Serwis Edukacyjny
Nauczycieli

w I-LO w Tarnowie
obrazek

  Wyjście       Spis treści       Wstecz       Dalej  

obrazek

Autor artykułu
 mgr Jerzy Wałaszek
Konsultacje:
Wojciech Grodowski
mgr inż. Janusz Wałaszek

©2026 mgr Jerzy Wałaszek

obrazek

Mikrokontrolery

ATmega16

Przerwania


obrazek

Educational and Non-Profit Use of Copyrighted Material:

If you use Microchip copyrighted material solely for educational (non-profit) purposes falling under the “fair use” exception of the U.S. Copyright Act of 1976 then you do not need Microchip’s written permission. For example, Microchip’s permission is not required when using copyrighted material in: (1) an academic report, thesis, or dissertation; (2) classroom handouts or textbook; or (3) a presentation or article that is solely educational in nature (e.g., technical article published in a magazine).

https://www.microchip.com/about-us/legal-information/copyright-usage-guidelines

SPIS TREŚCI KONSERWACJA
Podrozdziały

obrazek

Wektory przerwań

Numer wektora Adres programu(2) Źródło Definicja przerwania
1 0x000(1) RESET Końcówka zewnętrzna, reset przy włączaniu, reset przy spadku VCC, reset od licznika zegarowego, reset AVR JTAG
2 0x002 INT0 Żądanie przerwania zewnętrznego 0
3 0x004 INT1 Żądanie przerwania zewnętrznego 1
4 0x006 TIMER2_COMP Zgodność porównania w timerze/liczniku 2
5 0x008 TIMER2_OVF Przepełnienie timera/licznika 2
6 0x00A TIMER1_CAPT Zdarzenie Capture timera/licznika 1
7 0x00C TIMER1_COMPA Zgodność porównania A w timerze/liczniku 1
8 0x00E TIMER1_COMPB Zgodność porównania B w timerze/liczniku 1
9 0x010 TIMER1_OVF Przepełnienie timera/licznika 1
10 0x012 TIMER0_OVF Przepełnienie timera/licznika 0
11 0x014 SPI_STC Zakończenie transmisji szeregowej
12 0x016 USART_RXC Zakończenie odczytu USART
13 0x018 USART_UDRE Pusty rejestr danych USART
14 0x01A USART_TXC Zakończenie transmisji USART
15 0x01C ADC Zakończenie przetwarzania w przetworniku A/C
16 0x01E EE_RDY Gotowość EEPROM
17 0x020 ANA_COMP Komparator analogowy
18 0x022 TWI 2-przewodowy interfejs szeregowy
19 0x024 INT2 Żądanie przerwania zewnętrznego 2
20 0x026 TIMER0_COMP Zgodność porównania w timerze/liczniku 0
21 0x028 SPM_RDY Gotowość zapisu w pamięci programu
Uwagi: 1. Gdy został zaprogramowany bit bezpiecznikowy BOOTRST, mikrokontroler skoczy przy resecie do adresu programu ładującego, zobacz do rozdziału "Wsparcie dla programu startowego – odczyt przy zapisie i samoprogramowanie".
  2. Gdy zostanie ustawiony bit IVSEL w rejestrze GICR, to wektory przerwań bęsą przesunięte na początek sekcji programu lądującego w pamięci FLASH. Adres każdego wektora przerwań będzie równy zatem adresowi w tej tabeli dodanemu do adresu początku sekcji boot w pamięci FLASH.

Tabelka poniżej pokazuje położenie wektora resetu oraz wektorów przerwań przy różnych kombinacjach ustawień BOOTRST i IVSEL. Jeśli program nigdy nie włącza żadnego źródła przerwań, to wektory przerwań nie są używane i można w ich miejscu umieścić normalny kod programu. Tak jest również w przypadku, jeśli wektor Reset został umieszczony w sekcji aplikacji, natomiast wektory przerwań są w sekcji boot lub na odwrót.

BOOTRST IVSEL Adres reset Adres startowy wektorów przerwań
1 0 0x000 0x002
1 1 0x000 Adres reset boot + 0x002
0 0 Adres reset boot 0x002
0 1 Adres reset boot Adres reset boot + 0x002
Uwagi: 1. Dla bitu bezpiecznikowego BOOTRST “1” oznacza stan niezaprogramowany, a "0" oznacza stan zaprogramowany

Najbardziej typowe i ogólne ustawienie programu dla adresów resetu i wektorów przerwań w ATmega16 jest następujące:

