La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
Do strony głównej I LO w Tarnowie

Materialoj por geliceanoj

  Librejo       Enhavo       Reen  


HEDDA GABLER

Aŭtoro: Henrik Ibsen

©2024 Geo
I-LO en Tarnovo

La Enhavo

KVARA AKTO

(La samaj ĉambroj ĉe la gesinjoroj Tesman. Estas vespero. La salono estas malluma. La malantaŭa ĉambro estas lumigita de la penda lampo super la tablo tie. La kurtenoj antaŭ la vitra pordo estas kuntiritaj.)

(Hedda, nigre vestita, paŝadas sur la planko en la nelumigita ĉambro. Ŝi iras en la malantaŭan ĉambron kaj tie iras maldekstren. Aŭdiĝas kelkaj akordoj de la piano. Poste ŝi ree aperas kaj iras en la salonon.)

(Berte envenas de dekstre tra la malantaŭa ĉambro kun lumigita lampo, kiun ŝi metas sur la tablon antaŭ la sofo en la angulo de la salono. Ŝiaj okuloj estas plorŝvelaj, kaj ŝi havas nigrajn bendojn sur la manteleto. Ŝi eliras singardeme dekstren. Hedda iras al la vitra pordo, iom tiras la kurtenon flanken kaj rigardas eksteren en la mallumon.)

(Mallonge poste enen de la antaŭĉambro venas Fraŭlino Tesman, funebre vestita, kun ĉapelo kaj vualo. Hedda iras al ŝi renkonte kaj etendas al ŝi la manon.)

FRAŬLINO TESMAN

Nu, Hedda, jen mi venas en koloroj de funebro. Ĉar nun mia kompatinda fratino finis sian agonion.

HEDDA

Mi jam scias, kiel vi certe vidas. Tesman sendis al mi karton.

FRAŬLINO TESMAN

Jes, li ja promesis. Sed mi tamen opiniis, ke al Hedda, – ĉi tie en la domo de vivo, – ĉi tie devas mi mem raporti pri la morto.

HEDDA

Estas tre ĝentile de vi.

FRAŬLINO TESMAN

Ho, Rina ne devus forpasi ĝuste nun. La domo de Hedda ne devus funebri en tiu ĉi tempo.

HEDDA

(deturnante la temon) Ŝi ja mortis tre trankvile, fraŭlino Tesman?

FRAŬLINO TESMAN

Ho, tiom bele, – tiom pace ŝi fine feliĉiĝis. Kaj aldone tiu nepriskribebla feliĉo, ke ŝi ankoraŭ fojon revidis Jørgen. Kaj povis al li diri la finan adiaŭon. – Ĉu eble li ankoraŭ ne hejmenvenis?

HEDDA

Ne. Li skribis, ke mi ne atendu lin tiom frue. Sed bonvolu eksidi.

FRAŬLINO TESMAN

Ne dankon, kara – benita Hedda. Mi vere emus. Sed mi ne havas sufiĉe da tempo. Nun mi devas prizorgi ŝin kaj beligi tiel kiel mi povas. Vere bela ŝi venu en sian tombon.

HEDDA

Ĉu ne mi povas pri io helpi?

FRAŬLINO TESMAN

Ho, ne pensu pri tio! Tiajn aferojn Hedda ne devas tuŝi per siaj manoj. Kaj ankaŭ ne al ili ligi siajn pensojn. Almenaŭ ne dum tiu ĉi tempo, certe ne.

HEDDA

Ho, la pensoj, – ili ne lasas sin tiel regi – 

FRAŬLINO TESMAN

(daŭrigante) Ja, bona Dio, tiel fariĝas en tiu ĉi mondo. Hejme ĉe mi ni nun kudros lintolon por Rina. Kaj mi opinias ke ankaŭ ĉe vi oni baldaŭ kudros. Sed tio estos de alia speco, tio, – dankon al Dio!

(Jørgen Tesman envenas de la antaŭĉambro.)

HEDDA

Nu, estas bone ke vi fine revenas.

TESMAN

Ĉu vi estas ĉi tie, onklino Julle? Ĉe Hedda? Jen imagu!

FRAŬLINO TESMAN

Mi ĵus intencis foriri, mia kara knabo. Nu, ĉu vi sukcesis fari ĉion, kion vi promesis al mi?

TESMAN

Ne, mi vere timas, ke mi forgesis la duonon. Mi devas denove enkuri ĉe vi morgaŭ. Ĉar hodiaŭ mia kapo estas kvazaŭ konfuzita. Mi ne povas kunteni la pensojn.

FRAŬLINO TESMAN

Sed kara Jørgen, vi ne devas reagi tiel.

TESMAN

Do? Kiel do, vi opinias?

FRAŬLINO TESMAN

Vi devas ami la funebron. Esti ĝoja pro tio kio okazis. Kia mi estas.

