Ten artykuł pomoże ci zrozumieć istotę krytyki w stosunku do języka esperanto. Na chwilę obecną zawiera on jedynie podzbiór obiekcji, o których zdarzyło mi się słyszeć. Muszę stwierdzić, iż moja krytyka dla tego języka zniknęła z chwilą, gdy lepiej poznałem go wraz z kulturą esperancką.

Wielu nowicjuszy w ruchu esperanckim ponosi przesadny entuzjazm; inni z kolei nastawieni są krytycznie do niektórych cech tego języka i próbują go "ulepszać". Do zrozumienia, które z podejmowanych prób są skazane na porażkę, a które mogą odnieść sukces, wymagana jest bardzo dobra znajomość esperanto oraz zasad ewolucji języków. Tego nie osiąga się po zapoznaniu się z gramatyką i wyuczeniu się jakiegoś tysiąca słówek.

Trudno jest obiektywnie spojrzeć na esperanto. Łatwo można pomylić ten język i jego kulturę z propagandą nastawioną na kierowanie zainteresowaniem ludzi.

Dlaczego esperanto nie jest moim ulubionym językiem sztucznym

Esperanto jest bezużyteczne

Względna łatwość

Pokój na świecie

Kosztowny ekwiwalent "naturalnych" języków?

Który język zdominuje świat?

Sztuczny / planowy

Angielski, esperanto i ewolucja

Angielski jest preferowanym językiem na planecie

Wielojęzyczność

Esperanto nie jest międzynarodowe ani neutralne, ponieważ jest zbyt europejskie

Propedeutyczna wartość esperanto

Ile ludzi mówi językiem esperanto?

Sprawa osobistych preferencji

Fonetyka

Słownictwo

Seksizm

Pisownia

Gramatyka

Polityka / religia

Aspekt społeczny

Oryginalne pytania

Gra słów

Nie warte odpowiedzi


Pokój na świecie

(#183) Esperantyści wierzą, że na świecie nowy porządek zgody i współpracy zostanie wprowadzony poprzez przyjęcie ich sztucznie wymyślonego, ogólnoświatowego języka. Widzą język jako narzędzie, które pozwoli im stworzyć świat na nowo według ich własnych wymagań.

Rzeczywiście, esperantyści sądzą, że życie w zgodzie jest dobrym celem, a wszystkie kultury posiadają swoją wartość.
Cel ten można osiągnąć na wiele sposobów, a droga będzie długa. Esperantystom marzy się usunięcie jednej z przeszkód: języka.
Wielokulturowość, różnorodność opinii są istotnymi cechami esperanto.
Świat jest zbudowany tak, jak jest, a lepiej zrozumieć go w jego różnorodności, niż zmuszać ludzi do dostosowania się do jednego wzorca.


(#229) Przypomnij sobie, jak esperanto miało zjednoczyć świat. Odniosło kompletną klapę.

Krótko mówiąc "ludzie dobrej woli, którzy chcą ze sobą współpracować w celu poprawy warunków życia na świecie, mogą szybciej osiągnąć swój cel używając neutralnego języka i czuć się częścią tej samej ludzkiej społeczności."
Zatem warunkiem wstępnym będzie znalezienie ludzi dobrej woli. Z tego powodu wielu esperantystów ma opory przed wprowadzeniem obowiązkowego esperanto. Lecz... nigdy nie wiadomo... Są sposoby na zachowanie tego ideału.
Esperanto przynajmniej każdemu dałoby więcej czasu na inwestowanie w swoje własne wartości kulturalne oraz na znajdowanie praktycznych rozwiązań, które są łatwe do przyjęcia.
Łacina nie odniosła sukcesu, ani francuski. Angielski wydaje się być w lepszym położeniu, lecz rośnie opozycja wraz z arogancją ludzi u władzy (nie tylko tych rodzimych, anglojęzycznych).
Dostrzegana arogancja ludzi mówiących po francusku, dominującym języku chwilę temu, według mnie stała się główną przeszkodą dla wspólnego języka, Angielski również napotka ten sam problem – nalegam – nie z powodu mówiących nim od urodzenia.
Czy możemy uniknąć tego w esperanto? To jest pytanie.


