Xerox Alto

Xerox Alto zaprojektowano jako względnie mały, lecz o dużej mocy obliczeniowej, biurowy komputer osobisty z możliwością graficznej prezentacji informacji oraz z ułatwieniami we współdzieleniu danych. Został również zaprojektowany do wykorzystywania drukarek laserowych, nad którymi także prowadzono prace rozwojowe w firmie Xerox.

Pierwszy egzemplarz Alto ukończono w roku 1973. Wewnątrz zawarto następujące komponenty sprzętowe:

• Pionowy, graficzny wyświetlacz monochromatyczny o rozdzielczości 606 x 808
• 3 klawiszową mysz oraz opcjonalny zestaw pięciu klawiszy sterujących.
• Duże, wymienne dyski o pojemności 2,5 MB.
• 16-to bitowy procesor programowany na poziomie mikrokodu, zbudowany ze specjalizowanych układów TTL.
• Całkowitą przestrzeń adresową o rozmiarze 64K słów 16-to bitowych (128KB) łącznie z bitmapową pamięcią graficzną obrazu.
• Wykorzystując przełączalne banki pamięci możliwe było zastosowanie pamięci o całkowitym rozmiarze 256K słów (512KB)

Poniżej umieściliśmy kilka zrzutów ekranu z systemu Alto.

Taki ekran zobaczymy zaraz po uruchomieniu systemu.

Tak, to jest znaczek oczekiwania na polecenie (ang. command prompt).

Interpreter poleceń nosi nazwę Alto Executive.

A oto wydruk zawartości katalogu z kilkoma plikami na dysku lokalnym.

Podobne środowisko, zwane Net Executive, potrafi ładować programy poprzez sieć.

A oto kilka interesujących faktów związanych ze środowiskiem poleceń oraz systemem plików:

• Używane są długie nazwy plików, nieczułe na wielkość liter.
• Każda "strona" dysku (sektor) określa plik, do którego należy. Korzystając z tej informacji program o nazwie Scavenger (Padlinożerca) może z łatwością odtwarzać uszkodzone pliki.
• System posiada automatyczne uzupełnianie nazw plików
• Wpisując za wprowadzonym dotąd tekstem pytajnik otrzymamy wszystkie nazwy plików, które pasują do wprowadzonego fragmentu.

To jest program zarządzający plikami w Alto. Nazywa się Neptune Directory Editor. Wykorzystuje myszkę, przyciski graficzne oraz listy plików, lecz nie zawiera ikon ani obrazków.

Zwróć uwagę na użycie przycisków myszki w operacjach zarządzania plikami: u góry okna jest instrukcja "Wybieraj nazwy myszką. Czerwony-Kopia, Żółty-Kopia/Zmiana nazwy, Niebieski-Kasowanie. Kliknij 'start', aby wykonać polecenia związane z nazwami plików".

Niektóre z myszek posiadały przyciski w kolorach czerwonym, żółtym i niebieskim, chociaż u pozostałych wszystkie przyciski były czarne.

Ze zrozumiałych powodów programy nie były pozbawione wad. Oto wydruk ekranu debuggera po awarii oprogramowania.

A tutaj możemy zobaczyć fotografie ekranów Xerox Alto w działaniu:

Z uwagi na dużą moc przetwarzania danych (pamiętajmy, iż były to lata 70-te ubiegłego wieku) oraz możliwości graficzne systemy Xerox Alto stosowano do różnych celów badawczych z dziedziny relacji człowiek-komputer oraz użycia komputera.

Dla systemu Alto dostępne było kilka środowisk programowania. Języki systemowe obejmowały BCPL oraz MESA. To były języki bardzo niskiego poziomu, nawet do takiego punktu, w którym każdy z nich wykorzystywał własny mikrokod dla procesora.

Języki wyższego poziomu obejmowały Smalltalk oraz Lisp.

A oto jeszcze jeden przykład systemu Smalltalk uruchomionego na późniejszym modelu Alto lub Star. Smalltalk udostępniał swoje własne środowisko GUI z systemem menu, okien oraz obrazków, które w późniejszym okresie zaczęto określać mianem ikon.

To właśnie zobaczył Steve Jobs, gdy odwiedził PARC. Firma Apple cofnęła się i zaimplementowała bardziej wydajny system oraz dodała rozwijane w dół systemy menu, ciągnięcie i upuszczanie po pulpicie graficznym, pasek menu, menu systemowe Apple oraz nowoczesne operacje kopiowania i wklejania obiektów.

Firmę Xerox nie interesowało wyprodukowanie komputera do ogólnych zastosowań. Była to, i wciąż jest, firma, której produkcja obraca się wokół tworzenia i wykorzystywania dokumentów papierowych. Z ich punktu widzenia komputer ogólnego przeznaczenia, dokumenty elektroniczne oraz ich elektroniczny przesył stanowiły zagrożenie dla ich żywotnych interesów.

To być może dziwne, iż badania te uczynili tak otwartymi i pozwolili zobaczyć ich wyniki tak wielu osobom. Osobiście uważam, iż powinniśmy się z tego cieszyć. Gdyby utrzymywali wszystko w tajemnicy, to ktoś inny mógłby dokonać tych "odkryć" i zablokować patentami na technologię GUI powszechne korzystanie z nich.

Jednakże w późniejszym okresie firma Xerox faktycznie wykorzystała technologię do stworzenia procesora przetwarzania dokumentów o nazwie Xerox 8010 lub "Star".