Serwis Edukacyjny
Nauczycieli

w I-LO w Tarnowie
obrazek

  Wyjście       Spis treści       Wstecz       Dalej  

obrazek

Autor artykułu
 mgr Jerzy Wałaszek
Konsultacje:
Wojciech Grodowski
mgr inż. Janusz Wałaszek

©2026 mgr Jerzy Wałaszek

obrazek

Warsztat

Kurs Inkscape

Kształtowanie

SPIS TREŚCI
Podrozdziały

Łączenie krzywych

Dowolną liczbę krzywych Beziera możesz połączyć w jedną krzywą zaznaczając je i naciskając klawisze Ctrl+K. Powstają w ten sposób ciekawe efekty graficzne:

Wyczyść rysunek (Ctrl+A i Delete). W przyborniku wybierz Ołówek (F6). Narysuj dowolną krzywą zamkniętą (kontur czarny, grubość konturu 1 – w razie konieczności ustaw to w oknie Wypełnienie i kontur):

obrazek

Przełącz się na Wskaźnik (Spacja) i kliknij ponownie w figurę, aby uzyskać dostęp do obrotów:

obrazek

Przeciągnij lewym przyciskiem myszki środek obrotu (krzyżyk) do spodu figury:

obrazek

Utwórz duplikat (Ctrl+D) i obróć go o 15º (z klawiszem Ctrl). Powtórz tę operację kilka razy:

obrazek

Zaznacz wszystkie figury (Ctrl+A) i połącz je w jedną krzywą (Ctrl+K).

obrazek

Wypełnij figurę kolorem, klikając lewym przyciskiem myszki na palecie u dołu okna:

obrazek

Dlaczego tak się stało? Otóż figura jest wypełniana kolorem pomiędzy parami sąsiadujących linii. Jeśli linie te się przecinają, powstaje efekt szachownicy. Utwórz duplikat (Ctrl+D), przesuń go trochę pod kątem w dół, zaznacz wszystko (Ctrl+A) i ponownie połącz w jedną figurę (Ctrl+K), zlikwiduj kontur. Skasuj wybór, klikając myszką obok figury. Dzieło gotowe:

obrazek

Zastanów się, jak utworzyć poniższą figurę (wszystkie potrzebne operacje zostały tutaj już opisane):

obrazek
 

do podrozdziału  do strony 

Modyfikacja kształtu

Kształt każdego obiektu w Inkscape można dowolnie modyfikować, wykorzystując informacje o krzywych Beziera. Najpierw obiekt musi być jawnie przekształcony w krzywą Beziera. Krzywą możesz już dowolnie modyfikować. Znów posłużymy się prostymi przykładami.

Walec trójwymiarowy

Wyczyść rysunek (Ctrl+A i Delete). W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj prostokąt jak poniżej (bez wypełnienia, kontur czarny o grubości 1):

obrazek

Wybierz w przyborniku Okrąg (F5) i narysuj spłaszczoną elipsę ponad prostokątem:

obrazek

Powiększ rysunek (4) i przełącz się na Wskaźnik (Spacja) i przeciągnij elipsę, tak aby jej lewy bok pokrył się z lewym górnym narożnikiem prostokąta:

obrazek

Rozciągnij elipsę, tak aby posiadała tę samą szerokość co prostokąt:

obrazek

Wróć do widoku strony (5) i kliknij w prostokąt, aby go wybrać:

obrazek

Przełącz się na Edycję węzłów (F2). Aby edytować kształt prostokąta, musisz przekształcić go w krzywą Beziera. W tym celu kliknij na pasku własności u góry ekranu ikonę przekształcania obiektów w ścieżki: obrazek.

obrazek

Po tej operacji prostokąt staje się krzywą Beziera zbudowaną z czterech węzłów i czterech segmentów. Chwyć myszką dolny segment i przeciągnij go nieco w dół (mniej więcej tyle, ile wynosi połowa grubości elipsy):

obrazek

Zaznacz oba dolne węzły (kliknij w pierwszy, wciśnij Shift i kliknij w drugi lub obwiedź je prostokątem wyboru) i kliknij w ikonę trybu gładkiego: obrazek. Dopasuj wypukłość spodu do elipsy u góry (oba punkty kontrolne powinny znajdować się w tej samej odległości od swoich węzłów):

obrazek

Teraz należy zastosować odpowiednie wypełnienia. Prostokąt wypełnij gradientem liniowym (w okienku Wypełnienie i kontur na zakładce Fill wybierz trzeci kwadrat):

