scurvy, G. Skorbut). -a anti-a vitamino = askorbata acido (vit. C)
skotofili-o, (Gr. skotos = mallumo, A. scotophylia)
skotofobi-o, (A. scotophobia)
skotop-a, (Gr. skotos = mallumo, A. scotopic), -a vido (A. scotopic vision)
skrap-i(tr), PIV, (A. scrape), -ado (operacio, per kiu oni purigas kavaĵon ekz. utero, artiko, absceso) + metodo de fiz.terapio
skrining-o helpe de giagnozaj testoj amasa elserčo de malsanaj personoj
skrofol-o, PIV, (A. scrofula), -odermo, -ozo, -ulo
skrot-o, PIV, (A, L. scrotum, G. Hodensack)
skvam-o, PIV, (A. scale, L. squama)
smegm-o, (A. G. Gr. smegma), -a bacilo, -olito (A. G. Smegmolith)
smog-o sustrata alpurigaga atmosfero
snuf-i naz-enspiri
sodoku-o, PIV, (japane so = rato, doku = veneno, A. rat-bite fever), malsano pro ratmordo
sodomi-o PIV, (A. sodomy), kompleksa seksa aberacio, -i (tr), -ano, -anto
soiu-o, PIV, (A. thirst), -i (ntr), sen-igaĵo, sen-igi
sofrologi-o psikosomataj kuracmetodoj, sugesta relaksado, jogo, zeno.
sojl-o, PIV, (A. threahold, G. Schwelle), rena sukera -o, -o de senteblo
solari-o artefarits sunrsdisdo
solv-i (tr) PIV, (L. solvere, A. dissolve), -a, -ado, -aĵo (diluita, koncentrita), -ebla, -iĝi, -ilo, (A. solvate), formi sferojn de solvilo ĉirkaŭ la molekuloj; hidrati (kiam la solvilo estas akvo)
solenta kapabla pagi, rekompenci
somat-o, PIV, (Gr. somatikos = korpa), -a (A. somatic), -omedino, -ostatino, -otropino, psiko-a
somnambul-o, PIV, (A. -ist; L. somnus = dormo, ambulare = paŝi), -ismo
somnol-o, PIV, (A. somnolence), -a (A. somnolent), -i (ntr) (L. somniare = sonĝi), -ema, -emo
sond-i (tr), PIV, (G. sondieren); -ilo (G. Sonde)
sonĝ-o, PIV, -i (tr), -interpretado, tra-i (tr), -aj statoj (A. dreamy states, Gr. oneiroid)
sonograf-o dupleksa (duobla), dplera, kolora
soor-o, (A. thrush, G. Soor)
sopor-o, PIV, (L. sopor = profunda dormo)
sorb-i (tr), PIV, (A. absorb, G. absorbieren, resorbieren, L. sorbere = ensuĉi), en-i, en-iĝi, ne-ema
sorbitol-o, alkoholo deveninta de glukozo
sorĉistina lakt-o, (A. witch's milk, G. Hexen-milch)
spaciokardiografi-o, plivastigita vektoro-kardiografio
spam-o amasreklamo (nepostulata, CD)
sparadrap-o PIV (A, F. sparadrap), gluplastro, adhera rubando
spasm-o, PIV, (A. spasm, L. spasmus), -a, anti-a, -ogena, -ofila, -ofilio, -oliza, -olizo, -olizilo, spatel- o, PIV, (A. spatula), ligna esplorilo de buŝspaco
speci-o, PIV, (A. L. species), sub-o, -ospecifa (A. speciesspecific)
special-a, PIV, (L. specialitas, A. special), -igi, -igo, -isto
specif-i (tr), PIV, -a malsano, medikamento, pezo (A. specific gravity), varmo; -a dinamika ago (A. -ic. dynamic action, SDA, bk), -aĵo
specimen/o, PIV, (A. specimen, sample), samplo, -i (tr)
spegul-o, PIV, (L. speculum), -i (tr), -umo (anusa, naza, orela, vagina)
spektr-o, PIV, -ofotometrio, -ografio, -oskopo, -oskopio, absorba -o, larĝ-a (antibiotiko)
