Oporniki


Tematy pokrewne   Podrozdziały
(w budowie)
  Podstawy
Parametry oporników
Oporność przewodów
Oporność wewnętrzna ogniw

 

 

Podstawy

 
   
Prawdopodobnie najpowszechniejszym elementem elektronicznym jest opornik, zwany również rezystorem (ang. resistor). Spotkasz go w praktycznie każdym układzie elektronicznym. Zadaniem opornika jest stawianie oporu przepływowi prądu elektrycznego. W hydraulice odpowiednikiem opornika jest zawór, który reguluje strumień wody. Dzięki zaworowi możemy wypływać na to, ile wody przepłynie przez rurę w jednostce czasu. Tutaj jest podobnie. Opornik ogranicza przepływający przez obwód prąd elektryczny.

Jeśli do opornika przyłożymy napięcie U, to popłynie przez niego prąd elektryczny o natężeniu I. Okazało się, że pomiędzy wartością napięcia a przepływającym prądem istnieje zależność, którą możemy zapisać następująco:

 

 

Współczynnik proporcjonalności R został nazwany oporem elektrycznym, opornością lub rezystancją (ang. resistance). Prawo to opisał niemiecki fizyk Georg Ohm i nosi ono nazwę prawa Ohma.

Z prawa Ohma wynika prosty wniosek: prąd w obwodzie jest proporcjonalny do przyłożonego do tego obwodu napięcia. Gdy napięcie wzrośnie dwukrotnie, również prąd wzrośnie dwa razy. Czy jest to zawsze prawda? Zajmując się elektroniką musisz posiadać giętki umysł. Prawo Ohma obowiązuje tylko wtedy, gdy obwód zawiera elementy spełniające to prawo. O takim obwodzie mówimy, że jest liniowy lub omowy. Zwykły opornik jest elementem liniowym (w pewnych warunkach) i spełnia prawo Ohma (w pewnych warunkach).  Jednak nawet on w sytuacji ekstremalnej (np. po podgrzaniu do wysokiej temperatury lub po przyłożeniu zbyt wysokiego napięcia) może zacząć zachowywać się inaczej. Dlatego w elektronice staramy się, aby elementy obwodów pracowały w bezpiecznych dla nich zakresach napięć i prądów. Jak widzisz, sprawa nie jest wcale taka jednoznaczna i prosta. Wróćmy jednak do opornika. Prawo Ohma zapisujemy również w takiej postaci:

 

 

Wzór ten definiuje jednostkę oporu elektrycznego – ohm:

 

 

Opór obwodu wynosi 1Ω (1 ohm, czytaj om), jeśli po przyłożeniu do tego obwodu napięcia elektrycznego równego 1V popłynie prąd o natężeniu 1A.

W praktyce spotkasz się jeszcze z dwoma jednostkami oporu elektrycznego:

 

(kΩ czytaj kilo om, MΩ czytaj mega om)

 

Na schematach elektrycznych oporniki oznaczamy następująco:

Oznaczenie europejskie

Oznaczenie amerykańskie

Ponieważ żyjemy w Europie, będziemy używali symboli europejskich dla oporników.  Symbol amerykański nawiązuje do wczesnych konstrukcji oporników, które powstawały przez nawinięcie na walec przewodu oporowego o odpowiedniej długości. Takie oporniki są czasem używane i dzisiaj, nosząc nazwę oporników drutowych.

Wiem, że uczniowie niezbyt lubią wzory i rachunki, lecz czasami trudno się bez nich obejść. Rozważymy teraz kilka przypadków połączeń oporników, co przyda nam się później w różnych obwodach elektronicznych.