TESMAN

Ho jes, jes. Vi pensas pri Rina, ĉu?

HEDDA

Fariĝos solece por vi nun, fraŭlino Tesman.

FRAŬLINO TESMAN

La unuajn tagojn, jes. Sed ne daŭros longe, espereble. Mi intencas, ke la ĉambreto de karmemora Rina ne restu malplena.

TESMAN

Nu? Kiun vi volas, ke enloĝiĝu? Ĉu?

FRAŬLINO TESMAN

Nu, troviĝas ĉiam iu aŭ alia malsana kompatindulino, kiu bezonas zorgadon kaj flegon, bedaŭrinde.

HEDDA

Ĉu vi vere ankoraŭfoje volas preni sur vin tian krucon?

FRAŬLINO TESMAN

Krucon! Dio pardonu vin, infano, – ne estis ja kruco por mi.

HEDDA

Sed se nun venus fremda homo kaj – 

FRAŬLINO TESMAN

Ho, kun malsanaj homoj oni baldaŭ amikiĝas. Kaj mi ja vere bezonas iun por kiu vivi, ankaŭ mi. Nu, dankon al Dio, – en via domo eblus ankaŭ okazi io aŭ alia por laborigi la manojn de maljuna onklino.

HEDDA

Ho, ne parolu pri niaj aferoj.

TESMAN

Jes, imagu kiom bonege ni tri povus kune vivi, se –

HEDDA

Se – ?

TESMAN

(maltrankvila) Ho, nenio. Certe ordiĝos. Esperu tion. Ĉu?

FRAŬLINO TESMAN

Ja, ja. Vi du certe havas ion priparolendan, mi komprenas. (ridetas) Kaj Hedda eble havas ion rakontindan por vi, Jørgen. Adiaŭ! Nun mi devas hejmeniri al Rina. (turnas sin ĉe la pordo) Bona Dio, kiel strange imagi! Nun Rina estas ĉe mi kaj ĉe karmemora Jochum samtempe.

TESMAN

Jes, jen imagu, onklino Julle! Ĉu?

(Fraŭlino Tesman eliras tra la pordo de la antaŭĉambro.)

HEDDA

(sekvas Tesman per la okuloj malvarme kaj esplore) Mi vere kredas, ke la morto atakas vian koron pli ol ŝian.

TESMAN

Ho, ne estas sole jena morto. Estas Ejlert pro kiu mi estas tiom maltrankvila.

HEDDA

(rapide) Ĉu estas io nova pri li?

TESMAN

Mi intencis kuri supren al li nun posttagmeze, kaj diri al li, ke la manuskripto estas sendifekta.

HEDDA

Nu? Vi ne renkontis lin?

TESMAN

Ne. Li ne estis hejme. Sed poste mi renkontis sinjorinon Elvsted, kaj ŝi diris, ke li estis ĉe ni frue ĉi-matene.

HEDDA

Jes, tuj post via foriro.

TESMAN

Kaj, laŭdire, li estis disŝirinta la manuskripton. Ĉu?

HEDDA

Jes, li tion asertis.

TESMAN

Sed, bona Dio, do li estis ja tute freneza! Kaj sekve vi ne kuraĝis redoni ĝin al li, Hedda?

HEDDA

Ne, li ĝin ne ricevis.

TESMAN

Sed vi certe diris al li, ke ni ĝin havas?

HEDDA

Ne. (rapide) Eble vi tion diris al sinjorino Elvsted?

TESMAN

Ne, tion mi ne volis. Sed al li mem vi estus tion dirinta. Imagu, se li en malespero ekpensus sin meti en danĝeron de morto! Donu al mi la manuskripton, Hedda! Mi tuj kuros kun ĝi al li. Kie vi havas la paketon?

HEDDA

(malvarma kaj nemoviĝanta, sin apogante al la apogseĝo) Mi ĝin ne plu havas.

TESMAN

Vi ĝin ne plu havas! Pro la ĉielo kion vi aludas per tio!

HEDDA

Mi forbruligis ĝin – ĉion.

TESMAN

(eksaltas en timo) Forbruligis! Forbruligis la manuskripton de Ejlert!

HEDDA

Ne kriu tiel. La servistino povus eble vin aŭdi.

TESMAN

Forbruligis! Sed bona Dio – ! Ne, ne, ne, – tio estas tute neebla!

HEDDA

Jes, sed tiel tamen estas.

TESMAN

Sed ĉu vi mem komprenas, kion vi faris, Hedda! Estas ja kontraŭleĝa traktado de trovitaĵo. Jen imagu! Jes, demandu nur al asesoro Brack, kaj vi aŭdos.

HEDDA

Estas pli konsilinde, ke vi ne parolu pri tio, – nek al la asesoro, nek al iu alia.