spekul-i(ntr), PIV, -a, -ado (-acio, A. speculation), -aĵo, -anto
sperm-o PIV, (Gr. sperma = semo), -a, -elĵeti (ntr), -ocistito, -a
veziketo (A. seminal vesicle) -a funiklo (A. spermatic cord)
spermacet-o, PIV, (A, L. spermaceti)
spermati-o, PIV sekva virĉelo nemova
spermato-, PIV, grekdevena komenco de sciencaj vortoj, kun la
sig: spermo. -cito, -dukto, -ido, -genezo, -reo, -tuboj, -zoo
spikobandaĝ-o, (A, F, L. spica = botanika termino), spikosimila bandaĝo
spin-o, PIV, (L. spina, A. spine, backbone, thorn), 1. vertebra kolumno: -o bifida, inter-a, cerbo-a (likvaĵo); 2. dorno: skapola -o, iliakaj -oj; 3. fizika termino
spir-o, -i (ntr), PIV, (L. spiritus = spirado, menso) -a, -ado artefarita, , -ada (acidozo, alkalozo, centro, enzimo); -halto, -kvociento (A. R. Q.) -manko, -ometro, -ometrio, -aj reguliloj, ek-i (ntr), el-i (tr), en-i (tr), enatoro, kraĉo-i (ntr)
spiril-o, PIV, (L. spir = spiralo) (L. Spirillum), -oforma bakterio, -ozo
spirit-o, PIV, (L. spiritus = menso), -foresto, -manko (pasema perdo de la memoro aŭ eĉ de la konscio, kaŭzata de troa laciĝo aŭ de toksiĝo per alkoholo, opio ka)
spiroket-o, PIV, (L. Spirochaeta), -ozo
spironem-o, malnova nomo de spiroketo
spirosom-o, malnova genra nomo de bakterio (nun apartenas al genro de spirilo)
SPLANKN-, kunmetformo sig visceron. (Gr. splanchnos = viscero), -ektopio, -estezo (viacera senso), -iko (L. n. splanchnicus), -ologio, -omegalio, -omikrio (malgrandaj visceroj), -optozo, -osklerozo
splen-o-, PIV, grekdevena radiko, sig: lieno. -ektomio, -ito, -ogena(anemio), -omegalio
spleni-o PIV (Gr. splenion = bandaĝo), plata muskolo de la nuko ka (L. m. splenius colli ka)
splint-o, PIV, (A. splint, G. Schiene), -i (tr), -bandaĝi, apogi
spondil-oo, (Gr. spondylos = vertebro), -artrozo, -ito, -izemo (A. spondylizema ), -olistezo, -olizo, --otomio, -ozo
spongi-o-, (Gr. spongia = spongo), -oblasto, -oblastomo, -ocito, -ito (inflamo de sponga korpo de peniso)
spontan(e)-a, PIV, (L. -eus), -a (doloro), -a gangreno
spor-o, PIV, (A. spore), -ocisto, -ogenezo, -ogonio, -ontos
sporangi-o, PIV, (F. Gr, L. -um) sporujo, -oforo, -osporo
sporotrik-o, PIV, (L. Sporotricum, Sporothrix), -ozo
sprej-o dispecigo en gutetojn de kuraciila solvaxjo
spru-o, (A. F. G. Sprue), tropika, netropika
sput-i (tr), PIV, kraĉi, -ado, -o, -aĵo (L. sputum, A. spittle), -ujo
sRNA, solvebla RNA = tRNA (transfera RNA)
stabil-a, PIV, (L. stabilis, A. stable), -eco, -igi, -igilo, mal-a, ne-a (angoro, sub-stanco), -a izotopo
stafilokok-o, PIV, (L. Staphylococcus)
stafilom-o, PIV, (A. staphyloma)
stagn-i halti, stari
stalagmometr-/o, (Gr. stalagma = guto) mezurilo de surfaca tensio, pere de kalkulado de la nombro de falantaj gutoj de la likvaĵo.
stan-o, PIV; kem. ekmento (Sn), -oza klorido (SnCl2), -ika
klorido (SnCl4)
staped-o, PIV, (L.A. stapes = piedingo), unu de la tri ostetoj de la interna orelo.