 

Do zasilacza (np. może nim być jeden z zasilaczy bateryjnych) podłączamy dwa oporniki połączone szeregowo:

Nawet w tak prostym obwodzie możemy zapoznać się z kilkoma ważnymi zjawiskami elektrycznymi:

  1. Prąd może popłynąć tylko wtedy, gdy jest utworzony obwód zamknięty. Taki obwód tworzy bateria, przewody oraz dwa oporniki R1 i R2. Na rysunku zaznaczyliśmy drogę przepływu prądu elektrycznego za pomocą czerwonej kreski.
  2. Prąd w elementach pasywnych płynie od bieguna dodatniego (+) do bieguna ujemnego (–). Kierunek ten jest przeciwny do zwrotu napięcia. Jednakże w elemencie aktywnym, jakim jest zasilacz, zwrot prądu jest zgodny ze zwrotem napięcia. Tłumaczymy to tak, że na biegunie dodatnim powstają nośniki prądu i są od tego bieguna odpychane w kierunku obwodu zewnętrznego. Z kolei biegun ujemny przyciąga nośniki prądu i je pochłania. W efekcie, jeśli obwód zewnętrzny jest zamknięty, to zacznie w nim przepływać prąd "napędzany" przez źródło napięcia, czyli zasilacz, baterię, akumulatorek, itp. Oczywiście jest to tylko tłumaczenie poglądowe, ale wystarczające do zrozumienia zasady działania zasilacza.
  3. Napięcie na obu opornikach R1 i R2 traktowanych razem jako jeden opornik R musi być równe U, czyli napięciu na wyjściu zasilacza.
  4. Przez oba oporniki R1 i R2 przepływa prąd o dokładnie takim samym natężeniu.

Postarajmy się obliczyć oporność zastępczą R, spadki napięć U1 i U2 oraz prąd I. Mamy dane napięcie U oraz rezystancję oporników R1 i R2. Zgodnie z prawem Ohma mamy:

 

 

Jednakże nie znamy wartości prądu I. Wykorzystujemy fakt, że napięcie U rozkłada się na dwa napięcia U1 i U2:

 

 

Dla obu tych napięć stosujemy prawo Ohma:

 

 

Dlaczego jest to prawdziwe? Ponieważ, gdy przyłożone zostanie napięcie o wartości U1 do opornika R1, to musi w nim popłynąć prąd I. To samo odnosi się do opornika R2. Co więcej, ten sam prąd przepływa przez oba oporniki (ponieważ jest to dla niego jedyna droga). Wyprowadzamy dalej:

 

 

Opór zastępczy w połączeniu szeregowym jest równy sumie połączonych szeregowo oporników. Wykorzystując ten fakt obliczamy prąd płynący w tym obwodzie:

 

 

A teraz oba spadki napięć:

 

 

Zwróć uwagę, że taki układ oporników dzieli napięcie wejściowe. Dlatego często nazywamy go dzielnikiem oporowym napięcia.

 

Do zasilacza podłączamy dwa oporniki połączone równolegle:

Tutaj również obserwujemy kilka zjawisk elektrycznych.

  1. Napięcia na każdym z oporników są takie same i równe napięciu zasilającemu U.
  2. Prąd płynący w obwodzie rozdziela się na dwa prądy I1 oraz I2, które przepływają odpowiednio przez oporniki R1 i R2. Prąd w obwodzie nie może tajemniczo znikać, zatem suma prądów I1 i I2 musi być równa prądowi całkowitemu I.

Mając dane napięcie U oraz oporności R1 i R2 obliczymy oporność zastępczą R, prąd I oraz prądy I1 i I2.

Zapiszmy wzory wyjściowe:

 

 

W obrębie oporników R1 i R2 obowiązuje prawo Ohma, zatem:

 

 

i dalej:

 

 

Pozostało nam policzyć jeszcze oporność zastępczą układu. Korzystamy ponownie z prawa Ohma:

 

 

Odwrotność oporności zastępczej układu jest sumą odwrotności oporników.