TESMAN

Sed kiel povis vi ekpensi iun tiagrade neaŭditan agon! Kiel povis vi ekhavi tiun ideon? Kiel tia koncepto obsedis vin? Respondu al mi pri tio. Ĉu?

HEDDA

(subpremas preskaŭ nerimarkeblan rideton) Mi tion faris por vi, Jørgen.

TESMAN

Por mi!

HEDDA

Kiam vi revenis hejmen ĉi-matene kaj rakontis, ke li legis por vi –

TESMAN

Jes, jes, kaj kio jen?

HEDDA

Tiam vi konfesis, ke vi enviis al li lian verkon.

TESMAN

Ho Dio, ne prenu tion laŭlitere – .

HEDDA

Tamen. Mi ne povis toleri la penson, ke iu alia superombru vin.

TESMAN

(kun ekkrio inter dubo kaj ĝojo) Hedda, – ho, ĉu estas vero, kion vi diras! – Tamen, – tamen – tiel mi neniam antaŭe spertis vian amon. Jen imagu!

HEDDA

Nu, do estas plej bone ke vi eksciu – ke ĝuste en tiu ĉi tempo – (impete, interrompante) Ne, ne, – vi povas pridemandi ĉe onklino Julle. Kaj certe ŝi donos al vi informon.

TESMAN

Ho, mi preskaŭ kredas ke mi komprenas vin, Hedda! (kunfrapas la manojn) Eja, bona Dio, vi – , ĉu tio estus ebla! Ĉu?

HEDDA

Ne kriu tiel. La servistino povus aŭdi vin.

TESMAN

(ridante en senrega ĝojo) La servistino! Ne, nun vi estas vere amuzega, Hedda! La servistino, – tiu estas ja Berte, tiu! Mi mem iros tion rakonti al Berte.

HEDDA

(premegas la manojn kiel en malespero) Ho, mi krevos, – mi krevos en ĉio ĉi!

TESMAN

En kio do, Hedda? Ĉu?

HEDDA

(malvarme, sinrege) En ĉio tio – ridinda, – Jørgen.

TESMAN

Ridinda? Ke mi estas tiom ĝojega. Sed tamen – . Eble ne estas saĝe, ke mi ion diru al Berte.

HEDDA

Ho ja, – kial ne ankaŭ tio?

TESMAN

Ne, ne, ankoraŭ ne. Sed onklino Julle nepre devas tion scii. Kaj ankaŭ tio ke vi komencis nomi min Jørgen! Jen imagu. Ho, onklino Julle, ŝi fariĝos ege ĝoja, – ege ĝoja!

HEDDA

Kiam ŝi aŭdos ke mi forbruligis la paperojn de Ejlert Løvborg – por vi?

TESMAN

Ne, jen vere! Tion pri la paperoj, tion kompreneble neniu devas ekscii. Sed ke vi forbruligas por mi, Hedda, – en tiu scio vere ankaŭ onklino Julle partoprenu! Cetere mi ŝatus scii, mi, ĉu tia sinteno estas kutima ĉe junaj edzinoj? Ĉu?

HEDDA

Vi devas demandi al onklino Julle ankaŭ pri tio, mi opinias.

TESMAN

Jes, tion mi certe okaze faros. (denove aspektas maltrankvile kaj hezitante) Tamen, – tamen, la manuskripto? Bona Dio, estas ja tamen terure pensi pri la kompatinda Ejlert.

(Sinjorino Elvsted, vestita kiel je la unua vizito, kun ĉapelo kaj supervestoj, envenas tra la pordo de la antaŭĉambro.)

ELVSTED

(salutas rapide kaj diras ekscitite) Ho, kara Hedda, ne ofendiĝu pro tio, ke mi revenas.

HEDDA

Kio okazis al vi, Tea?

TESMAN

Ĉu denove estas io pri Ejlert Løvborg? Ĉu?

ELVSTED

Ho jes, – mi terure timas, ke akcidento okazis al li.

HEDDA

(prenas ŝian brakon) Ho, – vi tion kredas!

TESMAN

Ne do. bona Dio, – kial vi povas ekpensi pri tiaĵo, sinjorino Elvsted!

ELVSTED

Ja, ĉar mi aŭdis, ke oni parolis pri li en la pensiono, – ĝuste kiam mi envenis. Ho, disvastiĝas ja la plej nekredeblaj onidiroj pri li en la urbo hodiaŭ.

TESMAN

Jes, imagu, tion ankaŭ mi aŭdis! Kaj tamen mi povas atesti, ke li iris rekte hejmen kaj kuŝigis sin. Jen imagu!

HEDDA

Nu, – kion oni diris en la pensiono?

ELVSTED

Ho, mi eksciis nenion. Aŭ ĉar ili nenion certe sciis aŭ – . Ili silentiĝis, kiam ili min vidis. Kaj demandi mi ne kuraĝis.

TESMAN

(maltrankvile paŝadante) Ni esperu – ni esperu, ke vi misaŭdis, sinjorino Elvsted!