Przykład w kodzie maszynowym
Adres Etykiety Kod            Komentarze
0x000           jmp RESET      ; Obsługa resetu
0x002           jmp EXT_INT0   ; Obsługa IRQ0
0x004           jmp EXT_INT1   ; Obsługa IRQ1
0x006           jmp TIM2_COMP  ; Obsługa porównania w timerze 2
0x008           jmp TIM2_OVF   ; Obsługa przepełnienia timera 2
0x00A           jmp TIM1_CAPT  ; Obsługa zdarzenia Capture w timerze 1
0x00C           jmp TIM1_COMPA ; Obsługa porównania A w timerze 1
0x00E           jmp TIM1_COMPB ; Obsługa porównania B w timerze 1
0x010           jmp TIM1_OVF   ; Obsługa przepełnienia timera 1
0x012           jmp TIM0_OVF   ; Obsługa przepełnienia timera 0
0x014           jmp SPI_STC    ; Obsługa zakończenia transmisji SPI
0x016           jmp USART_RXC  ; Obsługa zakończenia odczytu USART
0x018           jmp USART_UDRE ; Obsługa pustego rejestru danych UDR
0x01A           jmp USART_TXC  ; Obsługa zakończenia przesyłu USART
0x01C           jmp ADC        ; Obsługa zakończenia przetwarzania w przetworniku A/C
0x01E           jmp EE_RDY     ; Obsługa gotowości EEPROM
0x020           jmp ANA_COMP   ; Obsługa komparatora analogowego
0x022           jmp TWI        ; Obsługa 2-przewodowego interfejsu szeregowego
0x024           jmp EXT_INT2   ; Obsługa IRQ2
0x026           jmp TIM0_COMP  ; Obsługa porównania w timerze 0
0x028           jmp SPM_RDY    ; Obsługa gotowości zapisu do pamięci programu
;
0x02A RESET:    ldi r16,high(RAMEND); Początek programu głównego
0x02B           out SPH,r16    ; Ustaw wskaźnik stosu na szczyt RAM
0x02C           ldi r16,low(RAMEND)
0x02D           out SPL,r16
0x02E           sei            ; Włącz przerwania
0x02F <instr>   xxx
... ... ...

Gdy bit bezpiecznikowy BOOTRST nie jest zaprogramowany, rozmiar sekcji boot został ustawiony na 2 KB, a bit IVSEL w rejestrze GICR jest ustawiony przed włączeniem jakiegokolwiek przerwania, to najbardziej typowe i ogólne ustawienie programu dla adresów wektora resetu i wektorów przerwań jest następujące:

Przykład w kodzie maszynowym
Adres Etykiety  Kod          Komentarze
0x000 RESET:     ldi r16,high(RAMEND); Start programu głównego
0x001            out SPH,r16  ; Ustaw wskaźnik stosu na szczyt RAM
0x002            ldi r16,low(RAMEND)
0x003            out SPL,r16
0x004            sei          ; Włącz przerwania
0x005 <instr>    xxx
;
.org 0x1c02
0x1c02           jmp EXT_INT0 ; Obsługa IRQ0
0x1c04           jmp EXT_INT1 ; Obsługa IRQ1
... ... ... ;
0x1c28           jmp SPM_RDY  ; Obsługa gotowości zapisu do pamięci programu

Gdy bit bezpiecznikowy BOOTRST jest zaprogramowany i rozmiar sekcji boot został ustawiony na 2 KB, to najbardziej typowe i ogólne ustawienie programu dla adresów wektora resetu i wektorów przerwań jest następujące:

Przykład w kodzie maszynowym
Adres Etykiety  Kod           Komentarze
.org 0x002
0x002            jmp EXT_INT0 ; Obsługa IRQ0
0x004            jmp EXT_INT1 ; Obsługa IRQ1
... ... ... ;
0x028            jmp SPM_RDY  ; Obsługa gotowości zapisu do pamięci programu
;
.org 0x1c00
0x1c00 RESET:    ldi r16,high(RAMEND); Start programu głównego
0x1c01           out SPH,r16  ; Ustaw wskaźnik stosu na szczyt RAM
0x1c02           ldi r16,low(RAMEND)
0x1c03           out SPL,r16
0x1c04           sei          ; Włącz przerwania
0x1c05 <instr>   xxx

Gdy bit bezpiecznikowy BOOTRST jest zaprogramowany, rozmiar sekcji boot został ustawiony na 2 KB, a bit IVSEL w rejestrze GICR został ustawiony przed włączeniem jakiegokolwiek przerwania, to najbardziej typowe i ogólne ustawienie programu dla adresów wektora resetu i wektorów przerwań jest następujące:

Przykład w kodzie maszynowym
Adres Etykiety Kod           Komentarze
;
.org 0x1c00
0x1c00          jmp RESET     ; Obsługa Reset
0x1c01          jmp EXT_INT0  ; Obsługa IRQ0
0x1c04          jmp EXT_INT1  ; Obsługa IRQ1
... ... ... ;
0x1c28          jmp SPM_RDY   ; Obsługa gotowości zapisu do pamięci programu
0xc2A RESET:    ldi r16,high(RAMEND); Start programu głównego
0xc2B           out SPH,r16   ; Ustaw wskaźnik stosu na szczyt RAM
0xc2C           ldi r16,low(RAMEND)
0xc2D           out SPL,r16
0xc2E           sei           ; Włącz przerwania
0xc2F <instr>   xxx

do podrozdziału  do strony 

Przesuwanie wektorów przerwań pomiędzy sekcjami aplikacji i programu bootloadera

Ogólny rejestr sterujący przerwaniami (ang. General Interrupt Control Register) określa położenie tablicy wektorów przerwań.

