La Edukada Servo
de I-LO en Tarnovo
obrazek

Materialoj por geliceanoj
 

  Eliro       Enhavo       Reen       Antaŭen  

Aŭtoro: d-ro Ludviko Zamenhof

©2021 Geo
I-LO en Tarnovo

La Enhavo

EKZERCARO de la lingvo internacia « Esperanto »

§31.

Lia kolero longe daŭris. ― Li estas hodiaŭ en kolera humoro. ― Li koleras kaj insultas. ― Li fermis kolere la pordon. ― Lia filo mortis kaj estas nun malviva. ― La korpo estas morta, la animo estas senmorta. ― Li estas morte malsana, li ne vivos pli, ol unu tagon. ― Li parolas, kaj lia parolo fluas dolĉe kaj agrable. ― Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole. ― Li estas bona parolanto. ― Starante ekstere, li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo. ― Li loĝas ekster la urbo. ― La ekstero de tiu ĉi homo estas pli bona, ol lia interno. ― Li tuj faris, kion mi volis, kaj mi dankis lin por la tuja plenumo de mia deziro. ― Kia granda brulo! kio brulas? ― Ligno estas bona brula materialo. ― La fera bastono, kiu kuŝis en la forno, estas nun brule varmega. ― Ĉu li donis al vi jesan respondon aŭ nean? Li eliris el la dormoĉambro kaj eniris en la manĝoĉambron. ― La birdo ne forflugis: ĝi nur deflugis de la arbo, alflugis al la domo kaj surflugis sur la tegmenton. ― Por ĉiu aĉetita funto da teo tiu ĉi komercisto aldonas senpage funton da sukero. ― Lernolibron oni devas ne tralegi, sed tralerni. ― Li portas rozokoloran superveston kaj teleroforman ĉapelon. ― En mia skribotablo sin trovas kvar tirkestoj. ― Liaj lipharoj estas pli grizaj, ol liaj vangharoj.

humoro humeur | humor | Laune | расположеніе духа | humor.

fermi fermer | shut | schliessen, zumachen | запирать | zamykać.

korpo corps | body | Körper | тѣло | ciało.

animo âme | soul | Seele | душа | dusza.

kontrakti contracter | contract | einen Vertrag abschliessen | заключать договоръ | zawierać umowę.

um suffixe peu employé, et qui reçoit différents sens aisément suggérés par le contexte et la signification de la racine à laquelle il est joint | this syllable has no fixed meaning | Suffix von verschiedener Bedeutung | суффиксъ безъ постояннаго значенія | przyrostek nie mający stlałego znaczenia.

(plenumi accomplir | fulfil, accomplish | erfüllen | исполнять | spełniać.)

bruli brûler (être en feu) | burn (v. n.) | brennen (v. n.) | горѣть | palić się.

ligno bois | wood (the substance) | Holz | дерево, дрова | drzewo, drwa.

materialo matière | material | Stoff | матеріялъ | materjał.

bastono bâton | stick | Stock | палка | kij, laska.

tegmento toit | roof | Dach | крыша | dach.

funto livre | pound | Pfund | фунтъ | funt.

ist marque la profession; ex. boto botte ― botisto bottier; maro mer ― maristo marin | person occupied with; e. g. boto boot ― botisto boot-maker; maro sea ― maristo sailor | sich mit etwas beschäftigend; z. B. boto Stiefel ― botisto Schuster; maro Meer ― maristo Seeman | занимающійся; напр. boto сапогъ ― botisto сапожникъ; maro море ― maristo морякъ | zajmujący się; np. boto but ― botisto szewc; maro morze ― maristo marynarz.

koloro couleur | color | Farbe | краска, цвѣтъ | kolor.

supre en haut | above, upper | oben | вверху | na górze.

telero assiette | plate | Teller | тарелка | talerz.

tero terre | earth | Erde | земля | ziemia.

kesto caisse, coffre | chest, box | Kiste, Kasten, Lade | ящикъ | skrzynia.

lipo lèvre | lip | Lippe | губа | warga.

haro cheveu | hair | Haar | волосъ | włos.

griza gris | grey | grau | сѣрый, сѣдой | szary, siwy.

vango joue | check | Wange | щека | policzek.

§32.

