Częściowe zaćmienie obrączkowe Słońca

Zaczarnie - 31 V 2003


 

Zaćmienie

Zaćmienie to przejście ciała niebieskiego przez cień innego ciała niebieskiego. Termin ten jest zazwyczaj stosowany względem zaćmień Słońca i Księżyca, które mogą być całkowite lub częściowe, ale odnosi się także np. do spowodowanych przez Jowisz zaćmień jego satelitów (księżyców). Zaćmienie gwiazdy przez ciało należące do Układu Słonecznego zwane jest zakryciem. Zaćmienie Słońca występuje wtedy, gdy Księżyc przesuwa się między Słońcem a Ziemią, co może zdarzyć się tylko podczas nowiu. Podczas całkowitego zaćmienia można zobaczyć koronę słoneczną. Całkowite zaćmienie Słońca może trwać do 7,5 minuty. Gdy Księżyc znajduje się w maksymalnej odległości od Ziemi, nie zakrywa on całkowicie tarczy słonecznej; pozostaje więc widoczny pierścień światła słonecznego. Jest to zaćmienie obrączkowe. Co roku występuje od dwóch do pięciu zaćmień Słońca.

Zaćmienie Księżyca występuje wtedy, gdy Księżyc wchodzi w cień Ziemi, co gasi jego blask do chwili wyjścia z cienia. Zaćmienia Księżyca mogą być całkowite lub częściowe i występować jedynie podczas pełni. Całkowite zaćmienie trwa do 100 minut; co roku mogą występować najwyżej trzy takie zaćmienia. Obserwator znajdujący się wewnątrz cienia widzi zaćmienie całkowite, jednak ta strefa jest zwykle bardzo wąska. Dużo szersza jest strefa półcienia, w której dochodzi do zaćmienia tylko częściowego. Księżyc nie jest wtedy w stanie przesłonić całego Słońca i dookoła jego tarczy widać szeroki jasny pierścień. Takie zaćmienie nazywa się zaćmieniem pierścieniowym albo obrączkowym.

obrazek

obrazek

Warunkiem zaćmienia Słońca jest Księżyc w fazie nowiu, to znaczy, że dla obserwatora patrzącego z Ziemi musi być widziany w tym samym kierunku, co Słońce. To jednak nie wystarcza, bo może on przecież zajmować położenie powyżej albo poniżej Słońca. Dodatkowym warunkiem jest nieduża odległość od ekliptyki. Gdy Księżyc jest bliski perygeum a Ziemia aphelium cień Księżyca jest najdłuższy, a gdy Księżyc jest w apogeum, Ziemia zaś w peryhelium, cień Księżyca jest najkrótszy . W pierwszym przypadku ośrodka cienia przecina Ziemie w odległości 30 000 km . Przed wierzchołkiem stożka, w drugim kończy się w odległości 33 000 km nad powierzchnia Ziemi .W pierwszej konfiguracji mamy do czynienia z całkowitym zaćmieniem Słońca, w drugiej występuje obrączkowe zaćmienie Słońca z jasnym pierścieniem Słońca o największej szerokości równej 1,4 dokoła ciemnej tarczy Księżyca. Przesuwa się on przed tarcza Słońca z zachodu na wschód a wiec i cień Księżyca w stosunku do Ziemi przesuwa się z zachodu na wschód.


Do strony głównej