obrazek

Na prostokącie pojawi się niebieska linia gradientu. W oknie Wypełnienie i kontur kliknij ikonę edytora wypełnienia: obrazek. Ustaw skrajne kolory gradientu:

obrazek

Kliknij mniej na niebieskiej linii gradientu i ustaw jasny kolor:

obrazek

Przełącz się na Wskaźnik (Spacja) i kliknij elipsę:

obrazek

Elipsę również wypełnij gradientem, kolory ustaw odwrotnie:

obrazek

Ustaw linię gradientu pod katem:

obrazek

Wstaw jasny kolor na linii gradientu (musisz najpierw kliknąć w ikonę edytora gradientu w oknie Wypełnienie i kontur). Dopasuj odpowiednio położenie nowego koloru i kąt gradientu, aby otrzymać efekt jak poniżej:

obrazek

Przełącz się na Wskaźnik (Spacja), zaznacz wszystko (Ctrl+A) i usuń kontur w oknie dialogowym Wypełnienie i kontur na  zakładce Kontur. Zgrupuj obiekty (Ctrl+G) i kliknij obok figury, aby skasować wybór. Walec gotowy:

obrazek

Stary telewizor

Telewizory kineskopowe posiadały charakterystyczny, zaokrąglony kształt ekranu. Było to konieczne, ponieważ ekran tworzyła lampa próżniowa, zwana kineskopem. Z powodu próżni wewnątrz lampy musiała ona posiadać zaokrąglone kształty, aby zmniejszyć naprężenia spowodowane napierającym na nią ciśnieniem atmosferycznym. Taki telewizor wyglądał następująco (miałem taki w latach 70-tych, nazywał się Tosca):

obrazek

Wymaż rysunek (Ctrl+A i  Delete).

W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj niezbyt duży prostokąt nieco szerszy niż wyższy (dokładnie stosunek boków powinien być jak 4 na szerokość do 3 na wysokość). W oknie Wypełnienie i kontur ustaw kolor konturu na czarny, grubość konturu na 1:

obrazek

Chwyć myszką za okrągły uchwyt i przeciągnij go nieco, aby uzyskać zaokrąglone narożniki:

obrazek

Przełącz się na Edycję węzłów (F2) i zmień figurę w krzywą Beziera (Ctrl+Shift+C):

obrazek

Delikatnie przeciągnij na zewnątrz lewym przyciskiem myszki boki prostokąta:

obrazek

Przełącz się na Wskaźnik (Spacja):

obrazek

Zrób Duplikat (Ctrl+D), wciśnij Ctrl i Shift, a następnie pomniejsz nieco duplikat:

obrazek

Otrzymaliśmy maskownicę i ekran. Jeśli jednak przyjrzysz się swojemu rysunkowi, to okaże się, że maskownica jest grubsza po bokach niż na dole i u góry. Wciśnij Shift i delikatnie przeciągnij górny uchwyt w dół aż grubość maskownicy będzie wszędzie taka sama:

obrazek

W lewym górnym narożniku ekranu narysuj mały prostokąt:

obrazek

Następnie narysuj prostokąt, tak aby ekran z maskownicą znalazł się wewnątrz. Na spodzie zostaw miejsce na panel sterujący. Prostokąt prześlij na spód klawiszem End i dopasuj go do ekranu:

obrazek

Na spodzie narysuj wydłużony prostokąt na panel sterujący:

obrazek

Przełącz się na  Wskaźnik (Spacja). Wybierz po kolei obiekty i pokoloruj ich wypełnienia jak niżej:

obrazek

Zaznacz wszystkie obiekty (Ctrl+A) i usuń w nich kontur:

obrazek

Zastanów się, jak uzyskać efekt trójwymiarowy:

obrazek

Serduszko

Wymaż rysunek (Ctrl+A i Delete).

W przyborniku wybierz Okrąg (F5) i narysuj na środku kartki niezbyt duże kółko (kontur czarny o grubości 1 bez wypełnienia):

obrazek

Przełącz się na  Edycję węzłów (F2) i zamień figurę na krzywą Beziera (Ctrl+Shift+C):

obrazek

Krzywa Beziera reprezentująca okrąg zbudowana jest z czterech węzłów i czterech segmentów. Kliknij w górny węzeł, wciśnij klawisz Ctrl (ograniczenie ruchu do pionu i poziomu) i przeciągnij ten węzeł w dół, tak aby był mniej więcej na tej samej wysokości co węzły boczne:

obrazek

Wybierz dla tego węzła tryb ostry: obrazek.