Teatramanto ofte vizitas la teatron kaj ricevas baldaŭ teatrajn manierojn. ― Kiu okupas sin je meĥaniko, estas meĥanikisto, kaj kiu okupas sin je ĥemio, estas ĥemiisto. ― Diplomatiiston oni povas ankaŭ nomi diplomato, sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko, ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem. ― La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian fotografaĵon al mia patro. ― Glaso de vino estas glaso, en kiu antaŭe sin trovis vino, aŭ kiun oni uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena je vino. ― Alportu al mi metron da nigra drapo (Metro de drapo signifus metron, kiu kuŝis sur drapo, aŭ kiu estas uzata por drapo). ― Mi aĉetis dekon da ovoj. ― Tiu ĉi rivero havas ducent kilometrojn da longo. ― Sur la bordo de la maro staris amaso da homoj. ― Multaj birdoj flugas en la aŭtuno en pli varmajn landojn. ― Sur la arbo sin trovis multe (aŭ multo) da birdoj. ― Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj najbaroj. ― En la ĉambro sidis nur kelke da homoj. ― „Da” post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto havas signifon de mezuro.

teatro theâtre | theatre | Theater | театръ | teatr.

maniero manière, façon | manner | Manier, Weise, Art | способъ, манера | sposób, manjera.

okupi occuper | occupy | einnehmen, beschäftigen | занимать | zajmować.

meĥaniko mécanique | mechanics | Mechanik | механика | mechanika.

ĥemio chimie | chemistry | Chemie | химія | chemia.

diplomatio diplomatie | diplomacy | Diplomatie | дипломатія | dyplomacja.

fiziko phyique | phyics | Phyik | физика | fizyka.

scienco science | science | Wissenschaft | наука | nauka.

glaso verre (à boire) | glass | Glas (Gefäss) | стаканъ | szklanka.

nigra noir | black | schwarz | черный | czarny.

drapo drap | woollen goods | Tuch (wollenes Gewebe) | сукно | sukno.

signifi signifier | signify, mean | bezeichnen, bedeuten | означать | oznaczać.

ovo œuf | egg | Ei | яйцо | jajko.

bordo bord, rivage | shore | Ufer | берегъ | brzeg.

maro mer | sea | Meer | море | morze.

amaso amas, foule | crowd, mass | Haufen, Menge | куча, толпа | kupa, tłum.

aŭtuno automne | autumn | Haufen, Menge | осень | jesień.

lando pays | land, country | Land | страна | kraj.

suferi souffrir, endurer | suffer | leiden | страдать | cierpieć.

najbaro voisin | neighbour | Nachbar | сосѣдъ | sąsiad.

mezuri mesurer | measure | messen | мѣрить | mierzyć.

§33.

Mia frato ne estas granda, sed li ne estas ankaŭ malgranda: li estas de meza kresko. ― Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo. ― Haro estas tre maldika. ― La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo. ― Tiu ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. ― Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. ― Li sentis sin tiel malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita. ― Ni forte malestimas tiun ĉi malnoblan homon. ― La fenestro longe estis nefermita; mi ĝin fermis, sed mia frato tuj ĝin denove malfermis. ― Rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba. ― La tablo staras malrekte kaj kredeble baldaŭ renversiĝos. ― Li staras supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon. ― Malamiko venis en nian landon. ― Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. ― La edzino de mia patro estas mia patrino kaj la avino de miaj infanoj. ― Sur la korto staras koko kun tri kokinoj. ― Mia fratino estas tre bela knabino. ― Mia onklino estas bona virino. ― Mi vidis vian avinon kun ŝiaj kvar nepinoj kaj kun mia nevino. ― Lia duonpatrino estas mia bofratino. ― Mi havas bovon kaj bovinon. ― La juna vidvino fariĝis denove fianĉino.

mezo milieu | middle | Mitte | средина | środek.

kreski croître | grow, increase | wachsen | рости | rosnąć.

dika gros | thick, fat | dick | толстый | gruby.

larĝa large | broad | breit | широкій | szeroki.

lumi luire | light | leuchten | свѣтить | świecić.

mola mou | soft | weich | мягкій | miękki.

turmenti tourmenter | torment | quälen, martern | мучить | męczyć.

senti ressentir, éprouver | feel, perceive | fühlen | чувствовать | czuć.

beni bénir | bless | segnen | благословлять | błogosławić.

nobla noble | noble | edel | благородный | szlachetny.

rekta droit, direct | straight | gerade | прямой | prosty.

kurba courbe, tortueux | curved | krumm | кривой | krzywy.

kredi croire | believe | glauben | вѣрить | wierzyć.

renversi renverser | upset | umwerfen, umstürzen | опрокидывать | przewracać.

