Ten artykuł pomoże ci zrozumieć istotę krytyki w stosunku do języka esperanto. Na chwilę obecną zawiera on jedynie podzbiór obiekcji, o których zdarzyło mi się słyszeć. Muszę stwierdzić, iż moja krytyka dla tego języka zniknęła z chwilą, gdy lepiej poznałem go wraz z kulturą esperancką.

Wielu nowicjuszy w ruchu esperanckim ponosi przesadny entuzjazm; inni z kolei nastawieni są krytycznie do niektórych cech tego języka i próbują go "ulepszać". Do zrozumienia, które z podejmowanych prób są skazane na porażkę, a które mogą odnieść sukces, wymagana jest bardzo dobra znajomość esperanto oraz zasad ewolucji języków. Tego nie osiąga się po zapoznaniu się z gramatyką i wyuczeniu się jakiegoś tysiąca słówek.

Trudno jest obiektywnie spojrzeć na esperanto. Łatwo można pomylić ten język i jego kulturę z propagandą nastawioną na kierowanie zainteresowaniem ludzi.

Dlaczego esperanto nie jest moim ulubionym językiem sztucznym

Esperanto jest bezużyteczne

Względna łatwość

Pokój na świecie

Kosztowny ekwiwalent "naturalnych" języków?

Który język zdominuje świat?

Sztuczny / planowy

Angielski, esperanto i ewolucja

Angielski jest preferowanym językiem na planecie

Wielojęzyczność

Esperanto nie jest międzynarodowe ani neutralne, ponieważ jest zbyt europejskie

Propedeutyczna wartość esperanto

Ile ludzi mówi językiem esperanto?

Sprawa osobistych preferencji

Fonetyka

Słownictwo

Seksizm

Pisownia

Gramatyka

Polityka / religia

Aspekt społeczny

Oryginalne pytania

Gra słów

Nie warte odpowiedzi

 

Esperanto: sprawa osobistych preferencji

(#008) Esperanto jest idealnym językiem, najbardziej logicznym, najłatwiejszym do nauki, pięknym w mowie, prawie boskim.

Inteligentna osoba bardzo szybko jest w stanie odróżnić propagandę skierowaną na zainteresowanie produktem od rzeczywistości mówienia językiem tak łatwym jak ojczysty. Żaden język nie jest (i prawdopodobnie nie może być) idealny we wszystkich aspektach dla każdego. Musimy żyć z niedoskonałościami naszego języka i szukać rozwiązań wyrażania tego co chcemy w najlepszy możliwy sposób przy pomocy dostępnych narzędzi.

Jeśli nic nie słyszałeś na temat esperanto, to dobrze byłoby przeczytać na początek http://www.wikipedia.org/wiki/esperanto. Również strona oficjalna http://www.uea.org/info/angla.html zawiera dobre wprowadzenie.


(#010) Nie mów mi nic o esperanto: nienawidzę je.

Ponoszą cię emocje. Przeczytaj artykuł Claude'a Pirona: "Psychologiczne Reakcje Na Esperanto" wyjaśniający, dlaczego ludzie z bardzo małą lub żadną wiedzą o tym języku czują emocjonalną niechęć do niego. Możesz wiedzieć mnóstwo o esperanto i wciąż być mu przeciwnym nie ze względów emocjonalnych. W takim przypadku nie czułbyś nienawiści, lecz rozczarowanie.
Ogólnie chciałbym jedynie stwierdzić, że nie udaje mi się zrozumieć powodów, dla których esperanto nie jest traktowane z takim samym szacunkiem jak każdy język "naturalny".
Uwaga: rozum zawsze idzie na bok, gdy w grę wchodzą emocje.


(#015) Esperanto brzmi brzydko.

Podręcznik Teach Yourself esperanto prezentuje wysoce wątpliwy argument, że skoro esperanto ma brzmieć jak włoski, to musi być "jednym z najpiękniejszych języków na Ziemi". Każde takie podobieństwo, jeśli nie jest urojone, zależy prawie w całości na wyborze w obu językach zakończeń samogłoskowych dla słów – wybór stosowany we francuskim, suahili, maoryskim, japońskim i chińskim, aby tylko wymienić pięć.

Pomimo wszystkich tych twierdzeń o "naturalnej eufonii" lub słów z tym efektem, to, co Zamenhof zrobił z esperanto, pokazuje kompletną nieznajomość jakichkolwiek zasad eufonii, niezgodność z jakimikolwiek standardami za wyjątkiem może jego własnych. Pewna książka, którą kupiłem z drugiej ręki, pt. "Krok po kroku w esperanto" zauważa, że esperanto brzmi okropnie, jeśli słowa są wymawiane niepoprawnie; oczywiście naturalnie eufoniczny język, jeśli takie coś może w ogóle istnieć, nie miałby takiego problemu?

To są kwestie estetyki i osobistego gustu, zatem wysoce subiektywne. Możesz przekonać się jak ten język brzmi słuchając kilku piosenek.

Dla większości ludzi esperanto brzmi podobnie do włoskiego, dla innych podobnie do portugalskiego.
Nikt tego dokładnie nie badał. Słuchaj i sam zdecyduj.
Przejdź do witryny http://www.musicexpress.com.br/Genero.asp?Genero=36.
Znajdziesz tam mnóstwo esperanckich piosenek.
Dla przykładu wybierz Patro Nia (Ojcze Nasz)  (Tę modlitwę często wykorzystuje się przy porównaniu różnych języków);
Słowa znajdziesz na http://eo.wikipedia.org/wiki/esperanto.
Możesz również posłuchać radia polonia.

Oczywiste jest, że w tym języku powinni śpiewać Enrico CARUSO i Maria CALLAS, co byłoby milsze dla ucha. Ale wtedy tylko nieliczni z nas byliby w stanie mówić nim.
Ale nic cię nie powstrzymuje od "śpiewania" po esperancku zamiast jedynie mówienie w nim.


(#248) Czy smakowałby ci ten szalony, pomieszany "językowy bigos" znany jako esperanto.

Aby się przekonać, że esperanto nie jest jedynym "wymieszanym bigosem", zajrzyj na http://remush.be/etimo/. Zauważysz, że w tym względzie angielski zajmuje jedno z pierwszych miejsc.
Sos pasuje do lokalnych smaków, ale reszta potrawy jest taka sama.
My esperantyści rozpoznajemy wspólny smak we wszystkich naszych zachodnich językach. One wszystkie wykiełkowały z tych samych korzeni.

 


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo  , alie la letero pereos

Skribu la leteron sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


I Liceum Ogólnokształcące
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie

(C)2017 mgr Jerzy Wałaszek
GNU Free Documentation License.