 

Z przeprowadzonych rachunków wynikają ważne następujące wnioski:

 

Prąd elektryczny płynie tylko w obwodzie zamkniętym, w którym jest źródło napięcia. Jeśli obwód jest otwarty, to prądu nie będzie.

Napięcia w obwodzie szeregowym rozkładają się tak, że ich suma jest równa napięciu zasilającemu:

Istnieje uogólnienie tej własności. Otóż jeśli weźmiemy dowolne oczko (obwód zamknięty) sieci elektrycznej i będziemy się poruszać wzdłuż tworzących to oczko przewodów i elementów, to suma napięć i źródeł napięć (zwanych siłami elektromotorycznymi) jest zawsze równa zero. Napięcia zgodne z kierunkiem poruszania się bierzemy ze znakiem +, a przeciwne bierzemy ze znakiem –.

Dla oczka 1: E1 – U1 – U2 – U3 – E2 – U4 = 0

Dla oczka 2: U2 + U5 - E3 + U6 = 0

 

Suma prądów wpływających do węzła jest równa sumie prądów wypływających:

Ta własność wraz z poprzednią są opisane przez prawa Kirchoffa. Prawa te pozwalają rozwiązywać za pomocą układu równań obwody elektryczne (w praktyce wykorzystuje się jednak inne metody, które wymagają mniej rachunków, np. metodę potencjałów międzywęzłowych).

Oporność zastępcza n oporników połączonych szeregowo jest sumą oporności poszczególnych oporników:

Odwrotność oporności zastępczej n oporników połączonych równolegle jest sumą odwrotności oporności poszczególnych oporników:

Postaraj się wyliczyć oporność zastępczą poniższych układów oporników:

 

Kolejnym ważnym zagadnieniem jest moc elektryczna, wyrażana wzorem:

 

 

Jednostką mocy elektrycznej jest wat:

 

 

Układ pobiera moc jednego wata, jeśli przy przyłożonym do niego napięciu 1V popłynie przez niego prąd o natężeniu 1A.

Wykorzystując prawo Ohma, otrzymamy:

 

 

Dlaczego tym się zajmujemy? Ponieważ elementy dobiera się tak, aby w układzie elektrycznym pracowały w bezpiecznym zakresie. Moc pobierana przez opornik jest zamieniana w ciepło, które powoduje wzrost temperatury elementu. Wytworzone ciepło przechodzi do otoczenia, jednakże odbywa się to z określoną wydajnością. Jeśli w elemencie powstaje więcej ciepła, niż jest on w stanie oddać do otoczenia, to nadwyżka powoduje dalszy wzrost temperatury. W pewnym momencie temperatura przekracza wartość krytyczną i z opornika zaczyna unosić się siwy dymek, opornik robi się czarny, a dookoła rozchodzi się woń spalenizny. Opornik traci swoje własności (czytaj: zmienia swój opór) i przestaje prawidłowo wypełniać swą funkcję w układzie.

Musimy zatem sprawdzać, czy dany opornik wytrzyma w zaprojektowanym układzie elektronicznym.

Załóżmy, że mamy następujący układ z opornikami o mocy 0,25W (każdy może wytrzymać pobieranie mocy do 0,25W, są to typowe oporniki miniaturowe).

W obwodzie popłynie prąd:

 

 

Moce pobierane przez oporniki wynoszą:

 

 

Pierwszy opornik pobiera moc mniejszą od znamionowej i będzie pracował w układzie dowolnie długo i poprawnie. Niestety, drugi opornik pobiera moc większą od znamionowej, co doprowadzi do jego zniszczenia. Jak temu zapobiec? Musimy jako R2 użyć opornika o większej mocy, np. 0,5W lub 1W. Będzie on większy, lecz wytrzyma takie warunki pracy. Konstruując układ elektroniczny, zawsze sprawdzaj, czy zastosowane elementy pracują poniżej swoich parametrów znamionowych. Pamiętaj o tym!