monto montagne | mountain | Berg | гора | góra.

kampo champ, campagne | field | Feld | поле | pole.

koko coq | cock | Hahn | пѣтухъ | kogut.

nepo petit-fils | grandson | Enkel | внукъ | wnuk.

nevo neveu | nephew | Neffe | племянникъ | siostrzeniec, bratanek.

bo marque la parenté résultant du mariage; ex. patro père ― bopatro beau-père | relation by marriage; e. g. patrino mother ― bopatrino mother-in-law | durch Heirath erworben; z. B. patro Vater ― bopatro Schwiegervater; frato Bruder ― bofrato Schwager | пріобрѣтенный бракомъ; напр. patro отецъ ― bopatro тесть, свекоръ; frato братъ ― bofrato шуринъ, зять, деверь, | nabyty przez małżeństwo; np. patro ojciec ― bopatro teść; frato brat ― bofrato szwagier.

duonpatro beau-père | step-father | Stiefvater | отчимъ | ojczym.

bovo bœuf | ox | Ochs | быкъ | byk.

§34.

La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon. ― Ĉu vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon? ― Mi volis ŝlosi la pordon, sed mi perdis la ŝlosilon. ― Ŝi kombas al si la harojn per arĝenta kombilo. ― En somero ni veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro ni veturas per glitveturilo. ― Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. ― Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas, per sonorilo ni sonoras, per fajfilo ni fajfas. ― Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono kaj inksorbilo. ― Oni metis antaŭ mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero, tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino kaj telertuketo. ― En varmega tago mi amas promeni en arbaro. ― Nia lando venkos, ĉar nia militistaro estas granda kaj brava. ― Sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la domo. ― Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-germana mi tamen komprenis iom vian leteron. ― Sur tiuj ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj.

viando viande | meat, flesh | Fleisch | мясо | mięso.

poŝo poche | pocket | Tasche | карманъ | kieszeń.

korko bouchon | cork | Kork | пробка | korek.

tiri tirer | draw, pull, drag | ziehen | тянуть | ciągnąć.

ŝtopi boucher | stop, fasten down | stopfen | затыкать | zatykać.

botelo bouteille | bottle | Flasche | бутылка | butelka.

ŝlosi fermer à clef | lock, fasten | schliessen | запирать на ключъ | zamykać na klucz.

kombi peigner | comb | kämmen | чесать | czesać.

somero été | summer | Sommer | лѣто | lato.

gliti glisser | sakte | gleiten, glitschen | скользить, кататься | ślizgać się.

frosto gelée | frost | Frost | морозъ | mróz.

vetero temps (température) | weather | Wetter | погода | pogoda.

haki hacher, abattre | hew, chop | hauen, hacken | рубить | rąbać.

segi scier | saw | sägen | пилить | piłować.

fosi creuser | dig | graben | копать | kopać.

kudri coudre | sew | nähen | шить | szyć.

tondi tondre | clip, shear | scheeren | стричь | strzydz.

sonori tinter | give out a sound (as a bell) | klingen | звенѣть | brzęczeć, dzwonić.

fajfi siffler | whistle | pfeifen | свистать | świstać.

inko encre | ink | Tinte | чернила | atrament.

sablo sable | sand | Sand | песокъ | piasek.

sorbi humer | sip | schlürfen | хлебать | chlipać.

brando eau-de-vie | brandy | Branntwein | водка | wódka.

tuko mouchoir | cloth | Tuch (Hals-, Schnupf- etc.) | платокъ | chustka.

militi guerroyer | fight | Krieg führen | воевать | wojować.

brava brave, solide | valliant, brave | tüchtig | дѣльный, удалый | dzielny, chwacki.

kruta roide, escarpé | steep | steil | крутой | stromy.

ŝtupo marche, échelon | step | Stufe | ступень | stopień.

Hispano Espagnol | Spaniard | Spanier | Испанецъ | Hiszpan.

Germano Allemand | German | Deutscher | Нѣмецъ | Niemiec.

tamen pourtant, néanmoins | however, nevertheless | doch, jedoch | однако | jednak.

vasta vaste, étendu | wide, vast | weit, geräumig | обширный, просторный | obszerny.

herbo herbe | grass | Gras | трава | trawa.

paŝti paître | pasture, feed animals | weiden lassen | пасти | paść.

bruto brute, bétail | brute | Vieh | скотъ | bydło.

precipe principalement, surtout | particularly | besonders, vorzüglich | преимущественно | szczególnie.

lano laine | wool | Wolle | шерсть | wełna.

