Robert E. Howard (1906–36), la kreinto de Conan, naskiĝis en Peaster, Teksaso, kaj pasigis la plejparton de sia vivo en Cross Plains, en la koro de tiu ŝtato. Dum sia mallonga vivo (finiĝanta per memmortigo je la aĝo de tridek), Howard verkis multajn verkojn de populara fikcio: sportrakontojn, krimrakontojn, historiajn aventurrakontojn, sciencfikciajn rakontojn, fantomrakontojn kaj rakontojn pri la Sovaĝa Okcidento. El kelkaj heroaj fantaziaj serioj, la rakontoj pri Conan estas la plej popularaj. Dek ok el ĉi tiuj verkoj estis publikigitaj dum la vivo de la aŭtoro; ok aliaj, intervalantaj de skizoj kaj fragmentoj ĝis kompletaj manuskriptoj, estis malkovritaj inter liaj paperoj post 1950. Ĉi tiujn rakontojn kompletigis mia kolego Lin Carter kaj mi.

Krome, komence de la 1950-aj jaroj, mi adaptis kvar neeldonitajn manuskriptojn de la aventurrakontoj de Howard en Conan-rakontojn, ŝanĝante la nomojn de la roluloj, forigante anakronismojn kaj enkondukante superhomajn povojn. Tio ne estis malfacila, ĉar la roluloj de Howard estas sufiĉe similaj unu al la alia, do la rezulto de tiu postmorta kunlaboro estis verko kiu estis trikvarone aŭ kvarkvinone Howard-a. Du el tiuj rakontoj aperas en tiu kolekto: "Akcipitroj super Shem" (origine "Akcipitroj super Egiptujo"), rakonto lokita en la dekunua-jarcenta Egiptujo dum la regado de la freneza Kalifo Hakim, kaj "La Vojo de la Agloj", origine lokita en la dekses-jarcenta Turka Imperio.

Krome, Lin Carter, Björn Nyberg, kaj mi kreis kelkajn Conan-pastiĉojn bazitajn sur indicoj trovitaj en la notoj kaj leteroj de Howard.

Ĉiuj ĉi tiuj rakontoj – originalaj, postmorte reverkitaj, kaj pastiĉoj – estis aŭ estos publikigitaj en ĉi tiu serio de Conan-rakontoj. Ĉi tiu kolekto estas la tria, post la antaŭe publikigitaj volumoj "Conan" kaj "Conan de Cymmeria".

La Conan-rakontoj okazas en la de Howard inventita Hyboria Epoko – antaŭ proksimume dek du mil jaroj, post la sinko de Atlantida kaj antaŭ la naskiĝo de nia civilizo. Conan, giganta barbaro-aventuristo el la vasta, lokiĝanta malproksime norde Cymmeria, alvenas kiel junulo en la regnon de Zamora kaj pasigas kelkajn jarojn tie kaj en la ĉirkaŭaj landoj, sekvante danĝeran vivon de ŝtelisto. Komence li fariĝas dungosoldato, unue en la orienta regno de Turan, kaj poste en la Hyboriaj regnoj.

Devigita fuĝi el Argos, Conan aliĝas al la piratoj kaj, estre de nigra ŝipanaro, sangvagas laŭ la marbordo de Kush kun sia shema partnerino – Belit. Post la morto de Belit kaj kelkaj ekstreme danĝeraj aventuroj inter la nigraj triboj, la Cymmeriano revenas al Shem kaj denove fariĝas dungosoldato. Jen kie ĉi tiu volumo komenciĝas.

Antaŭ preskaŭ dudek jaroj, mia malnova amiko John D. Clark, apotekisto kaj granda Conan-fano longe antaŭ ol mi fariĝis unu, publikigis la tiam famajn verkojn pri la Cymmeriano ĉe eldonejo Gnome Press. Li verkis longan enkondukon al la unua parto de tiu serio, "Conan la Konkerinto". Ĉi tiu eseo provizas bonegan resumon de la verko de Howard, precipe la Conan-rakontojn. D-ro Clark donis al mi permeson citi lin en ĉi tiu enkonduko.