ELVSTED

Ne, ne, mi estas certa, ke pri li oni parolis. Kaj jen mi aŭdis, ke oni ion menciis pri malsanulejo aŭ –

TESMAN

Malsanulejo!

HEDDA

Ne, – tio do vere neeblas!

ELVSTED

Ho, mi morte timas pro li. Kaj sekve mi supreniris al lia loĝejo, kaj serĉis lin tie.

HEDDA

Ĉu vere vi povis decidigi vin al tio, Tea!

ELVSTED

Jes, kion do mi alie farus? Ĉar ŝajnis al mi, ke mi ne plu povis elteni tiun necertecon.

TESMAN

Sed vi ne renkontis lin? Ankaŭ vi ne? Ĉu?

ELVSTED

Ne. Kaj la aliaj loĝantoj nenion sciis pri li. Li ne estis hejme de post hieraŭ posttagmeze, ili diris.

TESMAN

Hieraŭ! Imagu, ke ili povis tion diri!

ELVSTED

Ho, ŝajnas al mi, ke devas esti okazinta iu akcidento al li!

TESMAN

Vi, Hedda, – ĉu mi iru urben, kaj tie informiĝu pri li en diversaj lokoj – ?

HEDDA

Ne, ne, vi ne impliku vin en tio ĉi.

(Asesoro Brack, kun ĉapelo en la mano, envenas tra la pordo de la antaŭĉambro, kiun Berte malfermas kaj poste malantaŭ li fermas. Li aspektas serioze kaj salutas silente.)

TESMAN

Ho, jen vi, kara Asesoro? Ĉu?

BRACK

Jes, mi nepre devis viziti vin ĉivespere.

TESMAN

Mi povas vidi laŭ via aspekto, ke vi ricevis mesaĝon de onklino Julle.

BRACK

Ankaŭ tiun mi ricevis, jes.

TESMAN

Ĉu ne estas malĝojige? Ĉu?

BRACK

Nu, kara Tesman, tio estas kiel oni tion konceptas.

TESMAN

(rigardas lin necerte) Ĉu estas okazinta io alia?

BRACK

Jes, vere estas.

HEDDA

(ekscitita) Io malĝojiga, asesoro Brack?

BRACK

Ankaŭ tio laŭkoncepte, Sinjorino.

ELVSTED

(senvole ekĝemas) Ho, estas io pri Ejlert Løvborg!

BRACK

(iom rigardas ŝin) Kial Sinjorino ekpensas pri tio? Ĉu eble Sinjorino jam ion scias – ?

ELVSTED

(konfuzita) Ne, ne, mi tute nenion scias; sed – 

TESMAN

Sed bona Dio, diru do!

BRACK

(ŝultrotiras) Nu, – bedaŭrinde, – Ejlert Løvborg estas portita al la malsanulejo. Li certe jam estas mortonta.

ELVSTED

(ekkrias) Ho Dio, ho Dio – !

TESMAN

En la malsanulejo! Kaj eĉ mortonta!

HEDDA

(senvole) Tiom rapide do – !

ELVSTED

(lamentante) Kaj ni, kiuj disiĝis sen repaciĝo, Hedda!

HEDDA

(flustras) Sed, Tea, – Tea do!

ELVSTED

(sen atenti ŝin) Mi devas iri al li! Mi devas vidi lin en vivo.

BRACK

Vi neniel povas, Sinjorino. Neniu estas permesata enveni al li.

ELVSTED

Ho, sed diru do al mi nur tion, kio okazis al li! Kio do estas?

TESMAN

Jes, ĉar li kredeble ne mem – ! Ĉu?

HEDDA

Jes, mi certas ke li mem faris.

TESMAN

Hedda, – kial vi povas – !

BRACK

(kiu konstante ŝin rigardas) Bedaŭrinde vi ĝuste divenis, sinjorino Tesman.

ELVSTED

Ho, kiom terure!

TESMAN

Li mem do! Jen imagu!

HEDDA

Sin pafis!

BRACK

Ankaŭ nun vi ĝuste divenis, Sinjorino.

ELVSTED

(provas sin regi) Kiam tio okazis, sinjoro Asesoro?

BRACK

Nun, posttagmeze. Inter la tria kaj la kvara.

TESMAN

Sed bona Dio, – kie li do tion faris? Ĉu?

BRACK

(iom necerta) Kie? Jes, kara, – eble li tion faris en sia loĝejo.

ELVSTED

Ne, tiel ne povas esti. Ĉar tie mi enrigardis inter la sesa kaj la sepa.

BRACK

Nu, do en iu alia loko. Tion mi ne precize scias. Mi nur scias, ke oni trovis lin – . Li estis sin pafinta – tra la brusto.

ELVSTED

Ho, kiom terure imagi! Jen ke pri li tiel finiĝis!