 

 

Parametry oporników

 
   
Rozróżniamy dwa typy oporników: oporniki przewlekane i SMD. Różnią się one sposobem montażu na płytce PCB.

Oporniki przewlekane

Oporniki przewlekane mają postać korpusu, z którego wychodzą dwa wyprowadzenia.

Wyprowadzenia te przewlekamy przez otwory w płytce PCB i przylutowujemy do ścieżek po drugiej stronie.

http://rayshobby.net/wordpress/wp-content/uploads/2012/08/IMG_1764.jpg

Budową wewnętrzną oporników nie będziemy się zajmować, ponieważ nie jest to nam potrzebne. Jeśli cię ten temat zainteresował, to w sieci Internet znajdziesz szczegółowe informacje. Skupmy się na parametrach elektrycznych. Każdy opornik posiada określony przez producenta opór oraz moc rozpraszania.

Na przykład, zapis 1kΩ/0,125W oznacza miniaturowy opornik o oporności 1 kilooma i mocy 0,125W. Maksymalny prąd, który może przepływać przez ten opornik określimy ze wzoru:

 

 

Jest to wartość graniczna. Zwykle element powinien pracować przy 50% obciążenia, tak dla bezpieczeństwa.

Oporniki produkowane są wg kilku szeregów wartości oporu. Rodzaj szeregu zależy od dokładności wykonania. Dokładność tę podajemy w procentach i określa ona dopuszczalną tolerancję rzeczywistej wartości opornika od wartości w danym szeregu. Na przykład mamy opornik 1kΩ o tolerancji 10%. Oznacza to, że jego faktyczny opór może leżeć w zakresie od 900Ω do 1100Ω. W praktyce używa się trzech szeregów wartości oporów:

Nazwa Tolerancja Szereg
E6 20% 10, 15, 22, 33, 47, 68
E12 10% 10, 12, 15, 18, 22, 27, 33, 39, 47, 56, 68, 82
E24 5% 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18, 20, 22, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 43, 47, 51, 56, 62, 68, 75, 82, 91

Wartości szeregu są wymnażane przez kolejne mnożniki: 0,1  1 10 100 1000... W ten sposób otrzymujemy wartości oporu produkowanych oporników. Na przykład weźmy szereg E6 o tolerancji 20%, w którym zdefiniowane jest sześć wartości: 10, 15, 22, 33, 47 i 68. W sprzedaży spotkasz następujące oporniki:

1,5Ω 2,2Ω 3,3Ω 4,7Ω 6,8Ω
10Ω 15Ω 22Ω 33Ω 47Ω 68Ω
100Ω 150Ω 220Ω 330Ω 470Ω 680Ω
1kΩ 1,5kΩ 2,2kΩ 3,3kΩ 4,7kΩ 6,8kΩ
10kΩ 15kΩ 22kΩ 33kΩ 47kΩ 68kΩ
100kΩ 150kΩ 220kΩ 330kΩ 470kΩ 680kΩ
1MΩ 1,5MΩ 2,2MΩ 3,3MΩ 4,7MΩ 6,8MΩ
10MΩ 15MΩ 22MΩ 33MΩ 47MΩ 68MΩ

Jak widzisz, opory powtarzają się z mnożnikiem co 10. Dzięki temu możesz zawsze zdobyć opornik o interesującej cię oporności. W pozostałych szeregach jest podobnie, tylko na danym poziomie mamy więcej wartości pośrednich, a zatem dokładniej da się dobrać pożądany opór. Na nasze potrzeby w zupełności wystarczy szereg E12.

Oporniki 0,125/0,25W są bardzo małe. Zapisanie na nich wartości oporu cyframi napotyka na różne problemy. Dlatego wymyślono kod kolorowych pasków do oznaczania oporu opornika. Kod ten proponuję wyuczyć się na pamięć.

