Ten artykuł pomoże ci zrozumieć istotę krytyki w stosunku do języka esperanto. Na chwilę obecną zawiera on jedynie podzbiór obiekcji, o których zdarzyło mi się słyszeć. Muszę stwierdzić, iż moja krytyka dla tego języka zniknęła z chwilą, gdy lepiej poznałem go wraz z kulturą esperancką.

Wielu nowicjuszy w ruchu esperanckim ponosi przesadny entuzjazm; inni z kolei nastawieni są krytycznie do niektórych cech tego języka i próbują go "ulepszać". Do zrozumienia, które z podejmowanych prób są skazane na porażkę, a które mogą odnieść sukces, wymagana jest bardzo dobra znajomość esperanto oraz zasad ewolucji języków. Tego nie osiąga się po zapoznaniu się z gramatyką i wyuczeniu się jakiegoś tysiąca słówek.

Trudno jest obiektywnie spojrzeć na esperanto. Łatwo można pomylić ten język i jego kulturę z propagandą nastawioną na kierowanie zainteresowaniem ludzi.

Dlaczego esperanto nie jest moim ulubionym językiem sztucznym

Esperanto jest bezużyteczne

Względna łatwość

Pokój na świecie

Kosztowny ekwiwalent "naturalnych" języków?

Który język zdominuje świat?

Sztuczny / planowy

Angielski, esperanto i ewolucja

Angielski jest preferowanym językiem na planecie

Wielojęzyczność

Esperanto nie jest międzynarodowe ani neutralne, ponieważ jest zbyt europejskie

Propedeutyczna wartość esperanto

Ile ludzi mówi językiem esperanto?

Sprawa osobistych preferencji

Fonetyka

Słownictwo

Seksizm

Pisownia

Gramatyka

Polityka / religia

Aspekt społeczny

Oryginalne pytania

Gra słów

Nie warte odpowiedzi

 

(#277) Dlaczego esperanto nie jest moim ulubionym Językiem Sztucznym.

Od: Terence'a Wattsa

Zwykły człowiek z ulicy może posiadać duże uprzedzenie w stosunku do języka esperanto. Lecz ponieważ jego poglądy pochodzą z braku wiedzy na ten temat, zatem niezbyt one się liczą.

Twórcy sztucznych języków są w większości nieszkodliwymi fantastami i mają przed sobą jeszcze bardzo długą drogę zamiany swoich projektów w języki ze znaczącą liczbą użytkowników, z literaturą, ze słownikami opartymi na zastosowaniach słownictwa oraz z gramatykami analitycznymi, takimi jak PAGE or PMEG, zatem nie ma możliwości, aby mogli w jakikolwiek sposób dogonić esperanto.

Twórcy sztucznych języków przynajmniej przyznają, że w zasadzie sztuczny język może stać się rzeczywistym językiem żywym.

Prawdziwymi wrogami esperanto są pontyfikujący poligloci oraz lingwiści, którzy nie znają esperanto, a którzy są niezłomne przekonani, iż posiadają jakiś specjalną intuicję na temat tego, jak języki muszą działać – bezproblemowo pomijając fakt, iż esperanto jest czymś innym od języków narodowych i nie ma zgromadzonych mnóstwa naukowych dowodów, które by potwierdzały ich pojęcie gramatyki uniwersalnej lub dostarczały udowodnionego modelu ludzkiego języka.

 Są to ludzie, którzy mogą poważnie hamować wprowadzenie esperanto do szkół lub przyjęcie go na język roboczy w organizacjach międzynarodowych.

Ludzie ci doświadczają pewnego rodzaju teoretycznego dyskomfortu z powodu istnienia esperanto, ponieważ może ono podkopać ich ulubione teorie języka. Również jego powszechne przyjęcie może sprawić, iż ich zdobyte w pocie czoła opanowanie chaotycznych systemów języków naturalnych stanie się mniej wartościowe rynkowo.

 

Ta strona została zainspirowana artykułem Geoffa Allana Eddy'ego: Dlaczego esperanto nie jest moim ulubionym językiem sztucznym. Geoff zebrał pewną liczbę uwag krytycznych z różnych źródeł. Usunął tę stronę z powodu niesprawiedliwych ataków ze strony niektórych fanatyków. Jest to próba złagodzenia niektórych ekstremalnych pretensji na korzyść lub przeciwko temu językowi, lecz głównie przeciwko. Jego stronę możesz obejrzeć pod adresem:

http://web.archive.org/web/20030811165117/www.cix.co.uk/~morven/lang/esp.html

Krytyka esperanto wnoszona przez Esperantystów lub osoby francuskojęzyczne jest inna. Być może zajmę się nią później.

Podobny rodzaj argumentów pojawia się w artykule pod adresem:

http://www.xibalba.demon.co.uk/jbr/ranto.

Odpowiedź na nie znajdziesz w artykule Claude'a Pirona:

Dlaczego nie należy uczyć się esperanto

Wciąż mnie zastanawia, dlaczego ludzie mieliby spędzać tak wiele czasu na nauce języka, którym nie będą mówili.

Podejrzewam, że mają aspiracje umieć coś, czego nikt inny nie umie, bez dużej społeczności użytkowników: stwarzanie lepszego języka niż esperanto, lub nawet bardziej żałosnego, aby stworzyć idealny język dla wszystkich...

Jednakże...

Ten tekst nie ma na celu przekonywanie twórcy sztucznego języka, że jego próby poniosą porażkę, że jego język jest toporny, pełen wieloznaczności i sprzeczności. Kto wie, może mógłby odnieść sukces. Nie wyszydzaj dziecka przed jego matką; w jej przekonaniu ono jest dziełem sztuki i przyszłość należy do niego. 

 

Zapraszamy


La letero al prizorganto de la Edukada Servo

Via email: (se vi volas ricevi respondon)
La temo:
Atenton: ← Enskribu la vorton  ilo  , alie la letero pereos

Skribu la leteron sube (ne pli ol 2048 literoj).

La nombro de literoj por uzado: 2048


I Liceum Ogólnokształcące
im. Kazimierza Brodzińskiego
w Tarnowie

(C)2017 mgr Jerzy Wałaszek
GNU Free Documentation License.