ŝafo mouton | sheep | Schaf | овца | owca.

§35.

Vi parolas sensencaĵon, mia amiko. ― Mi trinkis teon kun kuko kaj konfitaĵo. ― Akvo estas fluidaĵo. ― Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi enhavis en si ian suspektan malklaraĵon. ― Sur la tablo staris diversaj sukeraĵoj. ― En tiuj ĉi boteletoj sin trovas diversaj acidoj: vinagro, sulfuracido, azotacido kaj aliaj. ― Via vino estas nur ia abomena acidaĵo. ― La acideco de tiu ĉi vinagro estas tre malforta. ― Mi manĝis bongustan ovaĵon. ― Tiu ĉi granda altaĵo ne estas natura monto. ― La alteco de tiu monto ne estas tre granda. ― Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo. ― Ĉemizojn, kolumojn, manumojn kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo, kvankam ili ne ĉiam estas faritaj el tolo. ― Glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo. ― La riĉeco de tiu ĉi homo estas granda, sed lia malsaĝeco estas ankoraŭ pli granda. ― Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco kaj boneco. ― Lia heroeco tre plaĉis al mi. ― La tuta supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj kaj diversaj aliaj kreskaĵoj. ― Mi vivas kun li en granda amikeco.

kuko gâteau | cаке | Kuchen | пирогъ | pieroźek.

konfiti confire | preserve with sugar | einmachen (mit Zucker) | варить въ сахарѣ | smażyć w cukrze.

fluida liquide | fluid | flüssig | жидкій | płynny.

suspekti suspecter, soupçonner | suspect | verdächtigen | подозрѣвать | podejrzewać.

acida aigre | sour | sauer | кислый | kwaśny.

vinagro vinaigre | vinegar | Essig | уксусъ | ocet.

sulfuro soufre | sulphur | Schwefel | сѣра | siara.

azoto azote | azotе | Stickstoff | азоть | azot.

gusto goût | taste | Geschmack | вкусъ | smak, gust.

alta haut | high | hoch | высокій | wysoki.

naturo nature | nature | Natur | природа | przyroda.

paki empaqueter, emballer | pack, put ut | packen, einpacken | укладывать, упаковывать | pakować.

ĉemizo chemise | shirt | Hemd | сорочка | koszula.

kolo cou | neck | Hals | шея | szyja.

cetera autre (le reste) | rest, remainder | übrig | прочій | pozostały.

tolo toile | linen | Leinwand | полотно | płótno.

glacio glace | ice | Eis | ледъ | lód.

frandi goûter par friandise | dainty | naschen | лакомиться | złakomić się.

heroo héros | hero, champion | Held | герой | bohater.

plaĉi plaire | please | gefallen | нравиться | podobać się.

lago lac | lake | See (der) | озеро | jezioro.

kovri couvrir | cover | verdecken, verhüllen | закрывать | zakrywać.

naĝi nager | swim | schwimmen | плавать | pływać.

folio feuille | leaf | Blatt, Bogen | листъ | liść, arkusz.

§36.

Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. ― Petro, Anno kaj Elizabeto estas miaj gefratoj. ― Gesinjoroj N. hodiaŭ vespere venos al ni. ― Mi gratulis telegrafe la junajn geedzojn. ― La gefianĉoj staris apud la altaro. ― La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino. ― Ĉiuj parencoj de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas mia bofrato, ŝia fratino estas mia bofratino; mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino. ― La edzino de mia nevo kaj la nevino de mia edzino estas miaj bonevinoj. ― Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de kuracisto estas kuracistedzino. ― La doktoredzino A. vizitis hodiaŭ la gedoktorojn P. ― Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo. ― La filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj. ― La hebreoj estas Izraelidoj, ĉar ili devenas de Izraelo. ― Ĉevalido estas nematura ĉevalo, kokido ― nematura koko, bovido ― nematura bovo, birdido ― nematura birdo.

ge les deux sexes réunis; ex. patro père ― gepatroj les parents (père et mère) | of both sexes; e. g. patro father ― gepatroj parents | beiderlei Geschlechtes; z. B. patro Vater ― gepatroj Eltern; mastro Wirth ― gemastroj Wirth und Wirthin | обоего пола, напр. patro отецъ ― gepatroj родители; mastro хозяинъ ― gemastroj хозяинъ съ хозяйкой | obojej płci, np. patro ojciec ― gepatroj rodzice; mastro gospodarz ― gemastroj gospodarstwo (gospodarz i gospodyni).