(#029) Naiwnie jest sądzić, że esperanto przyniesie światu pokój.

Niestety. To tylko mały krok w dobrą stronę. Pierwotnie esperanto zmotywowane było zamierzeniami pokojowymi. W rzeczywistości może być używane w dowolnym celu. Kiedyś esperantystów traktowano jak anarchistów spiskujących przeciwko państwu i kończyli oni w obozach koncentracyjnych lub gułagach.

 

Don Harlow:

Zamenhof wierzył, że esperanto (lub coś bardzo do niego podobnego) jest koniecznym składnikiem procesu zmierzającego ku pokojowi. Wielu mówiących po esperancku zgodzi się z tym, a ja sądzę, że ta historia pomaga wspierać tę ideę. Zbyt wielu krytyków przedstawiało fałszywie to założenie jako przypuszczenie, że esperanto (lub cokolwiek bardzo do niego podobnego) będzie wystarczające do zapewnienia pokoju.

(Każdy matematyk wyjaśni różnicę pomiędzy warunkiem koniecznym a wystarczającym.)

 

(#175) Wszyscy esperantyści wierzą, że jeśli każdy nauczy się esperanto, to skończy się Wojna i Śmierć na świecie... nieprawdaż?

Don Harlow:

Jeśli wsadzisz sześciu esperantystów do jednego pokoju, to jedyną rzeczą, co do której wymusisz u nich zgodę, będzie to, iż esperanto jest dobre. Jeśli posadzisz tam razem dwunastu, to jest szansa, że znajdzie się wśród nich jeden, który nawet nie zgodzi się co do tego.
Jednakże jest bardzo prawdopodobne, że uda ci się wymusić u esperantystów zgodę na to, że jeśli każdy na świecie nauczy się esperanto, to każdy na świecie będzie mógł rozmawiać w tym języku. Ale czy tego by chcieli, czy nie – na to już żadnej zgody u nich nie otrzymasz.

 

(#188) Jak mówienie jednym językiem miałoby powstrzymać wojny? Czy Zamenhof nie słyszał o wojnach domowych?

Esperanto nie powstrzyma wojen, lecz mało prawdopodobne, iż zwiększy ich prawdopodobieństwo. Celem esperanto było danie ludziom narzędzia do porozumiewania się. Brak porozumiewania się jest źródłem nieporozumień.


(#252) Jeśliby esperanto było w jakiś sposób użyteczne, to nie sądzisz, że do chwili obecnej byłoby w powszechnym użyciu, a czy te jego 120 lat porażek nic ci nie mówi?

Angielski zaczął konkurować z francuskim jako język międzynarodowy dnia 28 czerwca 1919 roku, to dawno temu. Od tamtej pory Anglia i USA wykorzystały mnóstwo zasobów w celu zwiększenia wpływu ich języka, który był uważany za zupełnie źle przystosowany do międzynarodowej dyplomacji.
Zwrot tych inwestycji jest marny. Nie możemy powiedzieć, iż dyplomacja światowa ulepszyła się. Czy mamy to uznać za porażkę?

Angielskiemu daleko do osiągnięcia swojego celu jako języka międzynarodowego. Mamy próbować czy dać sobie spokój?
W każdym razie do 2039 zostanie on wyparty przez hiszpański lub chiński, jeśli nic więcej się nie zrobi.
Skrótem do wielojęzyczności mogłoby być esperanto, trampolina do innych języków.

 


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo  , alie la letero pereos

Skribu la leteron sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


I Liceum Ogólnokształcące
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie

(C)2017 mgr Jerzy Wałaszek
GNU Free Documentation License.