HEDDA

(al Brack) Ĉu estas tra la brusto?

BRACK

Jes, – kiel mi diras.

HEDDA

Do ne tra la tempio?

BRACK

Tra la brusto, sinjorino Tesman.

HEDDA

Ja, ja, – la brusto estas ankaŭ bona.

BRACK

Kiel, Sinjorino?

HEDDA

(repuŝante) Ho ne, – nenio.

TESMAN

Kaj la vundo estas vivdanĝera, vi diras? Ĉu?

BRACK

La vundo estas absolute mortiga. Verŝajne jam estas finite pri li.

ELVSTED

Ja, Ja, tion mi antaŭsentas! Estas finite! Finite! Ho, Hedda – !

TESMAN

Sed diru al mi, – kie vi eksciiĝis pri ĉio tio?

BRACK

(abrupte) Tra iu el la policistoj. Iu kun kiu mi interparolus.

HEDDA

(laŭte) Fine heroaĵo!

TESMAN

(timigita) Dio gardu min, – kion vi diras, Hedda!

HEDDA

Mi diras, ke en tio ĉi estas beleco.

BRACK

Hm, sinjorino Tesman – 

TESMAN

Beleco! Ne, jen imagu!

ELVSTED

Ho, Hedda, kiel vi do povas paroli pri beleco en tiaĵo!

HEDDA

Ejlert Løvborg faris la saldon pri sia vivo. Li kuraĝis tion fari, kio – kio estis farenda.

ELVSTED

Ne, neniel kredu, ke tiel okazis! Kion li faris, tion li faris en deliro.

TESMAN

En malespero li tion faris!

HEDDA

Tiel ne estas. Pri tio mi estas certa.

ELVSTED

Jes, li faris! En deliro! Ĝuste kiel kiam li disŝiris niajn kajerojn.

BRACK

(ekmiras) La kajerojn? La manuskripton, vi aludas? Ĉu li disŝiris ĝin?

ELVSTED

Jes, tion li faris ĉi-nokte.

TESMAN

(flustras mallaŭte) Ho, Hedda, el tio ni neniam liberiĝos.

BRACK

Hm, estas strange.

TESMAN

(paŝadante sur la planko) Jen imagu, ke Ejlert tiel forlasas la mondon! Kaj ne postlasas tion, kio daŭre famigus lian nomon – 

ELVSTED

Ho, se eblus tion rekonstrui!

TESMAN

Jes, imagu, se tio eblus! Mi ne scias kiom mi donus – 

ELVSTED

Eblus, sinjoro Tesman.

TESMAN

Kion vi sugestas?

ELVSTED

(serĉas en la poŝo de la robo) Jen, vidu. Mi gardis la foliaĵojn, kiujn li kunportis, kiam li diktis.

HEDDA

(paŝon pli proksimen) Aĥ – !

TESMAN

Ilin vi gardis, sinjorino Elvsted! Ĉu?

ELVSTED

Jen ili estas. Mi kunprenis ilin, kiam mi forvojaĝis. Kaj ili restis en la poŝo – 

TESMAN

Ho, permesu al mi rigardi!

ELVSTED

(donas al li amaseton da folietoj) Sed estas tiom konfuzite. Tiom intermiksite.

TESMAN

Imagu, ĉu ni tamen povus trovi vojon en ĝi! Eble kiam ni du helpus unu la alian – 

ELVSTED

Ho jes, ni almenaŭ provu – 

TESMAN

Ni plenumu! Ni devas sukcesi! Mi metas mian vivon en tion!

HEDDA

Vi, Jørgen? Vian vivon?

TESMAN

Jes, aŭ pli ĝuste dirite la tutan tempon je mia dispono. Miaj propraj kolektoj, ili kuŝu dume. Hedda, – vi komprenas min? Ĉu? Estas io kion mi ŝuldas al la renomo de Ejlert.

HEDDA

Eble tio.

TESMAN

Kaj jen, kara sinjorino Elvsted, ni do al la laboro. Bona Dio, ne utilas kovi sur tio, kio estas okazinta. Ĉu? Ni provu tiom retrovi animan trankvilon, ke –

ELVSTED

Jes, jes, sinjoro Tesman, mi provos kiom eble plej bone.

TESMAN

Nu, venu do ĉi tien. Ni devas tuj ekzameni la noticojn. Kie ni sidu? Ĉi tie? Ne, tie en la malantaŭa ĉambro. Pardonu, kara Asesoro! Venu do kun mi, sinjorino Elvsted.

ELVSTED

Ho Dio, – se nur estus fareble!

(Tesman kaj sinjorino Elvsted iras en la malantaŭan ĉambron. Ŝi deprenas ĉapelon kaj supervestojn. Ambaŭ sidigas sin ĉe la tablo sub la penda lampo kaj sin profundigas en fervora ekzameno de la paperoj. Hedda iras al la forno kaj eksidas sur la apogseĝon. Iom poste Brack iras al ŝi.)

