Chronologia Graficznych Interfejsów Użytkownika

Podana tutaj chronologia prezentuje wszystkie graficzne interfejsy użytkownika, które udało mi się znaleźć poprzez własne poszukiwania oraz w Internecie. Chcę przedstawić ją jak najdokładniej z historycznego punktu widzenia, jednakże z powodu ograniczeń dostępnych informacji mogą pojawić się jakieś błędy. Zapoznaj się z moimi uwagami umieszczonymi na spodzie tej strony, gdzie wymienione zostały znane niedokładności. Jeśli zobaczysz błąd i będziesz miał na jego temat dodatkowe informacje, proszę, skontaktuj się ze mną.
1973
obrazek Kwiecień 1973, w firmie Xerox PARC zostaje ukończony pierwszy sprawny komputer Alto. Alto jest pierwszym systemem łączącym w całość wszystkie elementy nowoczesnego, graficznego interfejsu użytkownika.

Cechy:

Myszka z 3 przyciskami
Graficzny wyświetlacz.
Stosowanie graficznych okien.
Sieć Ethernet.

Więcej...

1980

obrazek

1980: Three Rivers Computer Corporation wprowadza na rynek stację graficzną Perq.

Więcej...

1981
obrazek Czerwiec 1981: Xerox wprowadza komputer Star, handlowego następcę maszyny Alto.

Cechy:

Podwójnie klikane ikony, zachodzące na siebie okna, okienka dialogowe i wyświetlacz monochromatyczny o rozdzielczości 1024 x 768 pikseli.

Więcej...

1983
obrazek Styczeń 1983: firma Apple wypuszcza komputer Lisa.

Cechy:

Pasek menu i rozwijane w dół opcje menu.

Więcej...

obrazek Firma Visi Corp wypuszcza Visi On, pierwsze zintegrowane, graficzne środowisko programowe dla komputerów IBM PC.

Więcej...

obrazek Microsoft zapowiada swoje nowe oprogramowanie "Windows" dla IBM PC, lecz nie wypuszcza go na rynek aż do 1985.

Cechy:

Ma posiadać nakładające się na siebie i skalowalne okna graficzne.

Więcej...

1984
obrazek Styczeń 1984: Apple przedstawia komputer Macintosh.

Więcej...

obrazek Wrzesień: Digital Research przedstawia dla komputerów opartych na mikroprocesorze 8086 i systemie DOS swój interfejs użytkownika GEM z ikonami. Zostanie on później zaadoptowany na komputerach Atari ST.

Więcej...

obrazek

Czerwiec: W MIT przedstawiony został "window system X". Wersje od 1 do 6 były tylko monochromatyczne i pracowały na wyświetlaczach monitorowych DEC VS100 podłączonych stacji roboczych VAXen i VAXstation 1 i 2.

Wersje 8-10 pracowały w kolorze na stacjach roboczych VAXstation II/GPX. X10 jest pierwszą wersją, która była bardzo rozpowszechniona i powszechnie dostępna na różnych platformach sprzętowych.

Wersja 11 została poprawiona dla uzyskania lepszej wydajności, więcej styli zarządzania oknami, rozszerzalności i lepszych możliwości graficznych.

Więcej...

1985
obrazek 1985: Geos zostaje wypuszczony dla komputera domowego Commodore 64, a później dla Apple II (który posiadał taki sam mikroprocesor - 6502).

Więcej...

obrazek Lipiec: Commodore przedstawia komputer Amiga 1000 z systemem operacyjnym Amiga Workbench Version 1.0.

Więcej...

obrazek Sierpień: Microsoft w końcu wypuszcza pierwszą wersję systemu Windows. Zwróćmy uwagę na jego prymitywny wygląd w porównaniu do innych systemów graficznych dostępnych w owym czasie

Cechy:

Okienka nie mogą się nakładać na siebie, lecz w zamian można je układać w stercie jedno za drugim. Okienka nie mogą pokrywać obszaru u dołu ekranu, który jest zarezerwowany dla ikon programów.

Więcej...

1986
obrazek 1986: firma Apple grozi pozwem sądowym dla Digital Research ze względu na zbyt duże podobieństwo systemu GEM do oryginalnych rozwiązań zastosowanych w Apple Macintosh. Digital Research wprowadza ograniczenia do swojego systemu i Apple wycofuje pozew.