Przeciągnij punkty kontrolne węzła do góry, aż utworzą się z przylegających segmentów ładne brzusia:

obrazek

Wciśnij klawisz Ctrl i przeciągnij lewym przyciskiem myszki dolny węzeł nieco w dół:

obrazek

Zmień tryb pracy dolnego węzła na ostry i przeciągnij jego punkty kontrolne z wyczuciem do góry, aby powstał ładny "dzióbek":

obrazek

Pokoloruj wypełnienie na czerwono i usuń kontur. Serduszko gotowe:

obrazek

Dla uplastycznienia możesz dodać na brzusiach małe białe kółka:

obrazek
 

do podrozdziału  do strony 

Kształtowanie obiektem

Suma obiektów

Operacja ta pozwala połączyć obiekty, tak aby otrzymać figurę będącą sumą, scaleniem tych obiektów. Aby to pokazać, wykonamy proste ćwiczenie.

Wymaż rysunek (Ctrl+A i  Delete).

W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj na środku kartki niezbyt duży prostokąt (kontur czarny o grubości 1, wypełnienie dowolne, najlepiej jednolite):

obrazek

W przyborniku wybierz Okrąg (F5). Narysuj niewielki okrąg. Przełącz się na Wskaźnik (Spacja) i przesuń okrąg, tak aby jego środek znalazł się na narożniku prostokąta:

obrazek

Zaznacz oba obiekty (Ctrl+A lub wciśnij Shift i kliknij w prostokąt):

obrazek

Aby połączyć je w jeden obiekt, naciśnij Ctrl++ lub z menu wybierz opcję Ścieżka → Suma. Obiekty zostaną scalone ze sobą:

obrazek

Różnica obiektów

Wymaż rysunek (Ctrl+A i Delete). W przyborniku wybierz Okrąg (F5) i narysuj niezbyt duże koło (kontur czarny o grubości 1, wypełnienie dowolne, najlepiej jednolitym kolorem):

obrazek

Wybierz narzędzie Prostokąt (F4) i narysuj mały kwadrat wewnątrz okręgu (zmień mu kolor wypełnienia, aby się odróżniał od koła):

obrazek

Przełącz się na  Wskaźnik (Spacja) i zaznacz oba obiekty (Ctrl+A lub za  pomocą prostokąta zaznaczenia):

obrazek

Naciśnij Ctrl+- lub wybierz opcję menu Ścieżka → Różnica:

obrazek

Obiekt, który jest na wierzchu przytnie swoim kształtem obiekt leżący poniżej w zaznaczeniu.

Część wspólna

Nie usuwaj ostatniego rysunku. W przyborniku wybierz Ołówek (F6) i narysuj dowolną łamaną zamkniętą, tak aby częściowo pokrywała poprzednio narysowaną figurę. Następnie przełącz narzędzie na Wskaźnik (Spacja) i zaznacz obie figury:

obrazek

Naciśnij klawisze Ctrl+* lub wybierz opcję menu Ścieżka → Część wspólna. Z obu figur powstanie obiekt będący ich częścią wspólną:

obrazek

Gdy opanujesz te operacje, to w menu Ścieżka masz jeszcze kilka innych:

Wykluczenie

Powstaje figura będąca sumą obu figur i nie zawierająca ich
części wspólnej.
obrazek Ctrl+Shift+6 obrazek

Podział

Powstają dwie figury: to, co zostaje z pierwszej po usunięciu
części wspólnej oraz część wspólna obu figur.
obrazek Ctrl+/ obrazek

Rozcięcie ścieżki

Kontur figury pierwszej zostaje rozcięty w miejscach, gdzie
jest przecinany konturem figury drugiej. W efekcie powstają
osobne krzywe Beziera. Poniżej zaznaczyłem je różnymi
kolorami oraz grubościami.
obrazek Ctrl+Alt+/ obrazek

Stosuj prosty sposób mnemotechniczny (z CorelDraw): w operacjach kształtowania obiekt leżący pod spodem jest materiałem, który zostanie poddany operacji. Obiekt leżący na wierzchu jest narzędziem, którym operację wykonujesz. Narzędzie się zużywa w trakcie operacji i pozostaje sam materiał odpowiednio przekształcony.