HEDDA

(duonlaŭte) Ho Asesoro, – kia liberiĝo estas en tio ĉi pri Ejlert Løvborg.

BRACK

Liberiĝo, sinjorino Hedda? Jes, por li ja efektive estas liberiĝo – 

HEDDA

Mi pensas, por mi. Liberiĝo scii, ke almenaŭ io kuraĝa povas libervole okazi en tiu ĉi mondo. Io, sur kio falas lumo de spontanea beleco.

BRACK

(ridetas) Hm, – kara sinjorino Hedda – 

HEDDA

Ho, mi certe scias, kion vi volas diri. Ĉar vi estas ia fakulo, ankaŭ vi, kiel – nu!

BRACK

(rigardas ŝin firme) Ejlert Løvborg signifis por vi pli ol vi eble volas agnoski por vi mem. Aŭ ĉu mi eraras en tio?

HEDDA

Pri tiaĵo mi ne al vi respondas. Mi nur scias, ke Ejlert Løvborg havis kuraĝon vivi la vivon laŭ sia propra animo. Kaj nun – la heroaĵo! El kiu brilas beleco. Tio, ke li havis forton kaj volon elŝiri sin el la vivofesteno – tiom frue.

BRACK

Mi bedaŭras, sinjorino Hedda, – sed mi estas devigata tiri vin el bela iluzio.

HEDDA

Iluzio?

BRACK

El kiu vi tamen baldaŭ elŝiriĝus.

HEDDA

Kaj kiu estas do tiu?

BRACK

Li ne mortpafis sin mem – libervole.

HEDDA

Ne libervole!

BRACK

Ne. La afero pri Ejlert Løvborg ne estas tia, kia mi ĝin prezentis.

HEDDA

(emociita) Ĉu vi ion prisilentis? Kaj kion?

BRACK

Pro la kompatinda sinjorino Elvsted mi iomete ŝanĝis la esprimojn.

HEDDA

Kiujn do?

BRACK

Unue tiun, ke li jam vere estas morta.

HEDDA

En la malsanulejo.

BRACK

Jes. Kaj sen regajni konscion.

HEDDA

Kion pli vi prisilentis?

BRACK

Tion, ke la evento ne okazis en lia ĉambro.

HEDDA

Nu, tio povas ja esti sufiĉe indiferenta.

BRACK

Ne tute. Ĉar mi al vi diru, – Ejlert Løvborg troviĝis mortpafita en – la buduaro de fraŭlino Diana.

HEDDA

(volas eksalti, sed refalas) Neeblas, asesoro Brack! Tie li ne denove troviĝus hodiaŭ!

BRACK

Li estis tie hodiaŭ posttagmeze. Li venis por postuli ion, kion oni estus forpreninta de li. Parolis konfuzite pri infano, kiu malaperis – 

HEDDA

Aĥ, – tial do –

BRACK

Mi pensis, ke eble povus esti lia manuskripto. Sed tiun li ja mem neniigis, mi aŭdas. Do eble estis lia poŝbiletujo.

HEDDA

Eble estis ĝi. – Kaj tie, – tie oni trovis lin.

BRACK

Jes, tie. Kun elpafita pistolo en la brustpoŝo. La kuglo trafis lin mortige.

HEDDA

En la brusto, – jes.

BRACK

Ne, – ĝi trafis lin en la abdomenon.

HEDDA

(ekrigardas lin kun esprimo de abomeno) Aldone tio! Ho ridindaĵo kaj abomenaĵo, kiuj suprenmetas sin kiel malbenon sur ĉion, kion mi nur tuŝas.

BRACK

Aldoniĝas ankaŭ io alia, sinjorino Hedda. Io, kion oni ankaŭ klasifiku sub la fia.

HEDDA

Kaj kio estas tio?

BRACK

La pistolo, kiun li ĉe si havis – 

HEDDA

(senspire) Nu! Kio pri ĝi!

BRACK

Ĝin li devas esti ŝtelinta.

HEDDA

(eksaltas) Ŝtelinta! Ne estas vero! Tion li ne faris.

BRACK

Nenio alia eblas. Li certe estas ĝin ŝtelinta – . Ŝ-ŝt!

(Tesman kaj sinjorino Elvsted ekstaris ĉe la tablo en la malantaŭa ĉambro kaj venas en la salonon.)

TESMAN

(kun la paperoj en ambaŭ manoj) Aŭdu, Hedda, – preskaŭ neeblas por mi vidi tie sub la penda lampo. Jen imagu.

HEDDA

Jes, mi imagas.

TESMAN

Ĉu povus ni sidi ĉe via skribotablo. Ĉu?

HEDDA

Volonte. (rapide) Ne, atendu! Lasu min unue iom ordigi.