GEM ma teraz tylko dwa nieprzesuwne i nieskalowalne okienka do przeglądania plików.

Więcej...

1987
obrazek Marzec 1987 - Apple wprowadza na rynek komputer Apple Macintosh II, pierwszy kolorowy Macintosh.

Cechy:

Rozdzielczość 640x480 w 256 kolorach przy dostępnej 24 bitowej, kolorowej karcie graficznej za dodatkową opłatą.

Więcej...

obrazek Microsoft wypuszcza drugą wersję Windows o numerze 2.03. Znów zwróć uwagę na ubogą szatę graficzną Windows.

Cechy:

W końcu są skalowalne, zachodzące na siebie okna oraz nowe kontrolki okienek.

Więcej...

obrazek Acorn wypuszcza system "Arthur" dla komputera Acorn, stanowi on podstawę dla RISC OS. RISC OS 2 i 3 mają podobny wygląd, lecz poprawiono w nich obsługę.

Więcej...

1988
obrazek Wrzesień 1988: Apple wypuszcza dla komputera Apple IIGS GS/OS, 16-bitowy system operacyjny z interfejsem użytkownika w stylu Macintosh.

Więcej...

obrazek

Październik: IBM wypuszcza OS/2 1.10 Standard Edition (SE), który dodał graficzny interfejs użytkownika zwany Presentation Manager. (OS/2 1.0 pracował tylko w trybie tekstowym!) Interfejs użytkownika w wersji 1.10 został napisany przez Microsoft i wyglądał jak Windows 2.

Więcej...

obrazek

Październik: Komputer NeXT zostaje wypuszczony w cenie 6500$. Zawiera 25 MHz-owy mikroprocesor, 8 MB RAM, stację dysków optycznych o pojemności 250 MB, koprocesor matematyczny, procesor cyfrowy dla dźwięku odtwarzanego w czasie rzeczywistym, faxmodem oraz 17 calowy monitor.

Więcej...

1990
obrazek 1990: Commodore wypuszcza system operacyjny Amiga Workbench 2 dla komputera A3000.

Cechy:

Nowe efekty 3D, poprawiony system menu oraz wiele innych ulepszeń.

Więcej...

obrazek Maj 1990: Windows 3.0 wypuszczone przez Microsoft. Wreszcie system ten zaczyna coś przypominać.

Cechy:

Powłoka o nazwie Program Manager.

Więcej...

obrazek Listopad: PC-GEOS wypuszczony przez GeoWorks.

Więcej...

1992
obrazek Wiosną 1992: IBM wypuszcza system OS/2 Version 2.0, prawdziwy system 32-bitowy.

Cechy:

Nowa powłoka "Workplace Shell", interfejs użytkownika zorientowany obiektowo, który został głęboko zintegrowany z resztą systemu operacyjnego.

Więcej...

obrazek Marzec: Microsoft wprowadza Windows 3.1. Interfejs użytkownika jest w sumie taki sam jak w Windows 3.0, lecz teraz zawiera rozszerzenia "multimedialne".

Na obrazku widać ekran monitora wygaszony przez specjalny program oszczędzający monitor, tzw. wygaszacz ekranu (ang. Screen Saver).

Więcej...

obrazek Wrzesień: Dla komputerów Amiga z grafiką AGA zostaje wypuszczony system operacyjny Amiga Workbench 3.

Cechy:

Obrazy dla tła, przemianowywanie palety.

Więcej...

1993
obrazek Maj 1993: Microsoft wypuszcza pierwszą wersję systemu operacyjnego Windows NT, czyli systemu 32-bitowego. Otrzymuje on numer wersji "3.1" i stosuje ten sam interfejs użytkownika co zwykłe Windows 3.1. Udostępniony dla systemów z procesorami Intela, Power PC, Alpha oraz MIPS.

Więcej...

1994

obrazek

1994: QNX Software Systems wypuszcza pierwszy system okienkowy z osadzalnym mikrojądrem, zwany Photon microGUI.

Więcej...

1995
obrazek 1995: 24 sierpnia Microsoft wprowadza na rynek Windows 95.

Więcej...

obrazek Październik: Wprowadzony zostaje system operacyjny BeOS na wystawie Agenda 96. Pierwsza wersja została zaprojektowana do pracy w specjalizowanym systemie wieloprocesorowym pod nazwą "BeBox". Później udostępniono go dla systemów opartych o procesory Power PC i Intel.