Jam dek sep jaroj pasis de kiam mi renkontis la Hyborian Epokon. Tiu grava malkovro venis kiam – kaptite de la pompaĉa kovrilo de Weird Tales el septembro 1933 – mi legis "The Creeping Shadow" (Rampanta Ombro) kaj renkontis Conan-on por la unua fojo. Tiu renkonto restis en mia memoro, kaj de tiam mi sekvis la aventurojn de ĉi tiu iom netradicia heroo kun pli ol kutima intereso. Iom poste (eble en 1935), Schuyler Miller kaj mi decidis provi skizi la mondon de Conan. Ĝi montriĝis ridinde facila. Landoj aperis sur papero, sentrankvile kirliĝis dum kelka tempo, kaj poste falis en sian lokon, kreante konvinkan, rimarkinde aŭtentan mapon. Ni tiam skribis al Howard kaj trovis, ke lia propra mapo estis preskaŭ identa; lia biografio pri Conan ankaŭ koincidis en ĉiuj gravaj aspektoj kun tiu, kiun Miller kaj mi kreis surbaze de informoj kolektitaj el la rakontoj. Se mi bone memoras, la plej granda diferenco estis la dujara aĝdiferenco de la barbaro en unu el la rakontoj.

Tiam ni komprenis, ke ni traktas kun verkisto, kiu konas sian metion. Kaj kiam ni legis la manuskripton de "La Hyboria Erao" antaŭ ol ĝi eĉ estis publikigita, ni estis certaj pri tio.

Dum la sekvaj jaroj, mi sukcesis koni la ceterajn rolulojn de Howard, inkluzive de Kulla Atlantida kaj aliajn. Ne estis dubo, ke kvankam kelkaj el ĉi tiuj verkoj estis skribitaj antaŭ ol ĉi tiu brila ideo eĉ venis al la aŭtoro, kun iom da peno ili povus esti refanditaj kiel parto de la sama ŝablono...

Krom la rakontoj pri Conan, la leganto ankaŭ trovos fragmentojn de la biografio de ĉi tiu neforgesebla rolulo en la maniero, kiel mi kaj Miller rekreis ĝin, teksante kune la vojaĝojn kaj aventurojn de la barbaro en koheran tutaĵon. Tamen, vi ne trovos ĉi tie klarigon kiamaniere Conan sukcesas seniĝi de la virino, kiun li kutime gajnas ĉe la fino de rakonto, nur por esti denove sola komence de la sekva. Cetere, mi rekomendas ĉi tion kiel valoran literaturan esplortemon por kelkaj anglaj doktoriĝantaj studentoj. La rezultoj estus almenaŭ tiel utilaj kiel publikaĵoj celantaj determini ĉu verkoj atribuitaj al William Shakespeare estis efektive verkitaj de Francis Bacon aŭ la Grafo de Oksfordo…

Mi ne intencas skribi pri Robert E. Howard mem. Mi neniam renkontis lin persone, kaj tiuj, kiuj konis lin, faros tion pli bone ol mi. Li estis konata al mi nur kiel verkisto de escepte bona fantazia literaturo. La verkoj de verkisto estas la parto de li, kiu ne mortas kun lia korpo – kaj la verkoj de Howard vivos eterne inter tiuj, kiuj vere kaj elkore ĝuas grandan aventuron. Vi, Leganto, estas probable unu el ili; alie, vi ne aĉetus ĉi tiun libron.

Howard estis bonega rakontanto, lerte uzanta sian metion kaj tute senbrida. Li libere kaj precize uzis terminojn el diversaj tempoj kaj lokoj: proprajn nomojn en vasta gamo da lingvoj kaj specoj, la plej strangajn armilojn iam uzatajn, la kutimojn kaj klasojn de antikvaj kaj mezepokaj tempoj – kreante koheran kaj konsekvencan mondon. Li poste ŝutis ĉion per malavara dozo de la supernaturaj fenomenoj, rezulte kreante oran, purpuran kaj karmezinan universon, kie ĉio povus okazi – krom enuo.