TESMAN

Ho, tion vi tute ne bezonas, Hedda. Estas sufiĉe da loko.

HEDDA

Ne, ne, lasu min nur ion forigi, mi diras. Porti tion ĉi tien sur la pianon dume. Jen do!

(Ŝi tiras objekton, kovritan de notfolioj, el sub la bretaro, almetas pliajn notfoliojn, kaj portas ĉion maldekstren en la malantaŭan ĉambron. Tesman metas la paperfoliojn sur la skribotablon kaj translokigas tien la lampon de la tablo en la angulo. Li kaj sinjorino Elvsted eksidas kaj rekomencas la laboron. Hedda revenas.)

HEDDA

(malantaŭ la seĝo de sinjorino Elvsted, mole palpante ŝiajn harojn) Nu, dolĉa Tea, – ĉu eblas pri la monumento de Ejlert Løvborg?

ELVSTED

(rigardas ŝin senespere) Ho Dio, – certe fariĝos ege malfacile trovi sistemon.

TESMAN

Ni devas kapabli. Estas la sola vojo. Kaj ordigi la paperojn de aliuloj, – tio estas ĝuste io por kio mi taŭgas.

(Hedda iras al la forno kaj eksidas sur unu el la taburetoj. Brack staras super ŝi, apoganta al la apogseĝo.)

HEDDA

(flustras) Kion vi diris pri la pistolo?

BRACK

(mallaŭte) Ke li nepre estas ĝin ŝtelinta.

HEDDA

Kial ĝuste ŝtelinta?

BRACK

Ĉar ĉiu alia klarigo devas esti neebla, sinjorino Hedda.

HEDDA

Ĉu?

BRACK

(rigardas ŝin iom ekzamene) Ejlert Løvborg kompreneble estis ĉi tie hodiaŭ matene. Ĉu ne?

HEDDA

Jes.

BRACK

Vi estis sola kun li, ĉu?

HEDDA

Jes, momenton.

BRACK

Ĉu vi ne forlasis la ĉambron, dum lia ĉeesto?

HEDDA

Ne.

BRACK

Pripensu. Ĉu vi ne eliris momenton?

HEDDA

Jes, eble mallongan momenton – eksteren en la antaŭĉambron.

BRACK

Kaj kie vi dume havis vian pistolskatolon?

HEDDA

Ĝi estis ene en –

BRACK

Nu, sinjorino Hedda?

HEDDA

La skatolo staris tie sur la skribotablo.

BRACK

Ĉu vi poste rigardis ĉu ambaŭ pistoloj estas tie?

HEDDA

Ne.

BRACK

Ankaŭ ne estas necese. Mi vidis tiun pistolon, kiun Løvborg havis ĉe si. Kaj mi tuj rekonis ĝin de hieraŭ. Kaj ankaŭ de pli frue.

HEDDA

Ĉu vi eble havas ĝin?

BRACK

Ne, la polico ĝin havas.

HEDDA

Kion la polico faros pri la pistolo?

BRACK

Serĉos sciiĝon pri la posedanto.

HEDDA

Ĉu vi kredas, ke oni tion povas malkaŝi?

BRACK

(klinas sin super ŝi malsupren kaj flustras) Ne, Hedda Gabler, – ne tiom longe kiom mi silentas.

HEDDA

(rigardas lin timeme) Kaj se vi ne silentas, – kio do?

BRACK

(ŝultrotiras) Estas ja ĉiam la klarigo, ke la pistolo estas ŝtelita.

HEDDA

(firme) Prefere morti!

BRACK

(ridetas) Tiaĵon oni diras, sed oni tion ne faras.

HEDDA

(ne respondante) Kaj se la pistolo do ne estas ŝtelita. Kaj la posedanto troviĝas. Kio tiam sekvos?

BRACK

Ja, Hedda, – tiam sekvos la skandalo.

HEDDA

La skandalo!

BRACK

La skandalo, jes, – kiun vi tiom morte timas. Kompreneble vi estos vokata antaŭ la tribunalon. Kaj vi kaj fraŭlino Diana. Ŝi devas ja klarigi kiel ĉio okazis. Se estis akcidenta pafo aŭ intenca mortigo. Ĉu li tirus la pistolon el la poŝo por ŝin minaci? Kaj jen la kuglo pafiĝus? Aŭ ĉu ŝi tirus la pistolon el lia mano, kaj jen mortpafus lin, kaj remetus la pistolon en lian poŝon? Ŝi certe kapablus tion fari. Ĉar ŝi estas fortika knabineto, tiu sama fraŭlino Diana.

HEDDA

Sed ĉio ĉi abomena ne koncernas min.

BRACK

Ne. Sed vi devas respondi tiun demandon: Kial vi donis la pistolon al Ejlert Løvborg? Kaj kiujn konkludojn oni tiros el la fakto, ke vi al li ĝin donis?