Więcej...

1996
obrazek 1996: New Deal wypuszcza system operacyjny Office 2.5, który poprzednio był systemem PC-GEOS.

Więcej...

obrazek IBM wypuszcza OS/2 Warp 4 z istotnymi poprawkami w powłoce Workplace Shell.

Więcej...

obrazek Microsoft wypuszcza Windows NT 4.0 z takim samym interfejsem użytkownika jak w systemie Windows 95.

Więcej...

1997
obrazek Lipiec 1997: Mac OS 8 zostaje w końcu wypuszczony na rynek. Sprzedaje się w ilości 1.25 milionów kopii w mniej niż dwa tygodnie i staje się w tym okresie najlepiej sprzedającym się oprogramowaniem.

Więcej...

1998
obrazek 25 czerwca 1998: Microsoft wypuszcza Windows 98.

Cechy:

Aplikacja przeglądarki internetowej - Internet Explorer - przejmuje rolę powłoki Windows, reklamy bezpośrednio na ekranie roboczym, cały system pomocy zastąpiony przez Internet Explorer.

Więcej...

obrazek 22 listopada 1998: Shane Brooks wypuszcza 98Lite, instalator usuwający lub zapobiegający instalacji Internet Explorera z Windows 98.

Cechy:

Brak Internet Explorera i reklam, obsługa wszystkich urządzeń Windows 98, szybszy start systemu i szybsza powłoka Windows 95.

Więcej...

1999
obrazek Marzec 1999: Apple wypuszcza system operacyjny Mac OS X Server, który jest oparty na Unixie z interfejsem użytkownika podobnym do zastosowanego w komputerach Macintosh.

Więcej...

obrazek Czerwiec 1999: RISCOS Ltd wypuszcza system operacyjny RISC OS 4 dla maszyn RiscPC, A7000 lub A7000+.

Więcej...

2000
obrazek 5 stycznia 2000:  Apple prezentuje system operacyjny Aqua posiadający nowy wygląd dla oprogramowania przyszłych klientów MacOS X.

Więcej...

obrazek 17 lutego 2000: Microsoft Windows 2000 (AKA Windows NT 5) staje się dostępne w sprzedaży.

Cechy:

Aplikacja przeglądarki internetowej Internet Explorer w końcu przejmuje cały interfejs użytkownika w Windows NT.

Więcej...

2001
obrazek 25 październik 2001:  Microsoft wypuszcza system Windows XP (AKA Windows NT 5.1)

Cechy:

Tony wizualnych bajerów. 
"Aktywacja Produktu" wymaga istnienia firmy Microsoft

2003
obrazek 24 kwiecień 2003:  Microsoft wypuszcza Windows Server 2003 (AKA Windows NT 5.2 chwilowo zwany "Windows.NET Server")

Cechy: 

Rezygnacja z bajerów wizualnych.

Wydanie tylko w wersji Server

2004
obrazek Styczeń 2004, zostaje wypuszczony ReactOS 0.2.0. Jest to 32-bitowy system operacyjny będący klonem Windows i może nawet korzystać ze sterowników dla Windows NT. Jest to pierwsza wersja, która zawiera swoją powłokę na system operacyjny – ReactOS Explorer. Na tym etapie ReactOS jest ciągle we wczesnym stadium rozwoju i potrafi uruchamiać jedynie proste aplikacje Windows, takie jak Pasjans.
2007
obrazek 30 stycznia, 2007. Po długiej chwili oczekiwania Microsoft w końcu wypuszcza Windows Vista (Windows NT 6.0).

Cechy:

Interfejs użytkownika wspomagany akceleratorem 3D, jak w MacOS X.
Zawiera dołączony IE 7, jak zwykle nie do usunięcia.
Zwiększone Ograniczenia na Zawartość Cyfrową, które próbują zapobiegać odtwarzaniu lub kopiowaniu nielicencjonowanych materiałów filmowych i dźwiękowych.

Następnego dnia Mooninites dokonują inwazji na Boston, wywołują panikę, unieruchamiają miasto, a straty idą w miliony dolarów. Przypadek? Nie sądzę.

2009
obrazek Lipiec 2009. Pojawia się Windows 7 (NT 6.1) – względnie mało różniące się od Visty, lecz może być ważne historycznie jako ostatnia, względnie zdrowa wersja Windows.