Wykonajmy kilka prostych ćwiczeń.

Dwa połączone pierścienie

Wymaż rysunek (Ctrl+A i Delete).

W przyborniku wybierz Okrąg (F5) i narysuj na środku strony koło (kontur czarny o grubości 1, wypełnienie jednolite). Po narysowaniu koła przełącz narzędzie na Wskaźnik (Spacja):

obrazek

Utwórz Duplikat (Ctrl+D) i pomniejsz go symetrycznie (przeciągnij do środka narożny uchwyt z wciśniętymi jednocześnie klawiszami Ctrl i Shift). Zaznacz obie figury:

obrazek

Wycinamy mniejszym kołem otwór w większym kole. Naciśnij Ctrl+-. Otrzymasz ładny pierścień:

obrazek

Wykonaj Duplikat (Ctrl+D) i z wciśniętym klawiszem Ctrl (ruch dokładnie w poziomie lub w pionie). Przesuń duplikat w prawo. Zmień kolor wypełnienia:

obrazek

Jeśli mamy otrzymać połączone pierścienie, to z jednej strony jeden z pierścieni musi być zakrywany przez drugi, lecz z drugiej strony już nie. Nie można tego wykonać w normalny sposób. Musimy odpowiednio rozciąć jeden z pierścieni. Powiedzmy, że z dołu pierścień żółty ma być nad niebieskim. Zatem w tym miejscu należy przeciąć pierścień niebieski kształtem pierścienia żółtego. Jednak, jeśli zrobisz to teraz, to stracisz żółty pierścień, a dodatkowo niebieski zostanie rozcięty w dwóch miejscach. Co zatem zrobić? Musisz sobie przygotować odpowiednie narzędzie tnące o kształcie fragmentu żółtego pierścienia.

Aby nie stracić żółtego pierścienia, wybierz go i zrób Duplikat (Ctrl+D). Duplikat zawsze pojawia się na wierzchu, więc chwilowo przykryje pierścień niebieski:

obrazek

W przyborniku wybierz Ołówek (F6) i narysuj małą krzywą zamkniętą obejmującą miejsce dolnego spotkania pierścieni:

obrazek

Pokoloruj tę krzywą (kolor nieistotny), przełącz się na Wskaźnik (Spacja), wciśnij Shift i kliknij w duplikat żółtego pierścienia:

obrazek

Wciśnij Ctrl+* lub wybierz z menu opcję Ścieżka → Część wspólna. Otrzymasz narzędzie do przycięcia niebieskiego pierścienia. Pokoloruj je, aby się wyróżniało na rysunku:

obrazek

Wciśnij Shift i kliknij w niebieski pierścień, aby zaznaczyć obie figury:

obrazek

Naciśnij Ctrl+-, aby przyciąć narzędziem niebieski pierścień:

obrazek

Gotowe, zaznacz oba pierścienie (Ctrl+A) i usuń z nich kontur:

obrazek
 

do podrozdziału  do strony 

Pozycjonowanie obiektów

Często zachodzi potrzeba odpowiedniego ułożenia elementów graficznych względem siebie lub względem strony. Oczywiście wszystko można robić ręcznie, ale lepiej skorzystać z gotowych narzędzi. Zacznijmy od dwóch elementów.

Wyczyść rysunek (Ctrl+A i Delete).

W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj na stronie kwadrat (wypełnienie jednolite w dowolnym kolorze, kontur czarny o grubości 5):

obrazek

Zmień narzędzie na  Okrąg (F5) i pod kwadratem narysuj niewielkie koło:

obrazek

Zmień narzędzie na Wskaźnik (Spacja), wciśnij klawisz Shift i kliknij strzałką w kwadrat. W ten sposób zaznaczysz obie figury. Koło jest zaznaczone jako pierwszy (bo zaznaczyliśmy je wcześniej), a kwadrat jest zaznaczony jako drugi (bo zaznaczyliśmy go po zaznaczeniu koła):

obrazek

Mając zaznaczone obie figury, wybierz z menu opcję: Obiekt → Wyrównaj i rozmieść (Shift+Ctrl+A). Ukaże się okienko dokowane Wyrównaj i rozmieść:

obrazek

Najpierw wybierz z listy Względem odpowiedni rodzaj wyrównania: Ostatni zaznaczony (czyli w naszym przypadku wyrównanie nastąpi względem kwadratu). Poniżej listy są ikony obrazujące rodzaj wyrównania. Gdy zatrzymasz kursor myszki nad jedną z nich, dostaniesz krótki opis operacji. Górny rząd wyrównuje w poziomie, dolny rząd wyrównuje w pionie. Kliknij w ikony wyrównania do środka w poziomie i pionie. W efekcie koło zostanie umieszczone dokładnie w środku kwadratu:

obrazek

Cofnij operację wyrównania (dwa razy Ctrl+Z), zmień rodzaj wyrównania na Pierwszy zaznaczony i powtórz wyrównanie do środka. Efekt końcowy będzie podobny, lecz teraz obiektem odniesienia nie będzie kwadrat, lecz koło i to kwadrat zostanie wyrównany do środka koła. Pobaw się chwile wyrównaniem (cofaj operację i wybieraj inny rodzaj wyrównania).

Zastanów się, jak otrzymać następującą figurę (wykorzystaj duplikowanie, skalowanie i wyrównywanie):

obrazek

Jeśli w zaznaczeniu będzie kilka obiektów, to zostaną one wyrównane do obiektu odniesienia.

Wymaż rysunek (Ctrl+A i Delete).

W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj na środku strony niewielki kwadrat (wypełnienie dowolne, kontur czarny o grubości 1), po czym przełącz się na Wskaźnik (Spacja):

obrazek

Kliknij strzałką w kwadrat, aby uzyskać uchwyty obrotów:

obrazek

 

Wykonaj Duplikat (Ctrl+D) i z wciśniętym klawiszem Ctrl obróć go w lewo:

obrazek

Powtórz tę operację jeszcze cztery razy, aż otrzymasz poniższą figurę:

obrazek

 

Zaznacz wszystko (Ctrl + A), a następnie wyrównaj w poziomie do prawej, a w pionie do spodu:

obrazek

Z menu wybierz opcję Ścieżka → Wykluczenie (Ctrl+Shift+6):

obrazek

Zmień kolor wypełnienia, usuń kontur i skasuj wybór (kliknij poza figurą). Gotowe:

obrazek

Wykorzystaj duplikowanie, odbicia i wyrównanie, aby otrzymać poniższą figurę:

obrazek

A może uda ci się stworzyć takie "dzieło" (sposób banalnie prosty!):

obrazek

Do pozycjonowania należy również rozmieszczanie elementów w równych odległościach od siebie.

Wymaż rysunek (Ctrl+A i Delete).

W przyborniku wybierz Prostokąt (F4) i narysuj na kartce mały kwadrat:

obrazek

Przełącz się na  Wskaźnik (Spacja). Następnie wykonaj 4 duplikaty kwadratu i z wciśniętym klawiszem Ctrl (ruch w poziomie) poprzesuwaj je, tak aby żaden nie pokrywał drugiego:

obrazek

Zaznacz wszystkie obiekty (Ctrl+A). W oknie Wyrównaj i rozmieść (Ctrl+Shift+A) kliknij w ikonę wyrównania odległości środków obiektów w poziomie:

obrazek

Zgrupuj kwadraty (muszą wcześniej być zaznaczone) (Ctrl+G). Wykonaj 4 duplikaty tej grupy i przesuń je w pionie z wciśniętym klawiszem Ctrl: Zaznacz te grupy (Ctrl+A):

obrazek

W oknie Wyrównaj i rozmieść kliknij w ikonę wyrównania odległości środków obiektów w pionie:

obrazek

Proste ćwiczenie. Wykorzystaj uzyskane dotychczas wyniki do utworzenia poniższej grafiki (lub podobnej):

obrazek

Na tym kończę ten krótki kurs Inksape'a. W sieci znajdziesz lepsze kursy, a jeśli przerobiłeś uczciwie przedstawiony tu materiał, to nie powinieneś mieć z tą aplikacją większych kłopotów.


do podrozdziału  do strony 

Zespół Przedmiotowy
Chemii-Fizyki-Informatyki

w I Liceum Ogólnokształcącym
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie
ul. Piłsudskiego 4
©2026 mgr Jerzy Wałaszek

Materiały tylko do użytku dydaktycznego. Ich kopiowanie i powielanie jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz niepobierania za to pieniędzy.
Pytania proszę przesyłać na adres email: i-lo@eduinf.waw.pl
Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie chcesz ich otrzymywać, zablokuj je w swojej przeglądarce.

Informacje dodatkowe.