gratuli féliciter | congratulate | gratuliren | поздравлять | winszować.

altaro autel | altar | Altar | алтарь | ołtarz.

kuraci traiter (une maladie) | cure, heal | kuriren, heilen | лѣчить | leczyć.

doktoro docteur | doctor | Doctor | докторъ | doktór.

pra bis-, arrière- | great-, primordial | ur- | пра- | pra-.

id enfant, descendant; ex. bovo bœuf ― bovido veau; Izraelo Israël ― Izraelido Israëlite | descendant, young one; e. g. bovo ox ― bovido calf | Kind, Nachkomme; z. B. bovo Ochs ― bovido Kalb; Izraelo Israel ― Izraelido Israelit | дитя, потомокъ; напр. bovo быкъ ― bovido теленокъ; Izraelo Израиль ― Izraelido Израильтянинъ | dziecię, potomek; np. bovo byk ― bovido cielę; Izraelo Izrael ― Izraelido Izraelita.

hebreo juif | Jew | Jude | еврей | żyd.

ĉevalo cheval | horse | Pferd | конь | koń.

§37.

La ŝipanoj devas obei la ŝipestron. ― Ĉiuj loĝantoj de regno estas regnanoj. ― Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilaĝanoj. ― La regnestro de nia lando estas bona kaj saĝa reĝo. ― La Parizanoj estas gajaj homoj. ― Nia provincestro estas severa, sed justa. ― Nia urbo havas bonajn policanojn, sed ne sufiĉe energian policestron. ― Luteranoj kaj Kalvinanoj estas kristanoj. ― Germanoj kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj. ― Li estas nelerta kaj naiva provincano. ― La loĝantoj de unu regno estas samregnanoj, la loĝantoj de unu urbo estas samurbanoj, la konfesantoj de unu religio estas samreligianoj. ― Nia regimentestro estas por siaj soldatoj kiel bona patro. ― La botisto faras botojn kaj ŝuojn. ― La lignisto vendas lignon, kaj la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn kaj aliajn lignajn objektojn. - Ŝteliston neniu lasas en sian domon. ― La kuraĝa maristo dronis en la maro. ― Verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas paperojn. ― Ni havas diversajn servantojn: kuiriston, ĉambristinon, infanistinon kaj veturigiston. ― La riĉulo havas multe da mono. ― Malsaĝulon ĉiu batas. ― Timulo timas eĉ sian propran ombron. ― Li estas mensogisto kaj malnoblulo. ― Preĝu al la Sankta Virgulino.

an membre, habitant, partisan; ex. regno l’état ― regnano citoyen | inhabitant, member; e. g. Nov-Jorko New York ― Nov-Jorkano New Yorker | Mitglied, Einwohner, Anhänger; z. B. regno Staat ― regnano Bürger; Varsoviano Warschauer | членъ, житель, приверженец; напр. regno государство ― regnano гражданинъ; Varsoviano Варшавянинъ | członek, mieszkaniec, zwolennik; np. regno państwo ― regnano obywatel; Varsoviano Warszawianin.

regno l’Etat | kingdom | Staat | государство | państwo.

vilaĝano paysan | caountryman | Bauer | крестьянинъ | wieśniak.

provinco province | province | Provinz | область, провинція | prowincya.

severa sévère | severe | streng | строгій | surowy, srogi, ostry.

justo juste | just, righteous | gerecht | справедливый | sprawiedliwy.

polico police | police | Polizei | полиція | policya.

sufiĉe suffisant | enough | genug | довольно, достаточно | dosyć, dostatecznie.

Kristo Christ | Christ | Christus | Христосъ | Chrystus.

Franco Français | Frenchman | Franzose | Французъ | Francuz.

konfesi avouer | confess | bekennen, gestehen | признавать, исповѣдывать | przyznawać.

religio religion | religion | Religion | вѣра, религія | religia.

regimento regiment | regiment | Regiment | полкъ | półk.

boto botte | boot | Stiefel | сапогъ | but.