GICR – General Interrupt Control Register – Ogólny rejestr sterujący przerwaniami

Bit 7 6 5 4 3 2 1 0  
0x3B (0x5B) INT1 INT0 INT2 IVSEL IVCE GICR
Zapis/Odczyt Z/O Z/O Z/O O O O Z/O Z/O  
Wartość początkowa 0 0 0 0 0 0 0 0  

Bit 1 – IVSEL: Interrupt Vector Select – Wybór wektorów przerwań

Gdy bit IVSEL zostanie wyzerowany, wektory przerwań są umieszczane na początku pamięci FLASH. Gdy bit ten jest ustawiony na jeden, wektory przerwań zostają przesunięte na początek sekcji programu ładującego w FLASH. Rzeczywisty adres początku sekcji boot w FLASH jest określany przez bity bezpiecznikowe BOOTSZ. Szczegóły znajdziesz w rozdziale "Wsparcie dla programu startowego – odczyt przy zapisie i samoprogramowanie". Aby uniknąć niezamierzonych zmian tablic wektorów przerwań, należy wykonać specjalną procedurę zapisu, aby zmienić bit IVSEL bit:

  1. Ustaw bit włączenia zmian wektorów przerwań (IVCE) na jeden.
  2. W ciągu czterech cykli wpisz pożądaną wartość do IVSEL, jednocześnie wpisując zero do IVCE.

Gdy ta sekwencja jest wykonywana, przerwania zostają automatycznie wyłączone. Są one wyłączane w takcie ustawienia bitu IVCE i pozostają wyłączone aż do następnej instrukcji za tą, która wpisuje do IVSEL. Jeśli wpis do IVSEL nie nastąpi, to przerwania pozostają wyłączone przez cztery cykle. Bit I w rejestrze stanu SREG nie jest zmieniany przez to automatyczne wyłączenie.

Uwaga:

Jeśli wektory przerwań są umieszczone w sekcji programu bootloadera i bit blokujący BLB02 jest zaprogramowany, to przerwania są wyłączone podczas wykonywania kodu w sekcji aplikacji. Jeśli wektory przerwań są umieszczone w sekcji aplikacji i bit blokujący BLB12 jest zaprogramowany, to przerwania są wyłączone podczas wykonywania kodu w sekcji programu bootloadera. Szczegóły na temat tych bitów blokujących znajdziesz w rozdziale "Wsparcie dla programu startowego – odczyt przy zapisie i samoprogramowanie".

Bit 0 – IVCE: Interrupt Vector Change Enable – Włączenie zmiany wektorów przerwań

Bit IVCE musi być zapisany logiczną jedynką, aby włączyć zmianę bitu IVSEL. IVCE jest zerowany sprzętowo po czterech taktach następujących po zapisie lub gdy zostanie zapisany bit IVSEL. Ustawienie bitu IVCE wyłączy przerwania, co wyjaśniono w opisie IVSEL powyżej. Zobacz na przykładowy kod:

Przykład w kodzie maszynowym
Move_interrupts:
    ; Włącz zmianę wektorów przerwań
    ldi r16, (1<<IVCE)
    out GICR, r16
    ; Przesuń przerwania do sekcji boot we FLASH
    ldi r16, (1<<IVSEL)
    out GICR, r16
    ret
Przykład w języku C
void Move_interrupts(void)
{
    /* Włącz zmianę wektorów przerwań */
    GICR = (1<<IVCE);
    /* Przesuń przerwania do sekcji boot we FLASH */
    GICR = (1<<IVSEL);
}

do podrozdziału  do strony 

Zespół Przedmiotowy
Chemii-Fizyki-Informatyki

w I Liceum Ogólnokształcącym
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie
ul. Piłsudskiego 4
©2026 mgr Jerzy Wałaszek

Materiały tylko do użytku dydaktycznego. Ich kopiowanie i powielanie jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz niepobierania za to pieniędzy.
Pytania proszę przesyłać na adres email: i-lo@eduinf.waw.pl
Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeśli nie chcesz ich otrzymywać, zablokuj je w swojej przeglądarce.

Informacje dodatkowe.