stapler-o kirurgi-a kunigito prec.de vazoj
statik-a, PIV, -a (A. static), -a muskola laboro
statin-o lipostatiko
statistik-o, PIV, (A. statistics), -i (tr) -isto
statokoni-o, statolito (L. statoconia, A. statoliths) amasŝtonet-oj
el kalcikarbonato
status-o hospitala protokolo pri kuracado de paciento
staz/o, PIV, (Gr. stasis = stagnado)
stearat/o PIV, -a acido (Astearic acid)
steato-, PIV, (Gr. stear, steatos = graso), -lizo, -mo, -puga, -reo, -zo
stekiometri/a, PIV, kem. (A. stoichiometric), -o
stenoz-o, PIV, (A. Gr. stenosis)
stereo-, PIV, vortero en sciencaj vortoj sig: spaco. -izometrio (-izomerismo ), -izomero, -kemio, -radiografio (-rentgenografio)
steril-a, PIV, (L. -is, A. -e), 1. nekapabla naski infanon, -igi, -eco; 2. asepsa, -izi (asepsi) -izado, -izatoro
sterk-o, PIV, (L. stercus = fekaĵo, A. feces, dung), -obilino, industria -aĵo, -akvo
sterno-, PIV, mallongigita vortero sig: sternumo. -klavidomastoida muskolo ka.
sternum/o, PIV, (L. Gr. sternon = brusto), -a manubrio, korpo, ksifoido
steroid-o, PIV, -hormono
sterol-o, PIV, ergo-o, kole-o
stetoskop-o, PIV, (Gr sthetos = brusto, A. stethoscope), -i (tr), -io
stimul-i (tr), PIV, (L. stimulare), -o, -ado, -anto -ilo
stokastik-o, PIV, probabloteorio k statistika teorio, kiu baziĝas sur probabloteorio.
stomak-o, PIV, (Gr. stomachos, A. stomach), -a acido, suko, perturbo, strato (G. Magenstrasse)
stomato-, PIV, grekdevena komenco de sciencaj vortoj, sig: buŝo. (Gr. stoma, stomatos = enirejo), -ito, -ologo, -ologio, -oskopo
-stomi-o, PIV, grekdevena finaĵo de teknika vorto, uzata por nomi operacion, per kiu oni aperigas organon al la ekstero, aŭ per kiu oni anastomozas du organojn inter si, gastro-o, sigmoido-o
strangol-i mem/stangoli, -urini, mem/pendumi
strtratifikaci-o (de risko)
strepto/kok-o, PIV, -kokozo, -kinazo, -lizino -micino
strangol-i sufokigi
stres-o, PIV, (A. stress), -anta aganto (A. stressor)
stri-o, PIV, (L. stria), -ita korpo (L. corpus striatum), -ita muskolo
striat-o PIV, (L. corpus striatum) cerbopart-o
stridor-o, (A, L stridor), blovsono dum spirado
striknin/o, PIV, (A. strychnine)
striktur-o, (L. strictura, A. stricture)
stroful-o, (L. strophulus)
stroboskop-o, (A. stroboscope)
strofantin-o, PIV, (A. strophanthin)
strom-o, PIV, (A. Gr. L. stroma)
stronci-o, PIV, tem. elemento (Sr)
struktur-o, PIV, -a formulo (kem), -geno, -izomero, -o normala, -aj ŝanĝoj
strum-o, PIV, (A. L. struma), -ektomio, -ipriva (L. privus = forprenita), -ito
stump/o, PIV, -igi -ulo -o de amputita brako
stumbl-i mispaŝi
stupid-a, -eco, (stult/a, PIV)
stupor-o PIV (A. L. stupor) -i (ntr), -a, -iga ridiĝ-o
stupr-o, (F. stupre), seksa perfortigo
SUB-, PIV, (latindevena pfs), -acideco, -akuta, -araknoida
(hemoragio), -ĉela (A. -cellular), -dura, --febra, -fertileco, -frenika -genro, -halucinogena. -haŭta (-kutanea), -iktera, -involucio, -kapsula, ---mobila, -letala, -klavia, -klinika, , -konscia, -korteksa, -kronika acio, -maksimuma, -mandibla, -luks -mikrona (malpli granda ol), -kronika, -langa, -talama, -totala, -misiva, -mukoza, -seroza, --ungva
subit-a, senpera, -unuo aŭ -unito (A. -unit)
subjektiv-a, PIV -a simptomo
sublim/i (tr), PIV, (A. sublime, sublimate), -ado, -iĝi
sublimat/o, PIV, hidrargika klorido (HgCl2)
substanc/o, PIV, -a
substitu/i (tr) PIV, (A-te), -a, -aĵo, -o, -a reakcio (kem)
substrat/o, PIV, bk. la substanco, sur kiun enzimo agas