ŝuo soulier | shoe | Schuh | башмакъ | trzewik.

lasi laisser, abandonner | leave, let alone | lassen | пускать, оставлять | puszczać, zostawiać.

droni se noyer | drown | ertrinken | тонуть | tonąć.

verki composer, faire des ouvrages (littér.) | work (literary) | verfassen | сочинять | tworzyć, pisać.

ul qui est caractérisé par telle ou telle qualité; ex. bela beau ― belulo bel homme | person noted for...; e. g. avara covetous ― avarulo miser, covetous person | Person, die sich durch... unterscheidet; z. B. juna jung ― junulo Jüngling | особа, отличающаяся даннымъ качествомъ; напр. bela красивый ― belulo красавецъ | człowiek, posiadający dany przymiot; np. riĉa bogaty ― riĉulo bogacz.

même, jusqu’à | even | sogar | даже | nawet.

ombro ombre | shadow | Schatten | тѣнь | cień.

preĝi prier (Dieu) | pray | beten | молиться | modlić się.

virga virginal | virginal | jungfräulich | дѣвственный | dziewiczy.

§38.

Mi aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj. ― En nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. ― Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo ĝi estis jam nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma. ― En somero ni trovas malvarmeton en densaj arbaroj. ― Li sidas apud la tablo kaj dormetas. ― Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al nia domo. ― Sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton. ― Kun bruo oni malfermis la pordegon, kaj la kaleŝo enveturis en la korton. Tio ĉi estis jam ne simpla pluvo, sed pluvego. ― Grandega hundo metis sur min sian antaŭan piedegon, kaj mi de teruro ne sciis, kion fari, ― Antaŭ nia militistaro staris granda serio da pafilegoj. ― Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj Sofion iliaj gepatroj nomas Johanĉjo (aŭ Joĉjo), Nikolĉjo (aŭ Nikoĉjo aŭ Nikĉjo aŭ Niĉjo), Erneĉjo (aŭ Erĉjo), Vilhelĉjo (aŭ Vilheĉjo aŭ Vilĉjo aŭ Viĉjo), Manjo (aŭ Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aŭ Sofinjo).

densa épais, dense | dense | dicht | густой | gęsty.

brui faire du bruit | make a noise | lärmen, brausen | шумѣть | szumieć, hałasować.

kaleŝo carosse, calèche | carriage | Wagen | коляска | powóz.

pluvo pluie | rain | Regen | дождь | deszcz.

pafi tirer, faire feu | shoot | schiessen | стрѣлять | strzelać.

ĉj, nj après les 1-6 premières lettres d’un prénom masculin (nj ― féminin) lui donne un caractère diminutif et caressant | affectionate diminutive of masculine (nj ― feminine) names | den ersten 1-6 Buchstaben eines männlichen (nj ― weiblichen) Eigennamens beigefügt, verwandelt diesen in ein Kosewort | приставленное къ первымъ 1-6 буквамъ имени собственнаго мужескаго (nj ― женскаго) пола, превращаетъ его въ ласкательное | dodane do pierwszych 1-6 liter imienia własnego męskiego (nj ― żenńskiego) rodzaju zmienia je w pieszczotliwe.

§39.

En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston. ― Li paliĝis de timo kaj poste li ruĝiĝis de honto. ― Li fianĉiĝis kun fraŭlino Berto; post tri monatoj estos la edziĝo; la edziĝa soleno estos en la nova preĝejo, kaj la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj. ― Tiu ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis. ― Post infekta malsano oni ofte bruligas la vestojn de la malsanulo. ― Forigu vian fraton, ĉar li malhelpas al ni. ― Ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono. ― En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas. ― Venigu la kuraciston, ĉar mi estas malsana. ― Li venigis al si el Berlino multajn librojn. ― Mia onklo ne mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem kaj ankaŭ estis mortigita de neniu; unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis. ― Mi ne pendigis mian ĉapon sur tiu ĉi arbeto; sed la vento forblovis de mia kapo la ĉapon, kaj ĝi, flugante, pendiĝis sur la branĉoj de la arbeto. ― Sidigu vin (aŭ sidiĝu), sinjoro! ― La junulo aliĝis al nia militistaro kaj kuraĝe batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj.

koto boue | dirt | Koth, Schmutz | грязь | błoto.

broso brosse | brush | Bürste | щетка | szczotka.

ruĝa rouge | red | roth | красный | czerwony.

honti avoir honte | be ashamed | sich schämen | стыдиться | wstydzić się.

solena solennel | solemn | feierlich | торжественный | uroczysty.

infekti infecter | infect | anstecken | заражать | zarażać.

printempo printemps | spring time | Frühling | весна | wiosna.

relo rail | rail | Schiene | рельса | szyna.

rado roue | wheel | Rad | колесо | koło (od woza i t. p.).

pendi pendre, être suspendu | hang | hängen (v. n.) | висѣть | wisieć.