Zwróć uwagę, że podstawowe szeregi E6, E12 i E24 kodują oporność w postaci:

 

cyfra cyfra x mnożnik oraz tolerancja

 

W kodzie paskowym odpowiada to czterem paskom: dwa pierwsze paski cyfr, jeden pasek mnożnika oraz jeden pasek tolerancji. Kolory są następujące:

Kolor Cyfra Mnożnik Tolerancja
Brak     20%  (E6)
Srebrny   x 0,01 10% (E12)
Złoty   x 0,1 5% (E24)
Czarny 0 x 1  
Brązowy 1 x 10  
Czerwony 2 x 100  
Pomarańczowy 3 x 1000  
Żółty 4 x 10.000  
Zielony 5 x 100.000  
Niebieski 6 x 1000.000  
Fioletowy 7 x 10.000.000  
Szary 8 x 100.000.000  
Biały 9 x 1000.000.000  

Jak odczytywać kod paskowy? Bierzemy opornik i ustawiamy go sobie tak, aby po prawej stronie znalazł się pasek tolerancji, który najczęściej będzie złoty lub srebrny. Teraz odczytujemy dwa pierwsze paski po lewej stronie. Będą to dwie cyfry wartości w szeregu. Kolejny pasek będzie oznaczał mnożnik, przez który należy pomnożyć odczytane cyfry, aby otrzymać oporność opornika. Dla oporności od 10Ω pasek mnożnika można również traktować jako liczbę zer, które należy dopisać do pierwszych dwóch cyfr, aby otrzymać wartość oporności.

 

Przykłady:

 

Potrzebujemy opornika 47kΩ. Jakie będzie miał kolory?

4   Żółty
7   Fioletowy
x 1000   Pomarańczowy
5%   Złoty

4 7 000 Ω

 

System kolorowych pasków jest bardzo prosty. Po pewnym czasie stosowania rzut oka na opornik od razu poinformuje cię o jego oporności. Musisz poćwiczyć. W sieci dostępne są proste aplikacje do odczytu pasków koloru. Tutaj masz adres jednej z nich:

 

http://serwis-tv.com/opornik.html

 

Oporniki SMD

Oporniki SMD są przylutowywane bezpośrednio do ścieżek i nie wymagają wykonywania otworów w płytce PCB. Dzięki temu ich montaż jest prostszy i może być wykonywany automatycznie.

http://cdn.instructables.com/FM9/00AO/H4AGJC99/FM900AOH4AGJC99.LARGE.jpg

 

Pewną wadą (a może zaletą) oporników SMD są ich małe rozmiary. Obudowa opornika ma kształt małego prostopadłościanu. Dwa boki są metalizowane. Są to pola stykowe, którymi przylutowuje się opornik SMD do punktów lutowniczych na płytce PCB.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d9/Smt_resistors_DSC00577_wp.jpg

Operacja lutowania nie jest wcale skomplikowana i na prawdę możesz ją wykonać, jeśli tylko zaopatrzysz się w odpowiednie narzędzia. Sposób lutowania elementów SMD opisaliśmy w poprzednim rozdziale.

Oporności oporników SMD są oznaczane cyframi lub cyframi i literami. Stosuje się tutaj kilka systemów oznaczeń. Jeśli oznaczenie składa się tylko z cyfr, to ostatnia jest mnożnikiem (wykładnikiem 10). Jest to system analogiczny do systemu pasków kolorowych.

http://2.imimg.com/data2/NS/QW/MY-3559680/smd-resistor-250x250.jpg Pokazane na fotografii oporniki mają oporność:

103: 10 x 103 = 10kΩ

Te z kolei mają oporności:

470: 47 x 100 = 47Ω
101: 10 x 101 = 100Ω
100: 10 x 100 = 10Ω

Oporniki o lepszych tolerancjach mogą posiadać w oznaczeniu więcej cyfr. Jednakże zasada wciąż jest ta sama: ostatnia cyfra określa mnożnik:

http://www.soselectronic.com/novinky/obr/obr1265_1.jpg 1822: 182 x 102 = 18,2kΩ

1273: 127 x 103 = 127kΩ

Czasem w oznaczeniu pojawia się litera R. Oznacza ona przecinek i jest zwykle stosowana przy małych oporach:

http://kalkulator.majsterkowicza.pl/media/calcimg/rezystory_smd.png 35R7: 35,7Ω

Małe oporniki SMD oznaczane są wg specjalnego kodu EIA-96. Oznaczenie składa się z dwóch cyfr oraz jednej litery. W tym przypadku cyfry są kodem oporności (uwaga, nie jest to wartość oporności!!!), a litera określa mnożnik. Aby odczytać oporność takiego opornika, należy posłużyć się poniższymi tabelami:

Kod Mnożnik
Z 0.001
Y/R 0.01
X/S 0.1
A 1
B/H 10
C 100
D 1000
E 10000
F 100000
Kod Wartość Kod Wartość Kod Wartość Kod Wartość Kod Wartość Kod Wartość
01 100 17 147 33 215 49 316 65 464 81 681
02 102 18 150 34 221 50 324 66 475 82 698
03 105 19 154 35 226 51 332 67 487 83 715
04 107 20 158 36 232 52 340 68 499 84 732
05 110 21 162 37 237 53 348 69 511 85 750
06 113 22 165 38 243 54 357 70 523 86 768
07 115 23 169 39 249 55 365 71 536 87 787
08 118 24 174 40 255 56 374 72 549 88 806
09 121 25 178 41 261 57 383 73 562 89 825
10 124 26 182 42 267 58 392 74 576 90 845
11 127 27 187 43 274 59 402 75 590 91 866
12 130 28 191 44 280 60 412 76 604 92 887
13 133 29 196 45 287 61 422 77 619 93 909
14 137 30 200 46 294 62 432 78 634 94 931
15 140 31 205 47 301 63 442 79 649 95 953
16 143 32 210 48 309 64 453 80 665 96 976

Na przykład mamy oznaczenie 38C. Odszukujemy w tabelce wartość dla kodu 38: 243. Litera C oznacza mnożnik 100. Mamy zatem:

 

243 x 100 = 24300 = 24,3kΩ

 

W sieci znajdziesz kalkulatory, które przeliczają kod EIA-96 na oporność. Poniżej masz jeden z nich:

 

Kalkulator oporników SMD

 

Kolejną rzeczą, którą powinieneś rozumieć, to rozmiary elementów SMD. W poniższej tabelce zebraliśmy podstawowe rozmiary obudów dla oporników SMD. Wymiary podane są w milimetrach. W ostatniej kolumnie umieściliśmy typową moc rozpraszania ciepła dla danego opornika SMD.

 

Obudowa L W T B P
0402 1,00 0,50 0,30 0,20 1/16W
0603 1,60 0,80 0,45 0,25 1/10W
0805 2,00 1,25 0,50 0,35 1/8W
1206 3,10 1,60 0,55 0,45 1/8...1/4W
1210 3,10 2,60 0,55 0,50 1/4...1/3W
2010 5,00 2,50 0,55 0,60 1/2...3/4W
2512 6,35 3,20 0,55 0,60 1...2W

Im większa obudowa, tym więcej ciepła może rozproszyć opornik SMD. Sprawa jest o tyle istotna, że bardzo małe wymiarowo oporniki posiadają niewielką moc i łatwo je spalić przy nieumiejętnym zaprojektowaniu obwodu. Zawsze powinieneś sobie sprawdzić, czy dany opornik wytrzyma w twoim projekcie. Wzór jest prosty i podawaliśmy go już wielokrotnie:

 

 

Dla bezpieczeństwa można przyjąć, że maksymalna moc wydzielana w oporniku nie powinna przekraczać połowy jego mocy znamionowej. Wtedy taki opornik nie będzie się grzał nadmiernie.