Liaj roluloj mankas psikologian profundon – sed ili neniam estas enuigaj. Kull, Solomon Kane, Bran Mak Morn, kaj Conan mem paŝas, parolas, kaj vivas. Ili eble ne estas la homoj, kiujn ni invitus al festo, sed ni certe ne forgesus ilin se ili ja alvenus. Conan, la plej granda el la herooj de Howard, estas la ŝtal-vestita, nedetruebla, kaj neregebla bravaĉulo, kiu ni ĉiuj iam aspirus esti. La virinoj, laŭ sia aspekto, konduto, kaj vestaro (aŭ manko de ĝi), similas al la loĝantinoj de ia haremo de niaj revoj, kio vera haremo neniam estas (kaj domaĝe; ĉu ne estus agrable renkonti tiajn personojn?). Ĉiu fiulo estas tiel fiula, kiel nur la perfekta fiulo povas esti.

Sorĉistoj praktikas vere NIGRAN arton, kaj la estaĵoj, kiujn ili alvokas aŭ aperas propravole, estas (danke al Dio!) alimondaj.

Kaj super ĉio, Howard estis brila rakontisto. La ago estas plej grava en liaj verkoj. Ĉiam io okazas, kaj eventoj senĉese fluas de komenco ĝis fino, unu afero neeviteble kondukas al alia, lasante al la leganto neniun tempon por repreni sian spiron. Ne serĉu filozofiajn subtonojn aŭ intelektajn enigmojn en ĉi tiuj rakontoj – ne estas iuj. Howard estis rakontisto.

Tiujn rakontojn oni povas kompari al "mantelo-kaj-ponardo"-rakontoj, perfektigitaj per nur iomete da sekso, ĝuste sufiĉe por eviti ke la rezultoj finiĝu sur lernejaj legolistoj.

Kaj tial ni havas ĉi tiun libron. Se vi jam legis ion pri Conan, vi scias kion atendi. Se ne, kaj vi ĝuas fantazion, vi povas korekti tiun preterlason – sidiĝu kaj legu pri dioj, demonoj, militistoj kaj iliaj virinoj, kaj iliaj aventuroj en mondo kiu neniam ekzistis sed devis ekzisti. Se la interpreto de la aŭtoro pri historio ne kongruas kun la historiaj faktoj, kiujn vi konas, se la etnologiaj aŭ geologiaj priskriboj surprizas vin – ne zorgu pri ili. Howard priskribis malsaman Teron ol la nia – unu pentritan per pli helaj koloroj kaj multe pli grandioza.

Tamen, se vi taksas realismon en via legado, se vi devas legi romanojn pri introvertuloj suferantaj en brutala mondo, aŭ se vi preferas ion "pli aŭtentan", rilatan al psikopatologio aŭ minacoj al la mondo, tiam, mia amiko, ĉi tiu libro ne estas por vi. Vi pli bone kaŝiĝu ie kaj legu "Krimo kaj puno". Sed tiam mi ne povos renkonti vin – mi planas rebdevui kun la Hyboria Epoko, kaj mi estas okupata ĉi-vespere.

John D. Clark, Ph.D.
Novjorko
5-a de aprilo, 1950

Por pliaj informoj kaj opinioj pri Howard, Conan, kaj heroa fantazio ĝenerale, bonvolu serĉi aliajn volumojn en ĉi tiu serio, du periodaĵojn - "Amra", eldonatan de la Hyboria Legio (neformala grupo de ŝatantoj de heroa fantazio, precipe de Conan) kaj publikigatan de George H. Scithers, Box 9120, Chicago, Ilinois, 60690; kaj "The Howard Collector", eldonitan de Glenn Lord (literatura agento pritraktanta la literaturan heredaĵon de Howard), Box 775, Pasadena, Teksaso, 77501; kaj ankaŭ en la libro "The Conan Reader", verkita de la suba subskribinto kaj publikigita de Jack L. Chalker, 5111 Liberty Heights Avenue, Baltimore, Maryland, 20207.

L. Sprague de Camp

---

<<  |  >