ĉapo bonnet | bonnet | Mütze | шапка | czapka.

vento vent | wind | Wind | вѣтеръ | wiatr.

blovi souffler | blow | blasen, wehen | дуть | dąć, dmuchać.

kapo tête | head | Kopf | голова | głowa.

branĉo branche | branch | Zweig | вѣтвь | gałaź.

§40.

En la daŭro de kelke da minutoj mi aŭdis du pafojn. ― La pafado daŭris tre longe. ― Mi eksaltis de surprizo. ― Mi saltas tre lerte. ― Mi saltadis la tutan tagon de loko al loko. ― Lia hieraŭa parolo estis tre bela, sed la tro multa parolado lacigas lin. ― Kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan, sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis, ― Li kantas tre belan kanton. ― La kantado estas agrabla okupo. ― La diamanto havas belan brilon. ― Du ekbriloj de fulmo trakuris tra la malluma ĉielo. ― La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni preĝas, estas preĝejo. ― La kuiristo sidas en la kuirejo. ― La kuracisto konsilis al mi iri en ŝvitbanejon. ― Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aŭ ĉambro, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aŭ alia objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo. ― Skatolo, en kiu oni tenas plumojn, estas plumujo, kaj bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribado, estas plumingo. ― En la kandelingo sidis brulanta kandelo. ― En la poŝo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la brako. ― La rusoj loĝas en Rusujo kaj la germanoj en Germanujo.

surprizi surprendre | surprise | überraschen | дѣлать сюрпризъ | robić niespodzianki.

laca las, fatigué | weary | müde | усталый | zmęczony.

trompi tromper, duper | deceive, cheat | betrügen | обманывать | oszukiwać.

fulmo éclair | lightning | Blitz | молнія | błyskawica.

ŝviti suer | perspire | schwitzen | потѣть | pocić się.

bani baigner | bath | baden | купать | kąpać.

magazeno magazin | store | Kaufladen | лавка, магазинъ | sklep, magazyn.

vendi vendre | sell | verkaufen | продавать | sprzedawać.

cigaro cigare | cigar | Cigarre | сигара | cygaro.

tubo tuyau | tube | Röhre | труба | rura.

fumo fumée | smoke | Rauch | дымъ | dym.

ing marque l’objet dans lequel se met, ou mieux s’introduit...; ex. kandelo chandelle ― kandelingo chandelier | holder for; e. g. kandelo candle ― kandelingo candle-stick | Gegenstand, in den etwas eingestellt, eingesetzt wird; z. B. kandelo Kerze ― kandelingo Leuchter | вещь, въ которую вставляется, всаживается; напр. kandelo свѣча ― kandelingo подсвѣчникъ | przedmiot, w który się coś wsadza, wstawia; np. kandelo świeca ― kandelingo lichtarz.

skatolo boîte | small box, case | Büchse, Schachtel | коробка | pudełko.

pantalono pantalon | pantaloons, trowsers | Hosen | брюки | spodnie.

surtuto redingote | over-coat | Rock | сюртукъ | surdut.

brako bras | arm | Arm | рука, объятія | ramię.

§41.

Ŝtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. ― Vitro estas rompebla kaj travidebla. ― Ne ĉiu kreskaĵo estas manĝebla. ― Via parolo estas tute nekomprenebla kaj viaj leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble. ― Rakontu al mi vian malfeliĉon, ĉar eble mi povos helpi al vi. ― Li rakontis al mi historion tute nekredeblan. ― Ĉu vi amas vian patron? Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. ― Mi kredeble ne povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos hodiaŭ gastojn. ― Li estas homo ne kredinda. ― Via ago estas tre laŭdinda. ― Tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda. ― Lia edzino estas tre laborema kaj ŝparema, sed ŝi estas ankaŭ tre babilema kaj kriema. Li estas tre ekkolerema kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo; tamen li estas tre pardonema, li ne portas longe la koleron kaj li tute ne estas venĝema. ― Li estas tre kredema: eĉ la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la plej nekredindaj homoj, li tuj kredas. ― Centimo, pfenigo kaj kopeko estas moneroj. ― Sablero enfalis en mian okulon. ― Li estas tre purema, kaj eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto. ― Unu fajrero estas sufiĉa, por eksplodigi pulvon.