Cechy: 

Można "przypinać" ikony do paska zadań.
W niektórych aplikacjach wstęgi zastępują menu.

2011
obrazek Kwiecień 2011. Ubuntu wypuszcza wersję 11.4 z nowym interfejsem Unity.

Cechy: 

Usuwa pasek zadań.
Program uruchomieniowy zawiera cechy paska zadań oraz górnego panelu skrótów.
Górny pasek wyświetla menu aktywnej aplikacji jak pasek menu MacOS.
Przyciski "Home" oraz "Dash" zastępują menu aplikacji.

obrazek Kwiecień 2011. Wypuszczony zostaje Gnome 3 z pulpitem podobnym do Unity.

Cechy: 

Usuwa większość cech dostosowawczych w Gnome 2.
Bardziej ogromne ikony, które zajmują cały ekran.

obrazek 19 sierpnia 2011: Zostaje wypuszczony MATE. Jest to odmiana pulpitu GNOME 2, który zachowuje ten sam interfejs użytkownika.

Cechy: 

Standardowy interfejs pulpitu użytkownika.
Cała elastyczność i konfigurowalność GNOME 2.x

2012
obrazek Sierpień 2012. Microsoft wypuszcza Windows 8 (NT 6.2), umieszczając w nim minimalistyczny interfejs, który zoptymalizowano do używania na urządzeniach mobilnych, w przeciwieństwie do interfejsu pulpitu w Vista i Windows 7.

Cechy: 

"Aplikacje", z których możesz korzystać tylko wtedy, gdy posiadasz konto internetowe Microsoft Live.
Te "aplikacje" wszystkie pracują w trybie pełnoekranowym w stylu DOS, co ironicznie nazwano "Modern UI" (przed wypuszczeniem nosił on miano Metro.)
Mocno promuje niepraktyczne w systemach desktopowych sterowanie "dotykiem".
Nawigowanie myszką wymaga stosowania niewidocznych punktów w narożnikach ekranu.
Usuwa przycisk Start z pulpitu.
Inne zmiany sprawiają, że pulpit staje się mylącą mieszaniną interfejsów użytkownika.

Komputery noszące znak firmowy Windows 8 muszą posiadać opcję "SecureBoot", która tworzy barierę uniemożliwiającą uruchamianie systemów niezatwierdzonych przez Microsoft.

Uwagi:

Ograniczam tę chronologię do systemów, które udostępniają usługi graficznego interfejsu użytkownika innym aplikacjom, dlatego nie dołączyłem tutaj indywidualnych aplikacji graficznych systemu operacyjnego DOS i starszych programów graficznych takich jak Sketchpad.

Nie wymieniam również każdej wersji systemu GUI dopóki nie nastąpi w niej istotna zmiana. MacOS utrzymywał ten sam podstawowy interfejs użytkownika od wersji 1 i dlatego wymieniony tutaj został jedynie kilka razy. Z drugiej strony Microsoft sądzi, iż zabawnym dla użytkowników jest uczenie się co kilka lat obsługi zupełnie nowego interfejsu, więc wymieniono tutaj wszystkie kolejne interfejsy Windows.

Problemy:

  • System X mógłby posiadać swoją własną stronę historyczną. Nie ma sposobu na wymienienie tutaj wszystkich form systemu X, więc jedynie wspominam o jego utworzeniu. Zaprezentowane zdjęcie jest dużo wcześniejsze i nie pochodzi z oryginalnej edycji systemu X.
  • Zdjęcie systemu NextStep pochodzi z późniejszej wersji.
  • Zdjęcie systemu PC-Geos jest z Geos Ensemble 2.X z wyglądem Presentation Managera.
  • Zdjęcie systemu BeOS pochodzi z późniejszej wersji.
  • Kolorowy zrzut ekranu Mac'a pochodzi z systemu MacOS 7.5.5, chociaż maszyny te dostarczano z MacOS 6.
  • Nie posiadam wystarczających informacji na temat historii stacji roboczych Tandy Deskmate i Apollo, aby umieścić je na tym zestawieniu chronologicznym

obrazek obrazek obrazek

obrazek

Tłumaczenie na język polski dla I LO w Tarnowie zostało wykonane za pisemną zgodą Nathana Linebacka z oryginalnej witryny internetowej Graphical User Interfaces
Tłumaczenie z języka angielskiego wykonał: mgr Jerzy Wałaszek

obrazek