 

 

Oporność przewodów

 
   
Przewody elektryczne, którymi łączymy elementy, również posiadają oporność. Obliczamy ją wg wzoru:

 

gdzie:

R oporność przewodu w omach
ρ opór właściwy w omometrach materiału, z którego wykonany jest przewód
l długość przewodu w metrach
S powierzchnia przekroju poprzecznego w metrach kwadratowych

Poniżej mamy zebrane oporności właściwe niektórych materiałów:

materiał rezystywność (Ω·m)
srebro 1,59×10−8
miedź 1,72×10−8
złoto 2,44×10−8
aluminium 2,82×10−8
wolfram 5,60×10−8
nikiel 6,99×10−8
żelazo 10×10−8
cyna 10,9×10−8
platyna 11×10−8
ołów 22×10−8
nichrom 150×10−8
węgiel 3,5×10−5
german 0,46
krzem 640

 

Druty połączeniowe i ścieżki na płytkach PCB najczęściej wykonywane są z miedzi ze względu na jej mały opór właściwy. Jeśli przewody są krótkie i mają stosunkowo duże pole przekroju, to ich oporność jest pomijalnie mała w porównaniu z oporami elementów. Na przykład: łączymy elementy w obwodzie za pomocą druta miedzianego o średnicy 0,5mm i długości 15cm. Jaką oporność ma ten drut?

 

 

 

Oporność wewnętrzna

 
   
Ogniwa elektryczne nigdy nie są idealne i same posiadają własną oporność RW, którą nazywamy opornością wewnętrzną. Ogniwo rzeczywiste zastępujemy zatem siłą elektromotoryczną E oraz opornikiem RW połączonym z nią szeregowo i symbolizującym oporność wewnętrzną:

 

 

Oporność wewnętrzna jest opornością pasożytniczą. Gdy w obwodzie płynie prąd, to na oporności pasożytniczej powstaje spadek napięcia, który odejmuje się od napięcia siły elektromotorycznej i powoduje obniżenie napięcia użytecznego zasilacza:

 

 

Wynika z tego prosty wniosek: im bardziej obciążamy zasilacz (czyli im mniejszy jest opór obciążenia R), tym niższe daje on napięcie. Wynika to ze wzorów:

 

 

Z ostatniego wzoru wynika, że gdy opór obciążenia R osiągnie wartość 0, to napięcie wyjściowe zasilacza również będzie miało wartość 0, a w obwodzie popłynie prąd zwarciowy:

 

 

Całe napięcie siły elektromotorycznej odłoży się na oporności wewnętrznej.

Zastanów się, jak zmierzyć wartość oporności wewnętrznej zasilacza bez pomiaru prądu zwarciowego (zwieranie baterii lub akumulatorka jest zwykle bardzo złym pomysłem – zastanów się, jaką moc pobiera zwarta bateria lub akumulator i co się z tą mocą dzieje, na co jest ona przeznaczana...)?

 



List do administratora Serwisu Edukacyjnego Nauczycieli I LO

Twój email: (jeśli chcesz otrzymać odpowiedź)
Temat:
Uwaga: ← tutaj wpisz wyraz  ilo , inaczej list zostanie zignorowany

Poniżej wpisz swoje uwagi lub pytania dotyczące tego rozdziału (max. 2048 znaków).

Liczba znaków do wykorzystania: 2048

 

W związku z dużą liczbą listów do naszego serwisu edukacyjnego nie będziemy udzielać odpowiedzi na prośby rozwiązywania zadań, pisania programów zaliczeniowych, przesyłania materiałów czy też tłumaczenia zagadnień szeroko opisywanych w podręcznikach.



   I Liceum Ogólnokształcące   
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie

©2017 mgr Jerzy Wałaszek

Dokument ten rozpowszechniany jest zgodnie z zasadami licencji
GNU Free Documentation License.