subtila bacilo, PIV, (L. Bacilus subtilis)
suĉ/i (tr), PIV, (A. suck G. saugen), -ado, ek-i, el-i, en-i, -igi, -infano
sudamin/o. ( A, L. sudamen, pl. sudamina; sudare = ŝviti)
sudor/o, (L. sudor = ŝvito, A. sweat), -ofera (ŝvitiga)
sufer/i (ntr, tr), PIV, -i de la varmo, de soifo, pro manko de akvo, je ftizo; -i malsaton, malsanon
sufok/i (tr), PIV, (A. suffocate), -ado, -iĝi, -iĝo, prem-i (tr), -sento
sufuz/i (ntr), PIV, -o (A. suffusion)
sugesti/o, PIV, -i (tr), -ebla (en hipnotismo)
sugilac-o sufuzo sebderma
suicid/o, PIV, (A. suicide, L. sui = sin, caedo = mortigi), sinmortigo, memmortigo
sukcenat-o, PIV, -a acido (A. succinic acid)
SUKER-, PIV, 1. sukrozo, 2. ofte uzata kiel ĝenerala nomo de karbonhidratoj; -a diabeto, -ometro, amino-o, sanga -o
sukces-iva
sukroz- PIV, kansukero (A. sucrose, cane sugar)
sukur-i (tr), PIV (G. sukkurieren), doni unuan helpon al vunditoj. -ado, -ejo, -ismo, -isto
sulf-o, PIV, mallongigo de sulfuro, uzata en nomoj de kombinaĵoj. -ato, -ata acido (H2SO4), tio-ato, tio--ata acido (H2S2O3), -ita acido (H2SO4), hipo-ita acido (H2SO2), -ido (salo de -ida acido aŭ -hidrogen-ido, H2S), , -hidrilgrupo (-SH), natria -ido (Na2S), -onilureo, -salazino
SULFO- radikalo -SO3H, -salicilata acido (C6H3OHCOOHSO3H), -nata acido (RSO3H, R = alkilo), -benzen-ata acido (C6HSSO3) sulfon/o, PIV, substanco kun la ĝenerala formulo R2SO2. -amido (RSO2NH)
sulfur-o, PIV, kem. elemento (S)
sulk-o, PIV, (L. sulcus), cerebra -o, -i (tr) (frunton) -iĝi, -ado
sun-o, PIV, -bano (helioterapio), -brulvundo, -bruno, -eritemo, -frapo, -umi (tr), -radia desinfektado
SUPER-, PIV, -acideco, -cilia, -ego, -fekundiĝo, -fetacio (A. -fetation), -oksido-dismutazo (enzimo, kiu katalizas la reakcion 2O2- + 2H+ - H2O2 + O2), infekto, -konsilio, superoxid-dismutaza (enzimo) -olluza, nuliganta superoksidan radikalon
superficial-a, (A. superficial), surfaca
supin-i (tr), PIV, (A. Supinate), -ado, -atoro (L. m. supinator)
suplement-o, PIV, -a aero (rezerva aero, fiz)
supozitori-o. PIV, (A. supporsitory)
supres-i (tr), (A. supress), subpremi (tr) (PIV), -iva, -oro, -ora geno, -ora mutacio.imunos-o
SUPRA-, pfs. sig. pozicion super la sekvanta vortero (anat). -klavikla, -mama, -pubia, -rena, (surrena), --skapola, -ventrile
supurad-o
SUR-, -faco, -faca (antigeno, energio, tensio), -faktanto (A. surfactant, fiz, surfaĵe aktiva materio), -fundaĵo ( = restaĵo, sedimento), -rena glando, -fac-aktiva (A. surface activa)
sur-o, PIV, (L. sura; A. calf; G. Wade), -a
surd-a -omuta, surogat-o, PIV, (A. surrogate), anstataŭanto
surd-a, PIV (L. surdu = A. deaf), -eco, -igi, -iĝi, -ulo, -amuta (A. surdomute, deafmute), -mutulo
suspens-o, PIV, (L. kem), -aĵo, -oido
suspensori-o, PIV, bandaĝo, por subteni skroton, -a
sutur-o PIV, (A. -e; L. -a), -ero, -nadlo, s-tenilo
surfaktant, -o grasajo kovranta internon de pulmaj alveoloj. Ĝi baras kolapson de pulma hosto
survejanc-o demografia observa metodo de popoltavolo kun altigita risko de certa malsano
sven-i (ntr), PIV, -o (mallonga perdo de la konscio), -igi
![]() |
La Fakgrupo de Kemio-Fiziko-Informatiko en la Unua Liceo Ĝeneraledukada nomita al Kazimierz Brodziński en Tarnowo Str. Piłsudskiego 4 ©2026 mag. Jerzy Wałaszek |
La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.
Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl
Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.