HEDDA

(mallevas la kapon) Vere. Pri tio mi ne pensis.

BRACK

Nu, feliĉe neniu danĝero estas, tiom longe kiom mi silentas.

HEDDA

(rigardas supren al li) Mi do estas sub via potenco, Asesoro. De nun vi regas mian korpon kaj animon.

BRACK

(flustras pli mallaŭte) Plej kara Hedda, – kredu min – mi ne misuzos la staton.

HEDDA

Tamen same sub via potenco. Dependanta de viaj postuloj kaj volo. Mallibera. Do mallibera! (ekstaras impete) Ne, – tiun penson mi ne eltenos! Neniam.

BRACK

(rigardas ŝin duone mokante) Kutime oni rezignas antaŭ la neevitebleco.

HEDDA

(reciprokas lian rigardon) Ja, eble.

(Ŝi iras al la skribotablo.)

HEDDA

(subpremas senperan rideton kaj imitas la akcenton de Tesman) Ĉu vi do sukcesas, Jørgen? Ĉu?

TESMAN

Dio scias, kara. Estos laboro almenaŭ de pluraj monatoj, tio ĉi.

HEDDA

(kiel antaŭe) Jen imagu! (rapidas leĝere per la manoj tra la hararo de sinjorino Elvsted) Ĉu ne estas strange por vi, Tea? Nun vi sidas ĉi tie kune kun Tesman – ĝuste kiel vi antaŭe sidis kune kun Ejlert Løvborg.

ELVSTED

Ho Dio, se mi nur povus inspiri ankaŭ vian edzon.

HEDDA

Ho, tio certe venos – kun la paso de tempo.

TESMAN

Ja, sciu, Hedda, – jam vere ŝajnas al mi, ke mi komencas ion tian percepti. Sed retrovu seĝon ĉe la asesoro.

HEDDA

Ĉu estas nenio, por kio vi du povas uzi min en tio?

TESMAN

Ne, absolute nenio. (turnas la kapon) De nun vi vere devas esti tiom afabla teni al Hedda kompanion, kara Asesoro!

BRACK

(kun ekrigardo al Hedda) Estos por mi ega plezuro.

HEDDA

Dankon. Sed ĉivespere mi estas laca. Mi volas iom kuŝi tie ene sur la sofo.

TESMAN

Jes, tion faru, kara. Ĉu?

(Hedda iras en la malantaŭan ĉambron kaj kuntiras la kurtenojn post si. Mallonga paŭzo. Subite oni aŭdas, ke ŝi ludas sovaĝan dancmelodion tie ene sur la piano.)

ELVSTED

(eksaltas de sur la seĝo) Hu, kio do estas!

TESMAN

(kuras al la pordaperturo) Sed, plej kara Hedda, – ne ludu do por danco ĉivespere! Memoru do onklinon Rina! Kaj ankaŭ Ejlert!

HEDDA

(metas la kapon antaŭen inter la kurtenoj) Kaj ankaŭ onklinon Julle. Kaj la tutan aron. – De nun mi estos silenta.

(Ŝi denove fermas post si.)

TESMAN

(ĉe la skribotablo) Ŝi eble suferas vidi nin ĉe tiu ĉi doloriga laboro. Sciu, sinjorino Elvsted, – vi transloĝiĝu al onklino Julle. Kaj jen mi venos en la vesperoj. Kaj ni povos sidi laborante tie. Ĉu?

ELVSTED

Jes, estus eble pli bone – 

HEDDA

(en la malantaŭa ĉambro) Mi bone aŭdas kion vi diras, Tesman. Sed kiel mi pasigu la vesperojn ĉi tie?

TESMAN

(foliumas la paperojn) Ho, asesoro Brack certe estas tiom ĝentila, ke li tamen vizitos vin.

BRACK

(sur la apogseĝo, krietas ĝoje) Kun plezuro ĉiun laŭvican vesperon, sinjorino Tesman! Ni kune certe bone amuziĝu ĉi tie, ni du!

HEDDA

(klare kaj aŭdeble) Jes, ĉu vi ne nutras tiun esperon, Asesoro? Vi, kia sola koko en la korto – –

(Pafo aŭdiĝas tie ene. Tesman, sinjorino Elvsted kaj Brack eksaltas.)

TESMAN

Aj, nun ŝi denove fingrumas la pistolojn.

(Li distiras la kurtenojn kaj kuras enen. Sinjorino Elvsted same. Hedda kuŝas senviva, sternita sur la sofo. Konfuzo kaj kriado. Konfuzita Berte envenas de dekstre.)

TESMAN

(krias al Brack) Pafis sin! Pafis sin tra la tempio! Jen imagu!

BRACK

(duone paralizita sur la apogseĝo) Sed Dio kompatu, – tiaĵon oni ja ne faras!


<<  |  <


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero malsendiĝos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2024 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.