ŝtalo acier | steet | Stahl | сталь | stal.

fleksi fléchir, ployer | bend | biegen | гнуть | giąć.

vitro verre (matière) | glass (substance) | Glas | стекло | szkło.

rompi rompre, casser | break | brechen | ломать | łamać.

laŭdi louer, vanter | praise | loben | хвалить | chwalić.

memori se souvenir, se rappeler | remember | im Gedächtniss behalten, sich erinnern | помнить | pamiętać.

ŝpari ménager, épargner | be sparing | sparen | сберегать | oszczędzać.

bagatelo bagatelle | trifle, toy | Kleinigkeit | мелочь, бездѣлица | drobnostka.

venĝi se venger | revenge | rächen | мстить | mścić się.

eksciti exciter, émouvoir | excite | erregen | возбуждать | wzbudzać.

er marque l’unité; ex. sablo sable ― sablero un grain de sable | one of many objects of the same kind; e. g. sablo sand ― sablero grain of sand | ein einziges; z. B. sablo Sand ― sablero Sandkörnchen | отдѣльная единица; напр. sablo песокъ ― sablero песчинка | oddzielna jednostka; np. sablo piasek ― sablero ziarnko piasku.

polvo poussière | dust | Staub | пыль | kurz.

fajro feu | fire | Feuer | огонь | ogień.

eksplodi faire explosion | explode | explodiren | взрывать | wybuchać.

pulvo poudre à tirer | gunpowder | Pulver (Schiess-) | порохъ | proch.

§42.

Ni ĉiuj kunvenis, por priparoli tre gravan aferon; sed ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. ― Malfeliĉo ofte kunigas la homojn, kaj feliĉo ofte disigas ilin. ― Mi disŝiris la leteron kaj disĵetis ĝiajn pecetojn en ĉiujn angulojn de la ĉambro. ― Li donis al mi monon, sed mi ĝin tuj redonis al li. ― Mi foriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos. ― La suno rebrilas en la klara akvo de la rivero. ― Mi diris al la reĝo: via reĝa moŝto, pardonu min! ― El la tri leteroj unu estis adresita: al Lia Episkopa Moŝto, Sinjoro N.; la dua: al Lia Grafa Moŝto, Sinjoro P.; la tria: al Lia Moŝto, Sinjoro D. ― La sufikso «um» ne havas difinitan signifon, kaj tial la (tre malmultajn) vortojn kun «um» oni devas lerni, kiel simplajn vortojn. Ekzemple: plenumi, kolumo, manumo. ― Mi volonte plenumis lian deziron. ― En malbona vetero oni povas facile malvarmumi. ― Sano, sana, sane, sani, sanu, saniga, saneco, sanilo, sanigi, saniĝi, sanejo, sanisto, sanulo, malsano, malsana, malsane, malsani, malsanulo, malsaniga, malsaniĝi, malsaneta, malsanema, malsanulejo, malsanulisto, malsanero, malsaneraro, sanigebla, sanigisto, sanigilo, resanigi, resaniĝanto, sanigilejo, sanigejo, malsanemulo, sanilaro, malsanaro, malsanulido, nesana, malsanado, sanulaĵo, malsaneco, malsanemeco, saniginda, sanilujo, sanigilujo, remalsano, remalsaniĝo, malsanulino, sanigista, sanigilista, sanilista, malsanulista k. t. p.

atingi atteindre | attain, reach | erlangen, erreichen | достигать | dosięgać.

rezultato résultat | result | Ergebniss | результатъ | rezultat.

ŝiri déchirer | tear, rend | reissen | рвать | rwać.

peco morceau | piece | Stück | кусокъ | kawał.

moŝto titre commun | universal title | allgemeiner Titel | общій титулъ | Mość.

episkopo évêque | bishop | Bischof | епископъ | biskup.

grafo comte | earl, count | Graf | графъ | hrabia.

difini définir, déterminer | define | bestimmen | опредѣлять | wyznaczać, określać.


<<  |  <  |  >



La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo   , alie la letero pereos

Skribu la mesaĝon sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


La Fakgrupo de
Kemio-Fiziko-Informatiko

en la Unua Liceo Ĝeneraledukada
nomita al Kazimierz Brodziński
en Tarnowo
Str. Piłsudskiego 4
©2021 mag. Jerzy Wałaszek

La materialoj nur por edukada uzado. Ilia kopiado kaj multobligado licas
nur se oni sciigas pri la fonto kaj ne demandas monon por ili.

Bonvolu sendi demandojn al: i-lo@eduinf.waw.pl

Nia edukada servo uzas kuketojn. Se vi ne volas ricevi ilin, bloku ilin en via legilo.